Bakan Özhaseki'den Istanbul Depremi Açiklamasi
Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakani Mehmet Özhaseki, bir taraftan depremin yaralarinin sarilacagini, diger taraftan Istanbul’un depreme hazir hale getirilecegini belirterek, “Istanbul’da 1 buçuk milyon riskli yapiyi dönüstürmek gibi bir mecburiyetimiz var. Geçenlerde Ekrem Bey geldi, onla da konustuk. Ilçe belediye baskani arkadaslarimizla da bir araya geldik. Prensipte anlastik, haftaya çalismalara basliyoruz” dedi.

Özhaseki, deprem bölgesinde 680 bin konut ve 170 bin is yerinin yerle bir olmasi nedeniyle maddi hasar boyutunun çok fazla oldugunu dile getirerek, “Her birisini ayni sekilde belirli sekilde rezerv alanlarda yapacak olursaniz neredeyse 110 milyar dolari buluyor. Su anda bizi daha çok ilgilendiren ve zorlayan konu geçici yasayan insanlarimizin durumu. Geçici barinma alanlarinda 1 milyon 903 bin insan var. Bunlardan 55 bini çadirlarda, 79 bini degisik tesislerde, yurtlarda, konteynerlerde ise 467 bin kisi kaliyor. Kira yardimi yapilan da 1 milyon 301 bin insan var. Birinci isimiz bu insanlari bir an önce konutlarina kavusturabilmek” dedi.
Istanbul’un herkesi ilgilendirdigini vurgulayan Özhaseki, muhtemel bir Istanbul depremine yakalanmadan önce bütün hazirliklarin yapilmasi gerektigini ifade etti.
“Istanbul’da 350 bin konutluk yeni rezerv alanlar tespit ettik”
Özhaseki, Istanbul’un deprem açisindan dünyadaki en riskli 10 sehirden biri oldugunu aktararak, “Su an 39 ilçede kentsel dönüsüm yapiliyor. 2012 yilindan itibaren kentsel dönüsüm yasasi çiktiktan sonra 800 bine yakin bina yenilenmis. Ama bir taraftan da su anda devam eden epeyce bir çalisma var. Istanbul’da 5,8 milyon civarinda bagimsiz birim var, bunun 1 buçuk milyonu riskli gözüküyor. Ama 600 bin konut ilk etapta çok daha riskli ve yikilabilecek bir yapi olarak görünüyor. Bizim bir an önce 600 bin bagimsiz birimin, akabinde ikinci sirada da riskli gözüken 1 buçuk milyon yapiyi dönüstürmek gibi bir mecburiyetimiz var. Bunu üzerimize büyük bir vazife olarak görüyoruz. Anadolu Yakasi’nda 150 bin konutluk, Istanbul yakasinda da 200 bin konutluk yeni rezerv alanlar tespit ettik. Bunlari da çok hizli bir sekilde devreye sokmak zorundayiz” diye konustu.
“Istanbul’un depreme hazirligi konusundaki çalismamizi en kisa sürede paylasacagiz”
Vatandaslarin ‘Yarisi Bizden Kampanyasi’na ilgisi oldugunu belirten Özhaseki, “1 milyon 20 bin bagimsiz bölüm için Istanbul’a müracaat var. Ise yüzde yüz anlasanlardan baslamak üzere ve bir taraftan da önceligimiz en riskli sekilde gözüken binalari bir an önce yikip yapmak üzere insallah orada ise baslayacagiz. Bunun usullerini belirlemeye çalisiyoruz. Insallah en kisa süre içerisinde Istanbul’un depreme hazirligi konusunda da çalismamizi sizlerle paylasiriz” dedi.
