Telefon konuşmalarının son 5 yılı kayıt altında

Cep telefonlarına ilişkin kayıtların tutulması , son gü ; nlerde Ergenekon davasıyla birleşen Danıştay saldırısı olayı ile ilgili soruşturmanın genişletilmesi ve Bakırkö ; y ' deki bir cinayet soruşturması sırasında geç ; mişe yö ; nelik dinleme kayıtlarının mahkemeye gö ; nderilmesi ile gü ; ndeme geldi . Bu iki olay kamuoyu tarafından bilinmeyen bir durumu ortaya ç ; ıkardı . Daha ö ; nce istihbarat ö ; rgü ; tlerinin mahkemelere başvurarak 3 ' er aylık dö ; nemlerle iletişim detay kayıtlarını aldığı biliniyordu . Ancak Yargıtay ' ın jandarmaya yö ; nelik verilen Tü ; rkiye genelindeki iletişimin tespiti kararını hukuka aykırı bularak bozmasının ardından bu tü ; r genel kararlar alınamıyor . İstihbarat ö ; rgü ; tlerinin iletişimin izlenmesine yö ; nelik kararları Tü ; rkiye geneli yerine il bazında almaya devam ettiği belirtiliyor .

Bu gelişmelere karşılık , herkesin iletişim bilgilerinin 5 yıl sü ; reyle GSM operatö ; rlerinde tutulduğu ve gerektiğinde kullanılması iç ; in ilgili makamlara verildiği ortaya ç ; ıktı . Buna gö ; re GSM operatö ; rleri , kimin kiminle gö ; rü ; ştü ; ğü ; , mesajlaştığı ve cep telefonunun baz istasyonu sinyal bilgilerini 5 yıl sü ; reyle kayıt altında tutuyor . Baz istasyonu sinyal bilgileri yoluyla cep telefonu kullanıcılarının bulunduğu yerler de kayıt altında tutuluyor .

KAYITLAR OPERATÖ ; RLERDE SAKLANIYOR

TİB Başkanı Fethi Şimşek , VATAN ' a yaptığı aç ; ıklamada telefon detay kayıtlarının 5 yıl sü ; reyle tutulması konusunda şunları sö ; yledi :

&ldquo ; Ü ; cretlendirmeye esas fatura bilgileri operatö ; rlerde var . Operatö ; rlerle aboneler arasında ilerde hukuki bir ihtilaf olması halinde kullanılmak ü ; zere bunlar bu sü ; rede tutuluyor . Bunların mahkemelerde delil olarak kullanılması ancak TİB aracılığıyla mü ; mkü ; n . Adli bir soruşturma sırasında mahkeme kararıyla ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcıların talebiyle bu bilgiler operatö ; rlerden alınarak mahkemeye ve savcılığa gö ; nderiliyor . Ancak bunlar iletişimin tespitiyle sınırlı . Yani kimin kiminle gö ; rü ; şü ; p mesajlaştığına yö ; nelik bilgiler . İç ; erik yani ses kaydı anlamında bunlar tutulmuyor . &rdquo ;

GEÇ ; MİŞE DÖ ; NÜ ; K DİNLEME VAR MI?

Şimşek , İstanbul ' daki bir cinayet soruşturması sırasında geç ; mişe yö ; nelik dinleme kayıtlarının mahkemeye gö ; nderilmesine ilişkin olarak da şunları sö ; yledi :

&ldquo ; Herhangi bir mahkeme kararı olmadan TİB ü ; zerinden dinleme yapılamaz . Bahse konu haber bu aç ; ıdan yanlıştır . Zaten dinleme TİB ' de değil , Emniyet , Jandarma ve MİT ' te yapılıyor . TİB ' de yapılan mahkemelerin verdiği dinleme kararlarının hukuka uygun olup olmadığına bakmaktır . Zaten , herkesi dinleyerek konuşmaları kaydedecek bir teknoloji de TİB ' de yoktur . Olsa bile mahkeme kararı olmadan kimsenin dinlenmesine izin verilemez . &rdquo ;

KİŞİSEL VERİLERİN GİZLİLİĞİNE AYKIRI

İletiŞİm hukuku uzmanı avukat Fikret İlkiz VATAN ' a yaptığı değerlendirmede , iletişim bilgilerinin 5 yıl boyunca saklanmasının insan haklarına aykırı olduğunu belirtti . İlkiz , &ldquo ; İletişime ait detay kayıtlarının 5 yıl boyunca tutulması tamamiyle insan haklarına aykırıdır . Ç ; ü ; nkü ; insan haklarına gö ; re kişisel verilerin gizliliği esastır . Ama bizdeki sisteme bakarsanız kişisel verilerin gizliliği kişiler iç ; in geç ; erli , ö ; yle anlaşılıyor . Kolluk gü ; ç ; leri istedikleri gibi değerlendiriyorlar ama kişi bunlara ulaşamıyor&rdquo ; dedi .

