Hurda Musluklar 'Zil' Oluyor
Gümüshane’nin Kürtün ilçesinde yillardan beri hurda musluklar eritilerek bin bir emekle hayvanlarin boyunlarina asilan 30 çesit zile dönüstürülerek Türkiye’nin dört bir tarafina satiliyor.
Bölgedeki hurdacilardan toplanan musluk, batarya, kapi kolu, kullanilmayan bozuk metal paralar ilk olarak kömür ocaginda eritiliyor. Bölgeye özel sifir numara dere kumundan yapilan kaliba dökülen eritilmis hurda malzeme daha sonra yapilan çok sayida islemle birlikte koyun, keçi, inek ve köpeklerin boyunlarina zil olarak takiliyor, ev ve isyerlerinde dekor olarak kullaniliyor.
Son yillarda internetin bu alanda kendini kabul ettirmesiyle birlikte sosyal medyadan hem toptan hem perakende olarak Türkiye’nin dört bir tarafina satis yapan üreticiler, bu isin en önemli kismi olan kalipta kullandiklari sifir numara dere kumunu barajlar nedeniyle bulmakta güçlük yasadiklarini söyledi.
“30 çeside yakin zil yapiyoruz”
Ilçe merkezinde amcasina ait isletmede zil döken 24 yasindaki Muammer Düzgün, dedelerinden süregelen meslegi babadan, amcadan ögrendiklerini belirterek, “Yillardir bununla geçimimizi sagliyoruz. Su anda bunlari hurda sarilardan yapiyoruz. Bu sari tedarikini Trabzon, Giresun, Samsun gibi büyük sehirlerden sagliyoruz. Musluk, kapi kollari, su bataryalari, kullanilmayan bozuk metal paralar bunlar gibi sari dedigimiz madenleri alip eriterek zil haline getiriyoruz. Bunlari dere kumlarindan yapiyoruz. Bu kum disinda özel baska kurumlardan yapilmiyor bu döküm. Dereler baraj yapildigi için kum bulma konusunda sikinti çekiyoruz. Kömür ocagimizda sariyi eritiyoruz. Sonra zili kaliba döküyoruz kumla birlikte. Belli asamalarla sariyi kaliba aktariyoruz. Boyuna göre 30 çeside yakin zil yapiyoruz. Internet üzerinden satiyoruz genel olarak. Sosyal medyadan hem toptan hem perakende satiyoruz. Bu mahallenin geçim kaynagi el sanatlari. Bu yaptigimiz zilleri boncuklara isliyoruz. Süslemeli bir sekilde satiyoruz. Hayvanciliga yönelik üretim yapiyoruz. Meslegi yapan git gide azaliyor. 15-20 yil içerisinde bitmese de çok azalir gibime geliyor” dedi.
“Bu meslek 10-15 seneye kadar tükenecek”
50 yasindaki usta Salim Düzgün de 30 yildir bu meslegi yaptigini belirterek, “Trabzon’dan hurda sari aliyorum, musluk, batarya, vana. Bunlari eritip zil yapiyorum. Geri dönüsüm oluyor. Hurdadan alip zil yapiyoruz. Zil döküyorum, parlatiyorum, çan boncukluyorum. Bu meslek 10-15 seneye kadar tükenecek. Bir tane ögrenen yok. Eskiden kalma ustalari yapiyor. Dere kiyisindan kum aliyoruz. Kalipla üstüne sariyi döküyoruz. Genislemesini yapiyor, parlatiyoruz, çekiyoruz, içinin tokasini takiyoruz. Sesi bundan çiktigi. Elle ayari var da biz beceremiyoruz. Eski ustalar ayarliyordu. Simdi yeni ustalarda bu yok. Bu ara islerimiz yogun. Genelde yayla üzere çok is yapiyoruz” diye konustu.