“Istanbul için haftaya çalismalara basliyoruz”
Istanbul’un depreme hazirligi konusunda kaybedecek vakitleri olmadigini söyleyen Özhaseki, depremin siyaset üstü bir durum oldugunu dile getirerek, “Geçenlerde Ekrem Bey geldi, onla da konustuk. Ilçe belediye baskani arkadaslarimizla da bir araya geldik. Özellikle AK Partili arkadaslarimizla da bir araya geldik. Prensipte anlastik, haftaya çalismalara basliyoruz. Istanbul için belki özel bir birim kurarak bastan sona düsündüklerimizi en hizli bir biçimde yapmamiz gerekiyor. Daha önceki kentsel dönüsüm yapilan yerlerde karsimiza çikan ne kadar sorun varsa ona hepsini biliyoruz. Bunlari asacak sekilde de tedbirler aldik. Belki de çok ciddi yasalar ortaya koyarak hizli bir biçimde Istanbul’u depremlere hazirlamamiz gerekiyor” ifadelerini kullandi.
Kahramanmaras merkezli depremler nedeniyle 51 bine yakin insanin hayatini kaybettigini hatirlatan Bakan Özhaseki, 18 ildeki 14 milyon kisinin depremden etkilendigini söyledi.
“32 milyon insani gün evvelinde orada tutup deprem oldugunda müdahale etmeniz gerekiyor”
Özhaseki, ‘devletin deprem bölgesine müdahale etmede geciktigi’ yönündeki elestirilerine yönelik, “Siz bu depremi bir gün önceden haber alsaniz, her binanin basina 10 kisi koyacak olsaniz 3 milyon 200 bin kisiyi orada tutmaniz gerekiyor. 10 kisinin kocaman binaya yapacagi bir sey yok. Belki 10 tane is makinesi gerekir. Üç milyondan fazla is makinesini orada hazir etmeniz gerekiyor. Binalarin basinda ugrasan 100’er kisi var. 32 milyon insani gün evvelinde orada tutup deprem oldugunda müdahale etmeniz gerekiyor. Böyle bir imkan dünyanin hiçbir yerinde yok, olasi da gözükmüyor” cümlelerine yer verdi.
AK Parti Genel Baskan Yardimciligi görevindeyken depremin ilk haber alinmasinin ardindan belediyelere kimseden emir beklemeden en yakin yere yardim etmeleri gerektigi yönünde söylemde bulundugunu anlatan Özhaseki, herkesin üzerine düseni yaptigini, yapmayanlarin ise vicdani sorumluluk çektigini kaydetti.
“Cumhurbaskani rezerv alanlarda insa edilecek konutun 319 bine çikarilmasini istedi”
Bakan Özhaseki, bakanlik olarak sert zeminler üzerinde uydu kentler kurulabilecek rezerv alanlarin tespit çalismalarina basladiklarini kaydederek, söyle devam etti:
“Ufak tefek artçilarin etkilemeyecegi bir biçimde de orada insaat çalismalari hizla devam etmis. Su ana kadar 179 bin konutun ihalesi yapilmis, yüzde 90’i baslamis. Büyük bir bölümünü bu senenin sonuna dogru da teslim edecegiz. Sayin Cumhurbaskanimiz bu rakamin 319 bine çikarilmasini istemis. Bunun için de arkadaslarimiz o konuda hizli bir sekilde çalisiyorlar. Insallah 319 bin konutu her bir insaat basladigi günden itibaren bir sene içerisinde teslim edecegiz. Biraz önce söyledigim degisik geçici barinma alanlarinda kalan vatandaslarimizin hepsini o bölgeye tasiyacagiz.”
Deprem bölgesine iliskin birçok kesime söz hakki taniyarak görüsme gerçeklestirdiklerinin altini çizen Özhaseki, kendilerine elestiriden ziyade tesekkür gelmesinden dolayi mutluluk duyduklarini ifade etti.
