Antalya'da 19. Yüzyil Da Insa Edilen Tarihi Kozagaci Camii Restore Edilecek
Antalya’nin Korkuteli ilçesi Kozagaci Mahallesinde bulunan ve 1800’lü yillarin ortalarinda insa edilen, 1961 yilinda bir dönem ibadete kapatilan 1981-1984 yillarinda çesitli küçük çapli onarim geçiren tarihi Kozagaci Camii Antalya Valiligi tarafindan restore edilecek.
Kozagaci Mahallesinde yer alan caminin 2017 yilinda tescil kayit islerinin Antalya Valiligince gerçeklestirdiklerini anlatan Antalya Valiligi Kültür Varliklari Birim Yetkilisi Koruma ve Restorasyon Uzmani Cemil Karabayram, “Restorasyon ve Koruma Projeleri tizlikle hazirlandi ve bilimsel veriler ile ele alindi. Bütüncül koruma projesinin ise Antalya Koruma Bölge Kurulundan onay süreci tamamlandi. Iyilestirme koruma ve bütüncül bir onarima geçilerek önümüzdeki günlerde danisma bilim kurulu esliginde çalismalar baslayacak. Tescili tasinmazimiz Antalya bölgemiz dahilinde göremeyeceginiz birden fazla bezemeye ve motife sahip kök boya teknigi ile yapilmis seçkin ibadet hanelerinden biridir. Bu seçkin yapimizi gördügümüz zaman duygulanmamak elde degil. Önemle sunu ifade edelim ki tasinmazimiz dünyada göremeyeceginiz duygu düsüncenin his duygusunun motiflendigi, bezeme ahengi kazanan, kaleminde ask ile resmedilen çalismalarin kök boya sanati teknigi ile yapildigini görmekteyiz” diye konustu.
“Rönesans döneminden 16. yüzyil Mimar Sinan’a kadar gelen örnekleri”
Tarihi caminin mihrap bölümünde çok önemli detaylarin bulundugunu söyleyen Karabayram, “Caminin mihrap bölümünde çok önemli detaylar görebiliyorsunuz. Mihrap bölümünde 6-7 renk skalasinin bir arada kullanildigi tek kalem hareketiyle altta yeni bir tabaka olusturularak yeni bir kalem hareketi saglanarak kök boya tasviri ile de resmedilen çalismalar görülmektedir. Önemle belirtmek gerekirse, caminin mihrap bölümünde ise kemer örnegine baktigimiz zaman 23-75 carat altin olabilecegini düsündügümüz altin varak isçiligini de titizlikle görmekteyiz. En önemli konulardan birisi ise saadeti dünyadir. Kim olursan ol bu dünya senin maneviyatindir. Bu dünyadan baska bir ulvi dünyan yoktur diyen, temiz duygularla kim olursan ol bana gel diyen motif ve bezemelerin içerisinde ilahi adalet ile ilahi ruhani gücü anlatan ulvi çalismalari görmekteyiz. Aslinda hayat bir perde gibidir. Hayatin içerisinde yasar, iyiliginizle kötülügünüzle buraya gelip ibadeti dünyayi yasarsaniz. Yasadiklariniz ve yasayacaklariniz manevi dünya ile bütünlesir. Motif ve bezemeleri anlatan panolarin restorasyon süreci basladiktan sonra renk skalasindan resmedilen öykülerin tüm detaylarinin uzmanlar esliginde yeniden degerlendirilmesi gerekir" dedi.
“Caminin her bir bölümünde ask ile yapilan kalem hareketi”
Tarihi caminin tüm bölümlerinin çok güzel oldugunu dikkat çeken Karabayram, “Aslinda Caminin tüm bölümleri özel ve itinali yapilmis. Camimizin en anlamli bölümünde kök boya ve tasvir çalismasi tek kalem hareketi ile olusturuldugu gibi, dikey ve yatay olarak kök boya karisimlarinin kisinin ulvi dünyasi ile tasviri bir araya gelmis, minarelerin bir kompozisyon içerisinde yüksek bir kapi tasviri de konularak orta avlu Kabe olusturulmustur. Kabevi yüksek degerin, Mekke ile Medine’nin tüm Islam aleminin büyük kutsali Hazreti Muhammed’in (s.a.v.) o nuruyla, o aski ile, resmi mesk eden, resmi ask ile kaleme alan kisi ise burada bir Kabe tasviri olusturarak Kabe’yi burada motiflestirmistir. Antalya camileri içerisinde tek örnek olan özel bir yapi ile karsi karsiyayiz” seklinde konustu.
“1961 yilinda ibadete kapatildi”
Kozagaci camisinin 1961 yilinda ibadete kapatildigina dikkat çeken Karabayram, “1961 yilinda kapisina kilit vurulan ancak, yerel halk tarafindan belirli dönemlerde kullanilmis olsa da su anda camimizin ibadete kapali oldugunu görmekteyiz. 2023 yilinda bütün bu dokulariyla, güzellikleriyle beraber yeniden Antalya’miza Alla hu Ekber edalarinin ve sedalarinin yükseldigi kutsal bir ibadet mekani olarak kazandirilacaktir” dedi.
“Kürsünün bulundugu noktada Sancak motifi ve bezeme”
Caminin vaiz kürsüsünün bulundugu noktada önemli bir veri daha bulundugunu belirten Karabayram, “625 ve 624 Bedir savasindan Uhut savasina kadar Selçukludan Osmanliya ve bugün Büyük Türkiye Cumhuriyeti Devletinin en güzel motifi olan sanli Türk Bayragimizin sancaklari sancak, milletleri millet, devletleri devlet, halklari halk, adaletin adalet oldugu maneviyati askla islenmis motif ve bezemeyi görüyorsunuz. Bunun üzerinde de çok özel bir çalisma yapilmasi gerekmektedir. Türkiye’miz sanli tarihinden geçmisten bugüne kadar tüm güzelliklerini içinde yasatan, 1961 yilinda kapatilmasina ragmen bugüne kadar kendini muhafaza eden güzelim camimizi gelecege kazandirmak için elimizden gelen her seyi yapacagiz. Insallah burada bilimin, kalemin, duygunun islendigi tarihi yapimizi bilim, kalem ve düsüncenin birlesmesiyle güzel bir restorasyon çikmasi için mücadele verecegiz” diye konustu.
“Restorasyon sirasinda valilik tarafindan özel denetime tabi tutulacak”
Camideki restorasyon çalismalari baslayinca bir danisma ve bilim heyeti marifetiyle yapi bir aski sistemine alinarak gerekirse bütünselliginde ayrisiklik ve statik sorun var ise de yapi dis eksenli korumak kaydiyla bütününden ayrilmadan mevcut dokuyla korunmasi için bir proje hazirlandigini dikkat çeken Karabayram söyle devam etti: “Tarihi camimiz için valiligimiz ve Korkuteli belediyemiz tarafindan özel bir denetim ekibi olusturulmasi karari alindi. Bu özel bir ekip günlük ve anlik denetimlerini en üst seviyede tutacak camimize yönelik çalisma starti verdik. Su anda bir bilim danisma heyeti çalismamiz yapiliyor. Uygulama çalismalari sirasinda alaninda uzman degerli ho6calarimizin görevlendirilmesi saglanacak. Diger bir taraftan da üniversitelerin laboratuvarlari ile görüsülerek kökboyalarin korunmasi için özel bir çalismanin yapilmasi gerektigi de uygulama sirasinda özveriyle çalismalarin yürütülmesi planlanmistir"