Ünlü Botanikçi Nemrut Dagi'nin Eteklerinde Yeni Bitki Kesfetti

Dogu ve Güneydogu Anadolu bölgelerinde çalismalarini sürdüren ve çok sayida yeni bitki türü kesfiyle son yillarda ismini duyuran ünlü botanikçi Mehmet Firat; dogdugu, büyüdügü memleketi Adiyaman’in Kahta ilçesinde Nemrut Dagi etekleri civarinda 2015-2020 yillari arasinda floristik arazi çalismalari esnasinda, Stachys (Deliçay) cinsinden bir bitki türüne rastladi. Rastladigi türe ait herbaryum örnekleri alan ve daha sonra üzerinde detayli inceleme ve çalisma yapan Firat, bitkinin yeni bir tür oldugunu kesfetti. Kesfedilen bitkiye ‘Stachys semsurensis’ adini veren Firat, yeni bitkiyi Yeni Zelanda’da yayin yapan ‘Phytotaxa’ adli uluslararasi prestijli dergide yayimlatti. Ünlü botanikçi Firat’in kesfettigi yeni endemik bitki türü dünya literatürüne geçti.

“Dünyadaki gen merkezi Türkiye ve Iran dir”

IHA muhabirine konusan ünlü botanikçi Mehmet Firat, yeni kesfettigi bitki için Adiyaman’in antik ismini kullandigini ve bu yüzden de ‘Stachys semsurensis’ adini verdigini belirtti.

Stachys cinsinin Türkiye’de yaklasik 90 türle bilindigini ifade eden Firat, “Türkiye’deki türlerin yüzde 40 endemiktir. Dünyadaki gen merkezi Türkiye ve Iran dir”. Iran’daki tür sayisi 47, Türkiye’deki tür sayisi ise 90 civaridir. Dünyada ise yaklasik 320-330 civari bir türle temsil edilmektedir. Deliçay grubu olarak bilinir. Asil adaçaylari bunlar degildir. Yaptigimiz arazi çalismalarinda kesfettigimiz bu bitkinin morfolojik olarak ileri taksonomi incelemelerinde mevcut bitkilerden farkli oldugunu gördüm. Bunu 2021 yilinin sonunda Yeni Zelanda’da yayin yapan Phytotaxa adli uluslararasi prestijli dergide yayimlattim” dedi.



“Ülkemiz için dogal zenginliktir”

Bitkinin özellik olarak su anda kullanimi çok fazla bilinmemekle beraber içindeki parametrelerin ileride yapacaklari birçok çalismada tibbi ve diger konularda kullanilabileceginin bilindigini dile getiren Firat, sözlerini söyle sürdürdü:

“Kaya yapisi olarak bilinen bölgelerde yetismektedir. Özelikle Adiyaman’in Kahta, diger adiyla Kolik bölgesinin Nemrut Dagi etekleri ve civarinda yetismektedir. Bitki mevcut bitkilerden çok farklidir. Bu bitkinin alt seksiyonu ve seksiyonu Türkiye’deki endemik bir seksiyondur. Bunlar 11 türle bilinmektedir. Tamami endemiktir.”