Ekmegini Atesten Çikaranlarin Zorlu Mesaisi
Manisali orman köylüleri bin bir zahmetle kurduklari yer üstü kömür ocaklarinda mese odunlarini mangal kömürüne dönüstürüyor. Dededen, babadan gelen mesleklerini sürdüren mangal kömürü üreticileri, yüzlerindeki kömür karasina ragmen emeklerinin karsiligini almanin sevincini yasiyor.
birlikte traktöre yüklenen odunlar, yer üstü kömür ocaklarina getiriliyor. Burada üst üste yigilan odunlar için için yanmasi amaciyla islak samanla kaplaniyor. Daha sonra üzeri toprakla örtülen torluk, tekrar sulandiktan sonra atese verilerek yakma islemi gerçeklestiriliyor. Tepesinde açilan delikten koninin içine atilan közlerle
kontrollü yakilmaya baslanan dallar, 10 ila 15 günlük sürede mangal kömürü haline geliyor. Isçiler 5 ton mese odunundan yaklasik 15 gün içinde 1 ton kömür elde ediyor. Oldukça zahmetli bir yolculugun sonunda kömüre dönüsen mese, kilogrami 11 ile 12 lira arasinda alici buluyor.
Kula ilçesine bagli Narincalisüleyman Mahallesi’deki orman köylüleri, ürettikleri kömürün kalitesinde de iddiali. En kaliteli mangal kömürünün kendileri tarafindan üretildigini belirten mahalleli, Manisa’nin yani sira Izmir ve Usak basta olmak üzere ürettikleri kömürleri Ege Bölgesi’nin neredeyse tamamina sattiklarini dile getirdi.
“2 saatte bir atesli kömürlerimizi kontrol ediyoruz”
Narincalisüleyman Mahallesi’nde yillardir mangal kömürü üretimi yapan Abdullah Baki Turan, dedelerinden kalan meslekle geçimini sagliyor. Yogun emek isteyen bir is yaptiklarini söyleyen Turan, “Emek çok harcaniyor. Manisa Kula Orman Isletme Sefliginin göstermis oldugu bölgelerden kesimlerimizi yaparak odunlarimizi topluyoruz. Arazide toplandiktan sonra orman muhafaza memurlari ölçümlerini yapiyor. Ölçümler yapildiktan sonra ocaklara traktörlerle çekiyoruz. Daha sonra yigip, örtüp atesledikten sonra da kömüre dönüstürüyoruz. Zor bir is. Sabah 8’de kalkiyoruz. Aksam araziden döndükten sonra uyumuyoruz. 2 saatte bir atesli kömürlerimizi kontrol ediyoruz. Kömür ocagi delinir ya da rüzgar alirsa bize zarar verir” dedi.
“Birinci sinif kalite kömür elde etmek için özen gösteriyoruz”
5 ton odundan 1 ton kömür elde ettiklerini söyleyen Turan, birinci sinif kalite kömür için özen gösterdiklerini belirterek, “5 ton odundan 1 ton kömür çikiyor. Bunun kesip yakip hazirlamasi, kömüre dönüsmesi 10 gün sürüyor. Hep birlikte imece usulü çalisiyoruz. En kaliteli kömür Manisa’nin Kula ilçesine bagli Narincalisüleyman Mahallesi’nde çikarilir. Birinci sinif çikarilir. Birinci sinif kalite kömür elde etmek için ocaklarimizi büyük kurmuyoruz. Buna da çok özen gösteriyoruz. Baska da bir kazancimiz yok. Geçim kaynagimiz mangal kömürü. Bunu buradan çikardigimizda Ege Bölgesi’nin her tarafina dagitim yapiyoruz” diye konustu.
Türk kültürünün vazgeçilmezi olan mangal sofralarinda kullanilan mangal kömürünün yapiminda kadinlar da çalisiyor. Esiyle birlikte her gün mangal kömürü için dagda mesai harcayan Iraz Turan, meslegin zorluguna ragmen isini severek yapiyor. Mangal kömürü üretiminin her asamasinda esinin yaninda oldugunu belirten Iraz Turan, “Esimin yaninda çalistigim için her asamasindan anlarim. Çok zor bir meslek ama yapacak bir sey yok geçim kaynagimiz bu. Bu isi yapmak zorundayiz” dedi.
Bilmeyenler için zor bir is oldugunu ancak ömürlerinin bu meslekle geçtigi için kendilerine zor gelmedigini söyleyen Himmet Yurttas, “Bu is tabii baska insanlara göre zordur. Ama bizim babadan, dededen meslegimiz olarak buralara gelmis. Mahallemizde geçimimiz de bu. Arazimiz yok, sulu tarim da yok. Sadece mese kömürü üretiyoruz. Orman Isletme Müdürlügünün bize vermis oldugu bölgelerde odunlarimizi kesiyoruz. Zorlugu çok. Kis aylarinda karla mücadele ediyoruz. Para kazanmak kolay degil. Zorluk olmayinca para yok” diye konustu.
“Gün sonunda helal kazancin mutluluguyla evlerine dönüyorlar”
Geçimlerini mangal kömürü yaparak saglayan üreticilerin mesailerine ortak olan Kula Orman Isletme Sefi Veli Kiliç, “Kula ilçesinde yillik bin 500 ster civarinda mese odunu üretimimiz var. Bu mese odunu üretimlerimizi köylü pazar satisiyla öncelikle vatandaslarimiza ürettirip, daha sonra ücretlerini ödedikten sonra nakliye tezkereleriyle birlikte ocaklara naklini sagliyoruz. Bu getirmis olduklari odunlari torluklara yigip, 10-15 günlük bir emegin arkasindan mese kömürüne dönüstürüyorlar. Zor ve oldukça da mesakkatli bir süreç. Burada evlerine helal ekmek götürmek için hepsinin yüzleri is ve kömür karasi oluyor. Ama gün sonunda helal kazancin, helal lokmanin vermis oldugu mutlulukla evlerine dönüyorlar. Marketten 1 kilogram mangal kömürü aldigimizda aslinda onun öncesinde ne kadar zor bir süreçten geçtigine, nasil zorluklarla üretildigine tanik oluyoruz” ifadelerini kullandi.