Özhaseki, deprem bölgesindeki insanlarin evlerinin bulundugu konumlardan ayrilmak istememesi nedeniyle ‘Yerinde Dönüsüm Projesi’ni gelistirdiklerini anlatarak, “Sizin elinizde yeni sehir kurabileceginiz, çok genis alanlar yok. Bizim yerinde dönüsüm için iki zorunlulugumuz var; bir, vatandas yerinde kalmak istiyor, ikincisi de elimizde 850 bin konutluk rezerv alan yok. Bunun için de mecburiyet olarak Yerinde Dönüsüm Kampanyasi’ni sekillendirdik” dedi.
“Sehirde canlilik basladigini gördügü andan itibaren sehirlerine geri dönecekler diye düsünüyoruz”
Yerinde Dönüsüm Projesi ile ekonomiye katkinin artacagini kaydeden Özhaseki, “Yerinde dönüsüm basladigi zaman yerindeki mimarlar, mühendisler, oradaki yerel müteahhitlik gruplari hareket ediyor. Istihdam çikiyor. Her biri ihtiyaç duyulan insaat malzemesinin çevresindeki esnaflardan aliyorlar. Yerelde imal ettiriyorlar ve müthis sekilde ekonomide canlilik olacak diye düsünüyoruz ki böyle olmaya da basliyor zaten. Ayni zamanda sehir merkezleri su anda terk edilmis gibi toz, toprak içerisinde beklerken bir anda santiyeye dönecek. Herkes hayati normallestirme adina sehirde canlilik basladigini gördügü andan itibaren de sehirlerine geri dönecekler diye düsünüyoruz” ifadelerini kullandi.
Fay hatlarinin ve kiriklarinin oldugu yerlere yapi yapilamayacak
Deprem bölgesindeki yikimin nedenini bilim insanlariyla arastirdiklarini ifade eden Özhaseki, bu bölgelerde dört kirmizi çizgileri oldugunu, bunlardan taviz vermeyeceklerini dile getirdi.
Özhaseki, söyle konustu:
“Birincisi; fay hatlarinin ve kiriklarinin oldugu yerlerde asla yapilasmaya izin verilmeyecek. Çünkü asagidan üzerindeki demir yollarinin hattini bükecek kadar bir agir enerji geliyor. Nasil yaparsaniz yapin, hiçbir evin dayanmasi mümkün degil. O yüzden fay kiriklarinin ve hatlarinin geçtigi yerlerde asla yapi yapilamayacak ve yapi yasagi var. Ikincisi; sel yataklarinin oldugu yerlerde belirli süreler içerisinde, birkaç sene sel gelmese bile 10, 20, 30 senede bir ayni yerden, ayni seller geldigi için yapi yapilamayacak ve yapi yasagi geliyor. Üçüncüsü; özellikle sivilasmanin oldugu zeminlerde de yapi yasagimiz var. Buna çok ciddi bir örnek, net bir örnek Gölbasi. Göl tarafindan gelen sivilasma binalari öyle etkilemis ki binalarin bir kismi bir iki kat yere çökmüs, bir kismi arkaya dogru yatmis. Binalarda kolon kesildigi için aslinda öne dogru yatar, ama bu tam tersine sivilasmanin oldugu yere dogru yatiyor. Siz orada sansinizi yeniden denerseniz delilik olur diye düsünüyorum. O yüzden bu konularda yapi yapilamayacak yerler hususunda da ciddi kararimiz var. Dördüncü kirmizi çizgimiz de artik mimarliktan baslayarak mühendislik hesaplari ve yapim asamasinda her bir safhasinda sifir tolerans diye tabir ediyoruz. Asla taviz vermeden, ‘bir sey olmaz, nasil olsa devam ederim, Allah kerim’ gibi bir anlayisa asla izin vermeden müthis bir denetim içerisinde bu isi götürmek istiyoruz.”
