'Asiri Günese Maruz Kalmak Cilt Kanserini Tetikleyebilir'

IAÜ VM Medical Park Florya Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Hasan Alakbarov, cilt kanseri ile ilgili açiklamalarda bulundu.

“Cilt kanseri nedir?”

Dünyada görülme sikligi her geçen gün artan cilt kanserinin 7’den 70’e herkesi tehdit edebilecegini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Özellikle uzun süre günes isinlarina maruz kalmak bu kanserin önemli nedenlerinden birini olusturur. Cilt kanserleri tüm dünyada oldugu gibi ülkemizin de içinde yer aldigi iklim kusaginda en yaygin görülen kanser çesididir. Cilt kanseri, deriyi olusturan bazi hücrelerin kontrolsüz büyümesi sonrasi olusmaktadir. Hem en sik görülen hem de her yil düzenli olarak artan kanser türleri arasinda yer alan cilt kanseri, hayati riske yol açan melanom ve melanom disi olmak üzere ikiye ayrilmakta ve tedavi protokolleri buna göre uygulanmaktadir. En sik görülen türü ise melanom olmayan grupta yer alan bazal hücreli karsinomadir” diye konustu.



Günes isinlarinin deriden D vitamini sentezi gibi sagligimiza olumlu katkilari olsa da deri hücrelerinde DNA hasarina neden olabildigini belirten Uzm Dr. Hasan Alakbarov, “Bu hasarlanmalar hayatimiz boyunca deri hücrelerimizde birikir ve zamanla hücrelerin yasam sifresinde kalici bozulmalar olusturur” dedi.



“En önemli neden zararli günes isinlari”

Cilt kanserlerine neden olan faktörlerin en önemlisinin ultraviyole yani günes isinlari oldugunun altini çizen Uzm. Dr. Alakbarov, diger faktörleri ise su sekilde siraladi:

"Özellikle çocukluk döneminde haslanma olarak adlandirilan günes yaniklari ve yillar içerisinde sürekli alinan kümülatif günes isinlari,

Açik ten, renkli göz ya da çilli bir cilde sahip olmak,

Yüzde veya vücutta çok fazla ben olmasi,

Solaryuma girmek,

Aile öyküsünde cilt kanserinin bulunmasi ile birlikte Albino ya da Vertiligo gibi bazi genetik hastaliklara sahip olmak,

Günes altinda çok fazla vakit geçirmek,

Yasanilan cografyada kronik arsenik gibi kimyasallara maruz kalmak,

Baca temizleyicileri ve kuaförlük gibi mesleklerde kimyasallara maruziyet.”

“Günes isinlari kiyafetlerden de geçebilir”

Günes isinlarindan korunmanin yollarindan bahseden Uzm. Dr. Alakbarov, “Giysiler ve sapka ile günesin derimizle temasini azaltmaliyiz. Kumasin cinsi bile korunmada etkili olur. Örnegin, polyester ve yün, pamuklu kumaslara göre UV isinlarini daha çok emer. Kumasin UV isini emen kimyasallarla yikanmasi korunmayi artirir. Ultraviyole isinlarinin kumaslardan da geçebildigini biliyoruz. Çok ince ve açik renkli kumaslardan bu geçis daha yogun olurken, koyu renkli kumaslardan geçis daha azdir. Bu nedenle çok ince ve açik renkli ürünler günesin siddetinin fazla oldugu dönemlerde tercih edilmemelidir” seklinde konustu.



“Sik dokunmus giysiler tercih edilmeli”

Kumaslarin gözenekli olmasinin da UV isinlarinin geçirgenligini artiran bir durum oldugunu dile getiren Uzm. Dr. Alakbarov, “Sik dokunmus kumaslarin UV isinlari geçirgenligi daha düsüktür ve daha yüksek koruma saglar. Kumasin nemli olmasi da UV isinlarinin geçirgenligini artirir. Kumaslar islaksa, liflerin sismesine neden olur ve doku yapisi kuru durumuna göre daha gevsek lifli hale gelir. Yazin sik dokunmus ultraviyole geçirgenligi düsük kumaslardan yapilmis kiyafetler tercih edilmeli ve nemlenme, terleme, islanma hallerinde vakit kaybetmeden degistirilmelidir. Ultraviyole filtreli kumaslardan üretilen kiyafet ve sapkalar vücudu, yüzü ve özellikle basi günes çarpmasindan korumada oldukça kullanisli ürünlerdir” ifadelerini kullandi.

Özellikle çocuklarin ilk 3 yasta direkt günes maruziyetinden korunmasi gerektigini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Bu tür kiyafetler park gibi, plaj gibi açik alan aktiviteleri sirasinda güçlü koruyucu özellikleri sayesinde çocuklari daha güvenle korumaktadir” dedi.



“4 saatte bir günes kreminizi yeniden sürün”

Cilt kanseri görülme sikliginin artma sebeplerinden birinin de günes kremi kullanimiyla ilgili yanlis bilgiler oldugunu ifade eden Uzm Dr. Alakbarov, “Nasilsa günes koruyucu kullaniyorum diye rahatça hareket eden kisiler, günes altinda daha çok vakit geçirmektedir. Ancak günes koruyucularin etkinlik süresi en fazla 4 saat olmaktadir. Bu sebeple 30 faktör üzeri korumaya sahip kremlerin 4 saatte bir yenilenmesi gerekmektedir” açiklamasinda bulundu.

“Açik tenliler daha fazla risk altinda”

Cilt kanserinde risk altinda olan kisilere dikkat çeken Uzm. Dr. Alakbarov, su bilgileri paylasti: “Günesli iklim kusaginda yer alan ülkelerde özellikle küresel isinmanin da artisiyla deri kanseri riski yüksek olmakla birlikte, açik tenli ve günes hassasiyeti bulunan kisiler daha fazla risk tasirlar. Beyaz tenli, açik renk gözlü, kizil saçli kisiler, esmer tenli kisilere göre daha fazla risk altindadir. Deri tipi ayirt etmeksizin çocuklugunda agir günes yaniklari geçirenler, ailesinde deri kanseri öyküsü olanlar, organ nakli geçirmis hastalar, uzun süre korunmasiz günes altinda zaman geçirenler ve geçirmis olanlar, uzun süreli güneslenenler ve solaryuma girenler deri kanseri riski altindadirlar. Tüm bu riskli gruplarin kanserden korunmasinda günesten korunma anahtar rol oynar. Mevcut benlerde hizli büyüme olmasi, yeni ben çikisi, bende kizariklik, kasinti ya da kanama olmasi halinde vakit kaybetmeden dermatoloji hekimine danisilmalidir. Yine özellikle yeni çikip hizli büyüyen, kanama gösteren veya göstermeyen, yara ya da kabarikliklara da deri kanseri açisindan tarama yapilmasi gerekir.”