90 Yasindaki Efendioglu'ndan 'Horon Tepmek Degil Oynamak' Tespiti

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel Türkçe sözlügün 12. baskisi ile birlikte pek çok sözcügün yaziminda degisiklige gitti. Bunlardan birisi olan ve sürekli tartismalara konu olan "Horon oynanir mi, edilir mi, vurulur mu, tepilir mi?" tabirlerine de TDK düzenleme getirdi. Karadeniz kültürünün bir parçasi olan horon için TDK sözlükte "Horon vurmak" olarak geçen söz gurubunu "Horon tepmek" olarak degistirdi. Bunun üzerine Atma Türkü’nün son ustalarindan 90 yasindaki Osman Efendioglu, "Horon oynanir mi, edilir mi, vurulur mu, tepilir mi?" tartismasina atma türkü ile son noktayi koydu. Efendioglu Horonun oynandigini atma türkü ile ifade etti.

TDK’nin düzenleme ile horon tepilir tabirine asirlik çinar 87 yasindaki Osman Efendioglu atma türkü ile ‘horon oynamak’ tabirinin dogru oldugunu belirtti.

Efendioglu atma türküsünde “Rize’nin horonunun adini degistiler/ Birisi tepme dedi, orada yerlestiler. Rize horonu tepme arkadaslar degildir/Eski beri Rize’nin adlari da degisir. Ben Rize horonuna, horon oyna diyorum/Tepme denilen seyi arkadas bilmiyorum. Dikkat eyle hemsehrim al bizi kameraya/Her zaman bulamazsin sen bizi bir araya/Bir dua edersiniz siz ha bu fukaraya. Oldum 90 yasinda benim islerim beter/Birkaç türkü söyledim size bu kadar yeter” dizelerine yer verdi.

"Horon tepmek diye bir sey yoktur"

TDK’nin yaptigi degisikligin düzeltilmesi gerektigini savunan Osman Efendioglu, “Ben 14 yasindan beridir Rize türkülerini, Rize horonunu oynayan birisiyim. Ben tepme kelimesini Rizeli’den degil de yabancilardan horon teperler duyarim. Oysaki tepme degildir, horon oynamaktir. 2 ayak oyunu, Hemsin oyunlari, siksaray horonu gibi degisik horonlar vardir. Fakat tepme Rize’de degil, dogrusu horon oynamaktir. 2 ayak horonu vardir. O hizli oldugu için türküde nefes yetmez. Tulumla oynanan var. Asagi yukari Rize’nin Çayeli’nden Iyidere’ye kadar bir tip horon oynanir. Laz kesimi denilen Pazar, Ardesen, Hemsin ve Çamlihemsin’in horonlari baskadir. Güzel de türkü söylerler. Rize’de horon tepmek diye bir sey yoktur. Bunu da Rizeli, Trabzonlu ve Giresunlu olmayan söylemistir. ’Horon oynayalim’ derler. Rizeli böyle bir kelime kullanmiyor. ’Horon oynayabilir misin?’ denir. Iki ayak oynarim, Hemsin horonu oynarim. Normal kullanilmiyor ki bunu düzeltelim. Bilmeyenler tepmek olarak biliyor. Tepmek nedir, onun yanina gittim lafimi bana tepti denir. Tepme yok, bunun düzeltilmesi lazim” seklinde konustu.