Yapi dönüsüm ofisleri vatandaslara kolaylik saglayacak
22 noktada yapi dönüsüm ofisi açtiklarinin altini çizen Özhaseki, “Özellikle yikimin çok oldugu yerlerde açtik. Bu dönüsüm ofislerinde vatandaslarin müracaatlari olacak. Bilgilenmek isteyenler gelip bilgi alacaklar. Burada hak sahibi belirleme noktasinda yetkili arkadaslarimiz ayni zamanda imar planlari hususundaki birtakim ihtilaflar dönüsüm ofislerinde halledilecek. Ofislerde zaten ilgili büyüksehir ve ilçelerden arkadaslarimiz oldugu gibi vatandasin her türlü müracaatina cevap verebilecek bir yapi kurduk. Orada ayrica vatandaslarimiz için sözlesmeler hazirladik. Müteahhitlerle anlasacaklari zaman bir yanlisa düsülmemesi veya bilmemezlik neticesinde zorda kalmamalari için sözlesmeleri de hazirladik. O tip sözlesmelerle yola çiksinlar istiyoruz” diye konustu.
“Yarim kalan binalari tamamlayacagiz”
Bakan Özhaseki, “Orada yapilacak insaatlari ruhsattan iskan sürecine, vatandasin oturacagini ana kadar her türlü insa faaliyetlerini biz orada denetleyecegiz ve takip ediyoruz. Orada isler yarim kalirsa bizim nezaretimizde baslayan ve denetledigimiz bu isler herhangi bir sekilde aksar ve yarim kalirsa TOKI devreye girecek, bütün vatandaslarin binalarini tamamlayacak. Bunu net olarak söyleyelim. Vatandaslarimiz müracaatlari e-Devlet üzerinden yapabilecekler” dedi.
“Yerinde Dönüsüm Projesi basvurulari 36 bin 825 oldu”
Yerinde Dönüsüm Projesi’ne iliskin basvurularin 17 Temmuz’da alinmaya basladigini hatirlatan Özhaseki, “Aradan yaklasik 38-40 saat ancak geçti. Su ana kadar müracaat eden vatandas sayisi 36 bin 825. Neredeyse saatte bin kisi müracaat ediyor. Demek ki dogru yoldayiz, dogru isler yapiyoruz. Onun içindir ki vatandas hizla müracaat ediyor. Önümüzdeki günlerde bu müracaatlarin ne kadar olacagini görecegiz. Orada bu insaat faaliyetleri insallah baslayacak. Sonra da rezerv alanlari ona göre bir daha gözden geçirip ona göre yapacagiz” açiklamasini yapti.
“Bir taraftan depremin yarasini saracak, diger taraftan Istanbul’u depreme hazirlayacagiz”
Bakan Özhaseki, amaçlarinin depremden etkilenen sehirlerin normale dönmesi ve vatandaslarin güvenli konutlara kavusmasi oldugunu vurgulayarak, sözlerini söyle sonlandirdi:
“Bunun içindir ki bir taraftan yerinde dönüstürmek isteyen vatandaslarimiza her türlü katkida bulunacagiz. Sadece bagis ve hibe olarak degil, kredi olarak da. Ayni zamanda onlarin tip sözlesmelerine hazirlanmasindan daha sonraki insa faaliyetindeki projelerin hazirlanmasinda, denetiminde, sonunda içine güvenle oturabilecekleri ana kadar her bir safhasinda takip ederek yardimci olmaya çalisacagiz. Bir taraftan da rezerv alanlarda zaten konutlar yapiliyor. Insallah onlari da kisa süre içerisinde bitirip oradaki yaralari sarmis oluruz. Dikkat edecegimiz en önemli sey; eger deprem olursa hiçbir vatandas kendisini camdan disariya atmadan, disariya kosarak ne yapacagini sasirmis vaziyette telaseyle davranmadan, evinde bekleyip depremin geçmesini sükunetle karsilayabilecek bir hale kavusturabilmek. Bunun için gece gündüz çalisiyoruz. Insallah bir taraftan deprem yarasini sarariz, bir taraftan da Istanbul’umuzu deprem gelmeden depreme karsi hazirlariz diye düsünüyorum.”
