Elazig'daki Dev Yariklar Binlerce Yil Önceki Depremin Izlerini Tasiyor
Firat Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Aksoy: 'Yariklarin duvarlarindaki kalsit tabakasinin kalinligina baktigimizda bunlarin 10 bin yil civarinda bir olusuma sahip oldugunu söylemek mümkün. Sarkit ve dikitlerin gelisimi bu yariklarin çok yeni olmadigini gösteriyor' 'Bu yariklari, Dogu Anadolu Fay Zonu üzerinde ve o bölgeye yakin bir alanda meydana gelmis 7,5 veya daha büyük bir depremin izleri olarak degerlendirmek mümkün'
ISMAIL SEN - Elazig'in Alacakaya ilçesinde, Kalesi Dagi'nin yamacinda bulunan dev kaya yariklarinin binlerce yil önce meydana gelen bir depremde olustugu belirtiliyor.
Ilçeye bagli Altioluk köyünün 3 kilometre kuzeybatisindaki Kalesi Dagi'nin yamacinda, kimi yerlerde uzunlugu 30, genisligi 3 ve derinligi 15 metreye varan, birbirine paralel uzanan dev kaya yariklari bulunuyor.
Firat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Aksoy, yariklarda incelemelerde bulundu.
Aksoy, AA muhabirine, bölgede yer alan kaya yariklarinin yaklasik 30-40 metre genisligindeki bir alanda birbirine paralel uzandigini belirtti.
Yariklarin killi kireçtaslarindan olusan bölgede büyük bir depremin tetikledigi kütle hareketi sonucu olustugunu ve daha sonra karstik olaylara bagli olarak yariklarda genislemenin devam ettigini belirten Aksoy, "Yariklarin duvarlarindaki kalsit tabakasinin kalinligina baktigimizda bunlarin 10 bin yil civarinda bir olusuma sahip oldugunu söylemek mümkün. Sarkit ve dikitlerin gelisimi bu yariklarin çok yeni olmadigini gösteriyor." dedi.
- "7,5 veya daha büyük bir depremin izleri olarak degerlendirmek mümkün"
Aksoy, kaya yariklarinin jeolojik açidan degerli oldugunu, yaptigi literatür taramasinda Türkiye'de benzer bir yapiya rastlamadigini aktardi.
Üniversite olarak hazirlayacaklari proje ile kaya yariklarinda yas tayini ve sondaj çalismasi yaparak daha detayli bilgilere ulasabileceklerini ifade eden Aksoy, söyle konustu:
"Kalesi Dagi yariklarina cografi olarak baktigimizda Dogu Anadolu Fay Hatti üzerinde yer aldigini görüyoruz. Bu yariklari, Dogu Anadolu Fay Zonu üzerinde ve o bölgeye yakin bir alanda meydana gelmis 7,5 veya daha büyük bir depremin izleri olarak degerlendirmek mümkün. Dolayisiyla Kalesi Dagi yariklari bölgede yaklasik 10 bin yil önce meydana gelmis olan büyük bir depremin izlerini barindirmaktadir. Bu açidan baktigimizda yöreyi gezecek insanlarin böylesine büyük bir depremin izlerini gördüklerini, onu incelediklerini bilmeleri ayri bir önem tasimaktadir."
- Buzluk Magarasi'na benzer özellik gösteriyor
Aksoy, kaya yariklarinda dikkati çeken diger bir noktanin ise derinlerden gelen hava sirkülasyonuna bagli olarak içerideki sicakliginin disariya göre farklilik göstermesi oldugunu dile getirdi.
Buranin tarihi Harput Mahallesinde Buzluk Magarasi'na benzer bir özellik gösterdigini aktaran Aksoy, "Bunlar bir bölge içerisinde, her bir yarigin ayri ayri incelenmesi lazim. Belki derinlerde hava sirkülasyonunun daha güçlü oldugu yerlerde buz olusumlarina benzer yapilar da görmek mümkün olabilir çünkü dis yüzey sicakligi ile yariklarin içerisindeki sicaklik arasinda 10 dereceye yakin bir fark var. 5-6 metre derindeyiz ve sicaklik farkini rahatlikla hissedebiliyoruz." ifadelerini kullandi.
Altioluk köyü sakinlerinden Kemalettin Yilman da yariklarin yazin serin olmasi dolayisiyla kar kütlesinin agustos ayina kadar erimedigini, bundan dolayi köy halkinin burada biriken kardan geçmiste faydalandigini söyledi.
