Balikesir'deki Faylarin Tehlikesi Yüksek

Jeoloji Mühendisleri Odasi Baskani Aysun Aykan, Balikesir’i adeta tehdit eden faylar hakkindaki degerlendirmede bulundu. Aykan, “Ülkemizde yakin bir gelecekte deprem bekledigimiz, sismik bosluk olarak degerlendirdigimiz diger bir yer Balikesir’dir. Balikesir ve ilçelerini etkileyecek 20 fay var ve bu faylarin büyük bir kismi Mw=7 ve Mw=7.2 büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahiptir. Faylarin tehlikesi yüksek. Bu yüzden buralara çok dikkat edilmesi ve gerekli tedbirlerin biran önce alinmasi gereklidir. Balikesir Il ve ilçeleri dünyanin sismik yönden en aktif faylarindan biri olan Kuzey Anadolu Fayinin güney koluna ait fay segmentleri üzerinde konumlanmistir. Bu nedenle Tarihi/aletsel dönemlerde kentin birçok depremde yikildigi can ve mal kayiplarinin yasandigi bilinmektedir. MTA’nin 2012 yilinda yayinladigi diri fay haritasinda; Balikesir Il ve ilçelerindeki yerlesim birimlerinden geçen birçok diri fay vardir. Kuzey Anadolu Fayi’nin güney koluna ait fay segmentleri; Yenice-Gönen Fayi, Edremit Fay Zonu, Balikesir il merkezinden geçen Havran-Balikesir Fay zonu, Bandirmanin yerlesim merkezinden geçen faylar ve güneydeki Simav fayi önemli sismojenik zonlardir. Bekten, Pazarköy, Evciler, Manyas Fayi bu Bölgede deprem üretecek diri faylardir” dedi.

Balikesir’in depremsel tarihi hakkinda da bilgiler veren Aykan, “Edremit fay zonunda tarihi dönemlerde meydana gelmis depremlerin yikici etkisi bakimindan 3 tanesinin ön plana çiktigi görülmektedir. 1672-1845 ve 1867 depremleridir. Aletsel dönem içerisinde Edremit Fay Zonu ile iliskilendirilen en büyük deprem 1944 depremidir. 6.8 büyüklügündeki Edremit Körfezi kuzeyinde meydana gelen bu deprem, Küçükkuyu’dan Arikli iskelesine dogru uzayan yüzey kirigi yasatmistir. Bu depremde, 5500 den fazla hasarli binanin oldugu can ve mal kayiplarinin yasandigi depremdir. Edremit ile Balikesir arasinda Havran- Balikesir Fay Zonu var. Tarihi döneme ait deprem kayitlarinda Balikesir ve yakin çevresini etkiliyerek yikima sebebiyet vermis 3 önemli deprem göze çarpar. 1577, 1897 ve 1898 depremleridir. Yenice-Gönen Fayinda,1953 yilinda 7.2 büyüklügünde deprem olmustur. 10.000 den fazla bina hasar görmüs, 265 kisi hayatini kaybetmis; can ve mal kayiplarinin yasandigi depremdir.1964 yilinda Manyas fayinda 7 büyüklügündeki depremde 6000 hasarli bina tespit edilmis olup, can ve mal kaybi yasanmistir.1935 yilinda Edincik Fayinda 6.4 büyüklügündeki depremde 600 den fazla hasarli bina tespit edilmis olup, can ve mal kaybi yasanmistir. Balikesir’in, Bandirma, Gönen, Edremit, Karesi Ilçelerinin yerlesim yerlerinden deprem üretecek diri faylar geçmektedir; ve bu faylarin çogu 7 ve 7.2 büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahiptir; Bu yüzden buralara dikkat edilmesi gerekiyor” diye konustu.

Denetim önemli

Aykan, zemin ve temel etütlerinin denetimi titizlikle yapilmasini söyleyerek açiklamasini su sekilde sürdürdü:

“Günümüzdeki bilim ve teknoloji ile her türlü büyüklükte depreme karsi saglam bina yapmak mümkün. Güvenli yapilasmanin ilk adimi olan zemin ve temel etütlerini dogru yaptigimiz taktirde, dogru zemin parametreleri ile zemin yapisina uygun projelendirme ve yapi denetimi ile depreme karsi güvenli bina yapabilirsiniz. Öncelikle yapi ruhsati veren belediyelerin mevcut mevzuati uygulamalari ve yapi denetimi yapmalari son derece önemli.Güvenli yapilasmanin ilk adimi olan zemin ve temel etütlerini denetleyen bir yapi denetim sistemini henüz kuramadik. Mevcut mevzuatin uygulanmasini belediyeler istemiyor. Bazi belediyelerde zemin ve temel etüdü istense de uygulamada baska sorunlar var, denetim asamasinda zorunluluk oldugu halde zemin etüdünün denetimi yapilmiyor. Belediyelerde denetim yapacak yeterli teknik eleman bulunmuyor; Imar Kanunu’nun 28’inci maddesi ve diger mevzuat hükümleri açik olmasina ragmen, zemin etüt raporlari uygulama asamasinda yerinde denetlenmiyor. Çogu Belediyede de bu konuda hiç denetim yok. Denetim yapilan belediyelerde ise arazi denetimler yapilmadan sadece masa basinda bir denetim var. Türkiye’deki yapilarin çogu ilgili mevzuata uygun zemin etüdü yapilmadan ve denetlenmeden insa ediliyor"

Fay yasasi çikmali

Fay yasasinin da çikmasini isteyen Aykan, "Fay yasasi önemli. Ülkemizde meydana gelen depremlerde fay zonu üzerindeki binalarin yikildigini gördük. Fay yasasi birçok ülkede uygulaniyor; Bizim ülkemizde de uygulanmali. Fay yasasi çikmali. Fayin her iki tarafina sakinim bandi olusturarak bina ve bina türü yapilasmaya sinirlama koymalidir" ifadelerini kullandi.