Mardin Esigi'nde Bulunan Bitki Türleri Kuraklik Tehdidi Altinda
Dünyada yasanan hava degisiminin bitki türlerini de tehdit ettigi degerlendiriliyor. Mardin Esigi’ndeki kurak sartlar altinda yapraklardaki fotosentezin yavasladigini ve bunun sonucu olarak filiz gelisiminin zayifladigini belirten Mardin Artuklu Üniversitesi Kiziltepe Tarim Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Dekani Prof. Dr. Yusuf Dogan, “Mardin endemikleri açisindan zenginliklerini koruyabileceklerini düsünmekteyiz. Aksi halde endemik türler yok olabilir ve bununla birlikte yerli türlerin yerini, artan kuraklik stresine daha iyi adapte olan yeni türler de alabilir” dedi.
"12 bitki türü için dünyadaki tek yetisme yeridir”
Sahip oldugu biyolojik zenginliginden dolayi Mardin Esigi’nin önemli doga alani olarak ilan edildigini hatirlatan Prof. Dr. Dogan, “Alan, dünya ölçeginde tehlike altinda olan 12 bitki türü için dünyadaki tek yetisme yeridir. Mardin geveni, Midyat geveni, çomak geveni, özmayasil, Mardin sogani, balli kurtkulagi, hoca çigdemi, Mardin salkimi, süt otu, Zinnar sogani ve Mardin çigdemi gibi bitkiler endemik bitkilerdir. Bugdaygiller ailesinden birçok tür bölgede yetismektedir. Yabani bugday ve arpa önemli cinslerdir. Bu endemik bitkilerden bazilari yöre halki tarafindan gida ve tibbi olarak kullanilmaktadir” diye konustu.
“Endemik bitkilerin yasam alanlari daralmakta”
Insan faktörünün endemik bitkileri olumsuz etkiledigini deginen Prof. Dr. Dogan, “Sehirlesme, sanayi, tarim, turizm, hayvancilik ve aniz yakma gibi dogrudan veya detayli olarak yapilan insan faaliyetleri bitki çesitliligi üzerinde baski olusturan en önemli etmenlerdir. Bu etkinlikler sonucunda bölgede yetisen endemik bitkilerin yasam alanlari daralmakta, nesilleri tehdit altina girmekte ve bu baski her geçen gün artmaktadir. Son yillarda kurakligin da kendini iyice hissettirmesiyle beraber tehdit seviyesi daha da çok artmaktadir” seklinde ifade etti.
“Endemik türler yok olabilir”
Kurakligin olusturdugu stresin bitki büyümesini ve verimini etkileyen en yaygin çevresel stres faktörlerinden biri oldugunu kaydeden Dogan, “Bitkiler yasamlari boyunca en az bir kez susuzluk dönemi ile karsilasabilirler. Kurak sartlar altinda yapraklarda fotosentez yavaslar ve bunun sonucu olarak filiz gelisimi zayiflar. Kuraklik ihtimalinde, eger kuraklik boyutu çok ciddi degilse, endemik türlerin sahip olduklari mekanizmalarla varliklarini sürdürebileceklerini ve Mardin endemikleri açisindan zenginliklerini koruyabileceklerini düsünmekteyiz. Aksi halde endemik türler yok olabilir ve bununla birlikte yerli türlerin yerini, artan kuraklik stresine daha iyi adapte olan yeni türler de alabilir” ifadelerinde bulundu.