Günes Çarpmasina Dikkat; Hayati Tehlike Olusturabilir
Günes çarpmasi hakkinda merak edilen sorulari yanitlayan Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Ihsan Baspinar, bireylerin uzun süre boyunca günes altinda kalmasi veya vücudun asiri derecede isi üretmesinden dolayi ortaya çikan bir tablo oldugunu belirtti. Dr. Baspinar, “Insanda isi dengesini saglayan merkez beyinde hipotalamus bölgesindedir. Böyle bir durumda bu merkez devre disi kalmaktadir. Buna bagli olarak vücut normal sicakligina dönebilmek için yeterli miktarda isi kaybedemez, vücut sicakligi çok artar ve organlari tahrip eder” dedi.
"Sicak havalarda yasli bireyler ve çocuklar risk altindadir"
“Uzun süre günes altinda kalan herkes günes çarpmasina maruz kalabilir” diyen Dr. Baspinar, “Fakat özellikle; çocuklar, yaslilar, kalp hastaliklari, diyabet hastaliklari, alkol bagimlilari, dogustan terleme bozuklugu olan bireyler, bazi ilaçlar, sicaga karsi hassas insanlar, maraton kosuculari ve agir spor yapanlar, Alzheimer, parkinson ve akil hastaliklari olan bireylerde risk daha çoktur” uyarisinda bulundu.
Dr. Baspinar, günes çarpmasinin belirtileri arasinda sicak ve kuru cilt, terleyememe, hizli nabiz, bas agrisi, kas kramplari, ciltte renk degisikligi, hizli nefes alma, göz bebeklerinde büyüme, uyuklama, sersemlik, tutarsiz konusma, saskinlik, sinirlilik, hayal görme, çevreyi tanimama, havale geçirme ve bilinç kaybi bulundugunu söyledi.
Günes çarpmasinin acil tedavi gerektiren bir durum oldugunu vurgulayan Dr. Baspinar, hastane ortaminda tedavi edilmesi gerektigini ilk olarak da vücut isisinin hizla düsürülmesi gerektigini belirterek “Hastanin elbiseleri çikarilarak soguk su banyosuna sokulmasi en etkili yöntemdir. Bu mümkün degilse hasta islak bezlerle sarilarak kollara ve bacaklara soguk uygulamasi yapilabilir. Özellikle soguk sivilar koltuk altlarina ve kasiklara uygulanmalidir” dedi.
“Tedavi edilmezse kalp ve böbrek yetmezligi neden olabilir”
Hastanin serin bir ortama alinmasi, vantilatörle sogutma yapilmasi ve ayaklarin yukari kaldirilmasi da faydali olacagini belirten Dr. Baspinar sunlari söyledi:
“Bilinci yerinde olan hastalara azar azar su veya tuzlu ayran verilmelidir. Atesin makattan 38.5C’ye kadar düsürülmesi hedeflenmelidir. Hastane ortaminda ise damardan sivi tedavisi uygulanir. Ates düsürücü ilaçlarin etkisi sinirli olabilir. Günes çarpmasi tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar dogurabilir ve bazi hastalarda kalp ve böbrek yetmezligi gibi komplikasyonlar günler sonra bile ölüm riskini artirir.”
Son olarak Dr. Baspinar, günlük en az 2-2.5 litre sivi tüketilmesi gerektigini ve yaz aylarinda açik renkli pamuk veya keten giysilerin tercih edilmesini de önerdi.