Yapay Zekanin Cezai Sorumlulugu Tartisiliyor
Teknolojinin hizla gelismesiyle birlikte sürücüsüz araçlar, akilli otomobiller, yapay zeka ve robotik teknolojileriyle dolu bir gelecek öngörülüyor. Uzmanlar, bu teknolojilerin insan yasamina dahil olmasi sonucunda bilisim ve teknoloji hukukunun da büyük önem tasiyacagini söylüyor.
Sentürk, “Bilisim sistemlerinde kullanilan yapay zeka teknolojisinin belli bir noktada zarar verici eylemlere yol açabilecegi ve insanlarin üzerinde hakimiyet kuramadigi herhangi bir eylemin gerçeklesmesi sebebiyle sorumlulugunun söz konusu olup olamayacagi üzerinde duruyoruz. Ceza hukuku bakimindan sorumlulugun dogabilecegi bazi arenalar var. Özellikle karsilastirmali hukuk sistemlerinde, Almanya ve Isviçre örneklerine baktigimizda, otonom araçlarin kendi içinde alti farkli kategoriye ayrildigini ve bunun üzerinden cezai sorumlulugun tesis edilebildigini görüyoruz” dedi.
Taksirli suçlar
Özellikle taksirli suçlarla ilgili olaylar üzerinde durduklarini aktaran Sentürk, “Biz genel olarak kisilerin sorumlulugunun kast ve taksir açisindan degerlendirilmesinin mümkün oldugunu ve somut olayin özelliklerinin de dikkate alinmasi gerektigini söylüyoruz. Özellikle de kast açisindan çok fazla problemle karsilasmasak da taksirli suçlarla baglantili, dikkat ve özen yükümlülügünün yerine getirilmesi ve öngörülebilirlik kriterlerine, otonom araç kullanicilarinin ve bu araçlarin yapay zekasini üreten birimlerin sorumluluklarinin dogup dogamayacagina odaklaniyoruz. Örnegin, robotik ameliyatlarda kullanilan robotu kullanan bir doktor, o sirada robotik cihaza hakim olamaz ve yazilimsal bir hata sebebiyle beklenmeyen sonuçlar ortaya çikarsa, doktorun cezai sorumlulugu olup olmadigi tartismasi gündeme gelebilir” diye konustu.
“Kast ya da taksirle sorumluluk söz konusu olabilir”
Yapay zeka sorumlulugu ile ilgili halihazirdaki ceza hukukunda çok net bir sonuca varmanin mümkün olmadigini söyleyen Sentürk, “Bir yapay zekanin cezalandirilmasi, halihazirdaki hukuk sistemimizde mümkün olmasa da kasti ya da taksirli eylemi nedeniyle sorumlu tutulabilecek gerçek kisiler üzerinden cezalandirma yapilmaktadir. Örnegin, otonom araçlarin bazilarinda kontrol bir noktada sürücüye, bir noktada araca ait ve sürücü, aracin islerligine öyle bir güven duyuyor ki hiçbir sekilde uyari mekanizmasini takip etmiyor ve son sürat yaya geçidinden geçen yayaya çarpiyor. Böyle bir durumda çarparak kisinin ölümüne veya yaralanmasina sebebiyet verebilir. Burada, sürücünün sorumlulugunu tartisabiliriz. Bunu da Türk Ceza Kanunu’ndaki somut olayin özellikleri çerçevesinde, kast ya da taksir üzerinden degerlendirerek bir sonuca ulasiyoruz” sözlerine yer verdi.
Yapay zeka kaynakli suçlar önümüzdeki günlerde daha sik gündeme gelecek
Henüz bilisim ve teknoloji hukuku konusunda yeterli düzenlemelerin olmadigindan bahseden Sentürk, sunlari söyledi: “’Yapay zekanin bir cezai sorumlulugu vardir’ diyemiyoruz. Dijital boyutla ilgili hukuki düzenlemeler gelmeye basladi ama henüz karsilastirmali hukuk sistemlerinde oldugu gibi arzu ettigimiz düzenlemeler yürürlüge girmis degil. Biraz zaman alacagini düsünüyorum. Önümüzdeki süreçte bir takim revizeler yapilacaktir. Düzenlemeler yapilmazsa, islenen fiillerin cezasiz kalmasi söz konusu olacaktir.”
Ege’de bir ilk
Ege Bölgesinde Yasar Üniversitesi bünyesinde ilk defa açilan Bilisim ve Teknoloji Hukuku Yüksek Lisans Programindan bahseden Sentürk, “Teknoloji gitgide hayatimizda çok fazla yer kapliyor ve yer kapladikça da hukukta yerlesik olan bazi ögeler de yer degistirmeye baslayacak. En azindan form degistirecek. Klasik sorumluluk türleri acaba gerçekten söz konusu olabilecek mi, uygulanabilecek mi? Bunlarin tartismasini yapmaya çalisiyoruz. Ege Bölgesinde de bu konudaki tek program bizimki. Sosyal medyada islenen suçlar, internetten suç arastirmalari verdigim derslerden iki tanesi. Ögrencilerimiz, hem Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Koltuksuz’dan hem de Kamu Hukuku Bölüm Baskani Prof. Dr. Deniz Kizilsümer Özer ve diger hukuk bölümü ögretim üyelerinden ders alarak multidisipliner bir yapida egitim görüyor” dedi.