'Dünyadaki Gida Krizini Firsata Çevirebiliriz'

Dünya ve Avrupa’nin iklimlerden, savaslardan ve afetlerden kaynaklanan tarimsal krizin içerisinde oldugunu, çiftçilere yapilacak desteklemelerle bu krizin Türkiye için firsata dönüstürülebilecegini aktaran Baskan Akay; "Dünyada seker ihtiyaci çok fazla. 175-180 milyon ton dünyanin seker ihtiyaci var ve bu seker kamisi ile seker pancarindan üretiliyor. Yüzde 80’e yakini seker kamisindan, yüzde 20’ye yakini ise seker pancarindan üretiliyor. Türkiye seker pancarindan seker üreten ülkeler arasinda. Tabi dünyadaki tarimsal üretim iklimden, savastan, felaketlerden etkileniyor. Keza Ukrayna ve Rusya arasindaki savastan dolayi seker ve pancar üretiminde sorunlar yasandigi için orada da üretimde kesiklikler var. Belki en fazla üzerinde durulmasi gereken husus Avrupa’daki durum. Avrupa bu sene son 75 yilin en kurak yazini yasiyor. Kurakliktan kaynaklanan bir verim düsüklügü diger tarimsal ürünlerde oldugu gibi seker pancarinda da var. Ayrica fabrikalarin çalismasi dogalgazla oldugu için dogalgaz teminindeki sorundan dolayi fabrikalarin çalismama riskleri ortaya çikmaya basladi.

Onun disinda iklimden kaynakli Ingiltere’de verim düsüklügü var. Almanya, Fransa, Ingiltere Avrupa’da seker üretiminde öne çikan ülkeler. Bu sorunlar ortaya çikinca Avrupa’da bir açik meydana gelmeye basladi ve bu sene önemli boyuta ulasacagi kanaati var. Avrupa’nin 18 milyon ton seker ihtiyaci var, geçen sene 16 milyon ton bu sene de 14 milyon ton seviyesinde olacagi düsünülüyor. 4 milyon ton da orada bir açik var. Bu ülkemizde de geçen sene yasandi, kota doldurulamadi. Bundan kaynakli sorunlar yasandi, fiyatlar anormal boyutlara çikti, teminde bir takim sorunlar ortaya çikti. Bu sene en azindan bunun yasanmamasi için gerek kooperatif sirketleri gerekse özel sirketler biraz gayret gösteriyor. Türk Seker’in üretim miktari çok önemli, çünkü Türkiye’deki seker üretiminin yüzde 36’si Türk Seker’in elinde. Eger üretim performansi normal kooperatif fabrikalari gibi olursa o zaman Türkiye’de seker sorunu olmaz diye düsünüyoruz. Dünya ile Avrupa’yi anlatinca ortaya söyle bir tablo çikti; Avrupa’dan, dünyadan seker temini çok kolay ve ucuz degil. Londra borsasinda suanda 615 dolar seviyesinde seyrediyor seker, en az 200 dolar navlun ücreti binince 800 küsür dolarla geliyor. Böyle olmakla birlikte Avrupa piyasasinda sekerin satisi 1000 dolar üzerinden yapiliyor suanda. Bulsaniz bile Türkiye’deki maliyetlerin altinda bulmaniz çok mümkün degil gibi görünüyor. Onun için bu dünya açisindan bir kriz, ülkemiz de bundan bir sekilde etkileniyor. Bize düsen bu krizleri firsata çevirmek. Bunun için de çiftçinin, tarimin desteklenmesine ihtiyaç var. Biz kooperatifler olarak bunu en azami sekilde yapiyoruz. Insallah Tarim Bakanligimiz da üretim yapan çiftçilerimizin desteklenmesi konusunda politikalar gelistirirse inaniyorum ki kriz gibi görünen bu olay yakin bir zaman içerisinde firsata dönüsecek" dedi.



"Türkiye su fakiri bir ülke"

Ülkedeki suyun kayba ugramadan kapali sistemle tarlalara ulastirilmasi gerektigini de sözlerine ekleyen Hüseyin Akay, "En önemli etkenlerden bir tanesi Türkiye’de su konusunda riskler var. Bunlarin biran önce giderilmesi gerekiyor. Barajlardaki suyun herhangi bir zayiata ugramadan kapali sistemle tarlalara ulastirilmasi lazim. Bu yatirimlarin da hizli bir sekilde olmasi gerekiyor. Devletimiz her türlü yolu, köprüyü, tüneli her seyi Avrupa seviyesinde yapti. Ama simdi en acil yatirim konusu bence sulama sistemlerinin yapilmasi. Çünkü Türkiye su fakiri bir ülke. Suyumuzu en dogru bir sekilde ve kaybolmadan kullanmak mecburiyetindeyiz. Onun için bunun acil olarak yapilmasi ihtiyaci var. Eger bu yapilirsa Türkiye bu tarimsal krizi firsata çevirir. Çiftçi açisindan üretimde sorun var, onun desteklenmeye, elinden tutulmaya, yönetilmeye ihtiyaci var. Bu yapilirsa Allah’in izniyle biz bu sorunlari kolay atlatiriz diye düsünüyorum" ifadelerini kullandi.