Doktor Cahit Yilmaz Açiklamasi 'Kütahya Çinili Çesmesi'nin Üzerindeki Çiniler, Gerçek Orijinal Çiniler Degil'

Kütahya SSK Hastanesi’nin uzun yillar bashekimlik yapan Dr. Cahit Yilmaz, Kütahya çini sanati üzerine yaptigi arastirmalara ara vermeden devam ediyor. Yaptigi arastirmalarla Kütahya çinisinin bilinmeyenlerini gün isigina çikartan bu defa Kütahya Çinili çesme üzerine bir arastirma yapti. Çinili Çesme’nin kesin olmamakla birlikte 2.Abdülhamid döneminde yapildigini, Tapu Kadastro kayitlarina göre çesmenin ilk olarak Yildiz Sinemasi sokagi civarinda konuslandigini söyleyen Dr. Yilmaz, ”Çinili Çesme, Yildiz Sinemasi sokagi civarindan sonra belediye arka yan tarafina iki büyük kavak agaci arasina tasinmistir. Ardindan Dönenler Cami karsisi, 30 Agustos Ilk Okulu yan kösesine tasinmistir. Çesmenin ilk orijinal çinileri, ilk tasinma esnasinda kirildigi veya kayboldugu bilgileri vardir. Yapim yilina ve desenlerine göre çinilerin Haci Hafiz Mehmet Emin Efendi tarafindan yapildigi kesindir" ifadelerini kullandi.

"Desenler, Emin Efendi’nin desenleri"

Çesmeye ait 1932 yilina ait bir fotograf bulundugunu söyleyen Yilmaz:”Bu fotografa göre çesme ön yüzeyinde üç adet pano göze çarpar. Her panonun desen ve renkleri aynidir. Tüm panolarin alt kisimda bir vazodan çikan çiçek ve motifler görülür. Vazo her panoda yer alir. Her pano bordür ile çevrilidir. Emin Efendi’ye ait bu motifleri tahmin etmek zor degildir. Yapilis dönemi ve Emin Efendi dönemi ile örtüsmektedir. Bu nedenle ilk çesme Çinileri, Emin Efendi’ye ait olma ihtimali çok yüksektir. Orijinal çesmedeki çinilerde altta Vazo, üstte, Rumi, karanfil, yaprak, penç, sakayik, lale ve kivrik dal motifleri görülür. Çesme üst üçgen alinligi altinda, izlerinden anlasilacagi üzere çini ve kitabe bulundugu anlasilmaktadir” diye konustu.



"Onarimda çiniler degismis"

Çesmenin 125 yillik tarihi bir geçmisinin bilindigini ve 1952 yilinda ciddi bir onarim geçirdigini söyleyen Yilmaz:”Aslinda bu onarim veya restorasyon degil tamamen çinilerin desen ve renklerinin degismesidir. Yenilenen çiniler Öz Çini atölyesinde Hamza Üstünkaya’nin babasi Mehmet Üstünkaya tarafindan yapilmistir. Aslinda yenileme degil, orijinali ile ilgisi olmayan son çini motiflerinin orijinal motifleri ile benzerligi olmayan, yepyeni, farkli kendine has motiflerle bezeli bir çinili çesmedir. Mehmet Emin Efendi çinili çesmesi degil, Mehmet Üstünkaya çinili çesmesidir. Mermer isçiliginde degisim yoktur. Mermerler orijinaldir. Çiniler degismistir, Çiniler orijinal degildir. Renk ve motif tamamen farklidir" seklinde konustu.