67 Yavru Deniz Kaplumbagasi, Özgürlüge Kulaç Atti

Dogal güzellikleri ile birçok yaban hayatina ev sahipligi yapan Aydin’in Kusadasi ilçesinde, deniz kaplumbagalari da yuvalanmaya devam ediyor. Yuvalanma alanlarinin disinda olmasina ragmen her yil bir kaç tane yuvalarin bulundugu bölgede, bu yil da tespit edilen sürpriz yuvadan 67 adet yavru deniz kaplumbagasi çikti. Sevgi Plaji’nda yavru caretta carettalarin izlerini gören Deniz Vardar isimli duyarli bir vatandas, durumu Ekosistemi Koruma ve Doga Sevenler Dernegi’ne (EKODOSD) bildirdi. Kisa sürede bölgeye gelen EKODOSD Baskani Bahattin Sürücü, gönüllüler ile birlikte bölgede arastirma yapti. Yapilan arastirmalarin ardindan sabah saatlerinde 15 yavrunun daha su ile bulusturuldugu tespit edilirken, bölgede sürpriz yuvaya rastlandi. Otlarin altina gizlenen 4 adet yavru caretta carettayi daha bulunan EKODOSD üyeleri, yavrulari deniz ile bulusturdu.

Her yil bölgede birkaç tane yuva ile karsilastiklarini ve vatandaslarin yuvalari korumasi konusunda duyarli olmasi gerektigi çagrisinda bulunan EKODOSD Baskani Bahattin Sürücü; “Türkiye’de yuvalama alanlari disinda bulunan Kusadasi’nda, 2011 yilindan bu yana hemen her yil bir ya da birkaç caretta caretta yuva yaparak yumurtalarini birakmaktadir. Yaklasik 20 kilometre uzunlugunda, 50 metre genisliginde kumsallari olan Kusadasi kiyilarinda, caretta carettalar yuva için kumsala çiktiklarinda vatandaslar tarafindan tesadüfen görülerek ihbar edilmektedir. Bazen de caretta carettanin yuva yaparak yumurtalarini birakip denize dönüsü kimse tarafindan görülmemektedir. Dün aksam Sevgi Plaji yakinlarinda bu tür bir yuvadan caretta caretta yavrularinin çiktiklari görülmüs. Ancak yavrular deniz yerine isiklarin bulundugu sitelere dogru hareket etmisler. Tespit edilen yavrular vatandaslar tarafindan denizle bulusturulmus. Sabah erken saatlerde yavrulardan 15 adet daha bulunarak denize kavusturulmus. Deniz Vardar isimli duyarli bir vatandas sahilde yürürken kumsaldaki izleri görünce, bizi bilgilendirdi. Hemen olayin geçtigi kumsala giderek bir arastirma yaptik. Aksam durumu gören vatandaslarla görüstük. Ancak yavrularin nereden çiktiklarini görmediklerini, genis bir alana yayildiklarini belirttiler. Gönüllüler ile yaptigimiz tarama da otlarin altinda 4 yavru daha tespit ettik. Kumsalda gece birçok insan tarafindan gezildiginden izlerin silindigi ve karistigi görüldü.

Yaklasik 2 saatlik bir aramadan sonra yuva yerini tespit ettik. Adnan Menderes Üniversitesi Biyoloji Bölümü ögretim üyesi Prof. Dr. Oguz Türkozan’la görüserek yuva açimini gerçeklestirdik. Yapilan tespitlerde, caretta carettanin yuvaya 67 yumurta biraktigi, yumurtalarin hepsinden yavrularin çiktigi, 63 yavrunun vatandaslardan tarafindan denizle bulusturuldugu tespit edildi. Arastirmalarimizda bulunan 4 yavruyu da Aydin Doga Koruma ve Milli Parklar Sube Müdürlügü uzmanlariyla birlikte yumurtadan çiktiklari yerden denizle bulusturacagiz” dedi.



Deniz kaplumbagalarina yönelik bölgelere dikilen bazi tabelalarin da tahrip edildigini ifade eden Sürücü; “Vatandaslarin bu konuda bilinçlenmesi, yuva alani, ölü ya da yarali kaplumbagalarin ihbarini yapabilmeleri için Aydin Büyüksehir Belediyesi tarafindan yaptirilan ‘Deniz Kaplumbagalarini Koruyalim’ tabelalarindan bazilari, ne yazik ki bilinçsiz kisiler tarafindan yakildigi, bazilarinin da kirildigi görülmüstür. Kiyilara bilgilendirme ve iletisim numaralarinin oldugu tabelalarin dikilmesi için, Kusadasi Belediyesi’yle görüsüldü. Uygun alanlara tabelalarin dikilmesinin saglanacagi bildirildi” seklinde konustu.



“Her zaman basarili yavru çikisi olmuyor”

Genelde basarili yavru çikisi oraninin yüzde 80 düzeylerinde oldugunu ifade eden Deniz Kaplumbagalari Bilim Komisyonu Üyesi olan Prof. Dr. Oguz Türkozan “Yilin bu zamanina kalan yuvalar genellikle üreme döneminin sonunda disi kaplumbagalar tarafindan birakilmis oluyor. Ülkemizde genel olarak yavrularin çogu Eylül ayinin 3. haftasina kadar çikmis oluyor. Bu yuvalama faaliyetleri Akdeniz’de bazi yerlerde daha geç basladi, bu nedenle de Agustos ayina sarkan yuvalar da çok oldu. 45-60 günlük ortalama kuluçka süresi dikkate alindiginda bu yuva da muhtemelen bir Agustos yuvasi. Ancak birakilan tüm yumurtalardan yüzde 100 basari ile yavru çikisi gerçeklesmis olmasi gerçekten muhtesem. Zira genel olarak bu tip yuvalarda tüm yumurtalardan basarili bir sekilde yavru çikisi gerçeklesmiyor. Genelde yavru çikisi basari ortalamasi yüzde 70-80 düzeyinde“ dedi.