İlkiz , bu uygulamaya karşı herkesin dava aç ; ma hakkı olduğunu belirterek &ldquo ; Bu konuda hukuki girişimde bulunmak isteyen vatandaş , ö ; ncelikle bilgi edinme hakkı ç ; erç ; evesinde kişisel verilerin ne olduğunu sormalı . Eğer varsa ve tutuyorlarsa kişisel verilerin gizliliği konusunda dava aç ; malıdır . Bu dava hem bir hak ihlali nedeniyle tazminat davası şeklinde olabilir hem de kensidiyle ilgili verilerin imha edilmesi talebiyle aç ; ılabilir&rdquo ; dedi . İlkiz , bu konuda AİHM kararlarının da net olduğunu belirterek &ldquo ; AİHM kararlarına gö ; re bu durum Avrupa İnsan Hakları Sö ; zleşmesi ' nin 8 . maddesinin ( Herkes ö ; zel ve aile hayatına , konutuna ve haberleşmesine saygı gö ; sterilmesi hakkına sahiptir . ) ihlalidir&rdquo ; dedi . İlkiz , AİHM ' e dava aç ; madan ö ; nce iç ; hukuk yollarının tü ; ketilmesi gerektiğini kaydetti . TelefonlarIn dinlenmesiyle ilgili olarak yapılan tartışmalarda ö ; n plana ç ; ıkan siyasetç ; ilerin başında MHP Gaziantep Milletvekili Hasan Ö ; zdemir geliyor . İstanbul eski Emniyet Mü ; dü ; r olan Ö ; zdemir VATAN ' a şunları sö ; yledi : &ldquo ; Şu anda sizinle Gaziantep ' teki evimin ö ; nü ; nde konuşuyorum . Teknik olarak bunu tespit etmeleri mü ; mkü ; n . Bunu baz istasyonları kanalıyla yapıyorlar . Ancak bu bilgileri 5 yıl boyunca saklı tutuluyor olması iletişim ö ; zgü ; rlü ; ğü ; aç ; ısından sorunlar yaratıyor . Ö ; zellikle bu bilgilerin mahkemelerde delil olarak kullanılması konusunda şü ; phelerim var . Ç ; ü ; nkü ; cep telefonu taşınabilir bir cihaz . Birisi sizin cep telefonunu taşıyarak suç ; işleyebilir . O zaman suç ; lu siz mi olacaksınız? İşte bu yü ; zden sanki silahınıza sahip ç ; ıkıyor gibi cep telefonunuza sahip ç ; ıkmanız gerekir . Ancak bakanın sö ; ylediği gibi sadece şekilsel değil iç ; erik anlamında da dinlemeler olduğunu dü ; şü ; nü ; yorum . Bugü ; n suç ; luluları yakalamak iç ; in cep telefonu kullanılıyor . Suç ; lularla mü ; cadele iç ; in başka enstrü ; manlar da var . Bu , işin kolayına kaç ; mak . &rdquo ;

YÖ ; NETMELİK

14 ŞUBAT 2007 ' de Resmi Gazete ' de yayınlanan &ldquo ; Ceza Muhakemesi Kanunu ' nda ö ; ngö ; rü ; len telekomü ; nikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi , gizli soruşturmacı ve teknik araç ; larla izleme tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin yö ; netmelik&rdquo ; 5 yıl saklanan bilgilerle ilgili şu bilgiye yer veriyor : &ldquo ; İletişimin tespiti : İletişimin iç ; eriğine mü ; dahale etmeden , iletişim araç ; larının diğer iletişim araç ; larıyla kurduğu iletişime ilişkin arama , aranma , yer bilgisi ve kimlik bilgilerinin tespit edilmesine yö ; nelik işlemlere bu ad verilir&rdquo ;

İNGİLTERE ' DE 1 , İTALYA ' DA 5 YIL

Cep telefonları şirketlerinin mü ; şterin ö ; zel bilgilerini belli bir sü ; re de olsa saklaması , dü ; nyada da ç ; ok tartışılan bir konu . Başta ABD ve İngiltere ' de olmak ü ; zere birç ; ok ü ; lkede birç ; ok sivil toplum kuruluşu , ö ; zel şirketlerin ve devletlerin bu tü ; r bilgilere ulaşmasını sert eleştiriyor . İngiltere ' de telefon operatö ; rleri , mü ; şteri bilgilerini kanunların izin verdiği 1 yıl sü ; reyle saklıyor . İtalya ' da bu sü ; re ise 5 yıl . 2006 yılından Avrupa Birliği ü ; ye ü ; lkelere , vatandaşlarının cep telefonu bilgilerini 6 ay ile 2 yıla kadar sü ; reyle saklanması ile ilgili kanun ç ; ıkarmalarını tavsiye etti . Ancak ü ; ye ü ; lkelerin yarısı , bu tavsiyeye henü ; z uymuş değil .

YASA 3 YILDIR MECLİSTE BEKLİYOR

HERKESİN iletişim ve seyahatlerine ilişkin verilerin bu şekilde tutulmasını ö ; nleyebilecek bir kanun tasarısı ise 3 yıldır TBMM ' de tutuluyor . &ldquo ; Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Tasarısı&rdquo ; 28 Temmuz 2006 ' da Meclis ' e sevk edildi ancak , 22 Temmuz 2007 seç ; imlerinden sonra kadü ; k olan tasarı Ekim 2007 ' de yenilendi . Tasarıda , kişisel nitelikteki verilerin tanımı yapılıyor ve korunması amacıyla idarî ; bir yapının oluşturulması hedefleniyor . Tasarıyla kişisel verilerin hangi hallerde kullanılacağı ayrıntılarıyla dü ; zenleniyor ancak hukukç ; ular bu tasarı yasalaşsa bile kişisel verilerin korunmasını tam anlamıyla sağlayamacağını savunuyor .