Yilman, "Yazin çok serin bir hava sirkülasyonu var. Çevrede bag evleri var. Çok eski zamanlarda insanlarin burada yiyeceklerini koruma amaçli sakladigi, serin havasindan faydalandigi konusunda köylüler arasinda ortak bir görüs söz konusu. Ilginç bir yer, dogaseverlerin görmesini tavsiye ederim." diye konustu.
Kaynak: AA
Ilçeye bagli Altioluk köyünün 3 kilometre kuzeybatisindaki Kalesi Dagi'nin yamacinda, kimi yerlerde uzunlugu 30, genisligi 3 ve derinligi 15 metreye varan, birbirine paralel uzanan dev kaya yariklari bulunuyor.
Firat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Aksoy, yariklarda incelemelerde bulundu.
Aksoy, AA muhabirine, bölgede yer alan kaya yariklarinin yaklasik 30-40 metre genisligindeki bir alanda birbirine paralel uzandigini belirtti.
Yariklarin killi kireçtaslarindan olusan bölgede büyük bir depremin tetikledigi kütle hareketi sonucu olustugunu ve daha sonra karstik olaylara bagli olarak yariklarda genislemenin devam ettigini belirten Aksoy, "Yariklarin duvarlarindaki kalsit tabakasinin kalinligina baktigimizda bunlarin 10 bin yil civarinda bir olusuma sahip oldugunu söylemek mümkün. Sarkit ve dikitlerin gelisimi bu yariklarin çok yeni olmadigini gösteriyor." dedi.
- "7,5 veya daha büyük bir depremin izleri olarak degerlendirmek mümkün"
Aksoy, kaya yariklarinin jeolojik açidan degerli oldugunu, yaptigi literatür taramasinda Türkiye'de benzer bir yapiya rastlamadigini aktardi.
Üniversite olarak hazirlayacaklari proje ile kaya yariklarinda yas tayini ve sondaj çalismasi yaparak daha detayli bilgilere ulasabileceklerini ifade eden Aksoy, söyle konustu:
"Kalesi Dagi yariklarina cografi olarak baktigimizda Dogu Anadolu Fay Hatti üzerinde yer aldigini görüyoruz. Bu yariklari, Dogu Anadolu Fay Zonu üzerinde ve o bölgeye yakin bir alanda meydana gelmis 7,5 veya daha büyük bir depremin izleri olarak degerlendirmek mümkün. Dolayisiyla Kalesi Dagi yariklari bölgede yaklasik 10 bin yil önce meydana gelmis olan büyük bir depremin izlerini barindirmaktadir. Bu açidan baktigimizda yöreyi gezecek insanlarin böylesine büyük bir depremin izlerini gördüklerini, onu incelediklerini bilmeleri ayri bir önem tasimaktadir."
- Buzluk Magarasi'na benzer özellik gösteriyor
Aksoy, kaya yariklarinda dikkati çeken diger bir noktanin ise derinlerden gelen hava sirkülasyonuna bagli olarak içerideki sicakliginin disariya göre farklilik göstermesi oldugunu dile getirdi.
Buranin tarihi Harput Mahallesinde Buzluk Magarasi'na benzer bir özellik gösterdigini aktaran Aksoy, "Bunlar bir bölge içerisinde, her bir yarigin ayri ayri incelenmesi lazim. Belki derinlerde hava sirkülasyonunun daha güçlü oldugu yerlerde buz olusumlarina benzer yapilar da görmek mümkün olabilir çünkü dis yüzey sicakligi ile yariklarin içerisindeki sicaklik arasinda 10 dereceye yakin bir fark var. 5-6 metre derindeyiz ve sicaklik farkini rahatlikla hissedebiliyoruz." ifadelerini kullandi.
Altioluk köyü sakinlerinden Kemalettin Yilman da yariklarin yazin serin olmasi dolayisiyla kar kütlesinin agustos ayina kadar erimedigini, bundan dolayi köy halkinin burada biriken kardan geçmiste faydalandigini söyledi.
Yilman, "Yazin çok serin bir hava sirkülasyonu var. Çevrede bag evleri var. Çok eski zamanlarda insanlarin burada yiyeceklerini koruma amaçli sakladigi, serin havasindan faydalandigi konusunda köylüler arasinda ortak bir görüs söz konusu. Ilginç bir yer, dogaseverlerin görmesini tavsiye ederim." diye konustu.