Bakan Pakdemirli, Sözlesmeli Üretimi Isaret Etti
Izmir Bayindir’da Küçük Menderes Havasi Tarim ve Orman Sektör Bulusmasi’nda konusan Tarim ve Orman Bakani Bekir Pakdemirli, dünyada genel fiyatlama ile ilgili kriz oldugunu ifade ederek üreticinin de tüketicinin de bu konuda bedel ödedigini söyledi. Bakan Pakdemirli, Türkiye’de kayitli olarak yüzde 5 olarak geçen sözlesmeli üretimin çok daha yaygin hale gelmesi gerektigini vurguladi.
Burada çiftçilerle bir araya gelen Bakan Pakdemirli, basina kapali olarak devam eden toplantida çiftçilerin beklentilerini dinleyerek sorularini cevapladi. Dünyada genel fiyatlama ile ilgili kriz oldugunu, bu konuda çalismalar yaptiklarini belirten Bakan Pakdemirli, üreticinin de tüketicinin de bu konuda bedel ödedigini vurguladi. Bakan Pakdemirli, çözüm için sözlesmeli üretimi isaret etti.
“GENEL FIYATLAMA YAPISI ILE ALAKALI GENEL BIR KRIZ VAR”
“Dünyada ister istemez gida fiyatlarinda bir artis var” diyen Bakan Pakdemirli söyle devam etti: “Gerek yemde, gerek gübrede, gerek tarimsal hammaddede, gerekse petrol malzemelerinden tutun da çelige kadar birçok fiyatta artis var. Dünyanin gida üretimi ile alakali bir sikintisi yok. Buradaki ana sikinti su; pandemi ile ilgili endiseler, fiyatlari artiriyor. Bunlar da bizim tarimsal girdilerimizin fiyatlarini artiriyor. Gübrenin ana hammaddesi dogalgaz. Dogalgazin fiyati arttikça ister istemez gübrenin fiyati da artiyor. Ancak artislar olmasi gerekenin çok üstünde ama endiseler henüz dünyadan çekilmemis olmasinin vermis oldugu bir genel fiyatlama yapisi ile alakali genel bir kriz var. Biz de burada basta üretici olmak üzere tüketiciyi koruma gayesiyle Toprak Mahsulleri Ofisi, yem hammaddeleri satisina temmuzda basladi.
3 senedir besicimize, üreticimize vadeli sekilde bunlari vermeyi saglama konusunda adim atmistik. Simdi bunu daha da genislettik. Bugünkü toplantinin neticesinde burada da atilmasi gereken ekstra adimlar varsa hep birlikte atiyor oluruz.”
“HIZLI BIR SEKILDE ÇALISIYORUZ”
Küresel belirsizlik, ihracat yapilan ülkelerdeki iklim kaynakli üretim azalisi, girdi maliyetlerinin de stok endiseleri ile birlesince maliyet konusunda artis oldugunu kaydeden Bakan Pakdemirli, “Bu, üreticiyi etkiledigi gibi tüketiciyi de etkiliyor. Gida fiyatlarindaki artis için çözüm çalismalari Gida Komitemiz basta olmak üzere, Ekonomik Koordinasyon Kurulumuz basta olmak üzere hepsine hizli bir sekilde çalisiyoruz. Bugün itibariyle konulan, konusulan ve yapilan teshislerin hepsinde dogruluk payi vardir ama bazilari biraz yüzeysel. Artik bizim yapisal bir sey yapmamiz lazim. Yeni bir sayfa üzerinden bu isi götürmemiz lazim” ifadelerini kullandi.
“G20 ÜLKELERININ ANA MESELELERINDEN BIR TANESI BU”
Üreticinin, “En çok alin terini ben döküyorum, ancak istedigim kadar alamiyorum. Pazarda 20 lira” dedigini, tüketicinin de “Ben istedigim kalitedeki ürünü hakli bir fiyat seviyesinden alamiyorum. Üreticideki fiyatla bana geldigi fiyat arasinda büyük fark var” dedigini ifade eden Bakan Pakdemirli, “Bu mesele sadece Türkiye’nin meselesi degil. Geçen hafta G20 toplantilari için Italya’ya gittim ve inanin bütün G20 ülkelerinin ana meselelerinden bir tanesi bu. Tohumdan çatala kadar olan zincirdeki meseleyi çözmek, aradaki seviyeleri daha iyi noktaya getirebilmek. Çiftçimiz hakli olarak ‘En çok alin terini ben döküyorum. Ben yeterince kazanamiyorum’ diyor. Aradakilere sorsaniz belki onlar da benzer seyler söyler ama en nihayetinde burada bir bedel ödeniyor. Bana sorarsaniz tüketici tarafindan da bir bedel ödeniyor, üretici tarafindan da ödeniyor” diye konustu.
SÖZLESMELI ÜRETIM VURGUSU
“Biz birkaç yüzyillik metotlarla buradaki zinciri kurmaya çalisiyoruz” diyen Bakan Pakdemirli, sözlerine söyle devam etti: “Halbuki sözlesmeli üretim diye bir kavram var. Sözlesmeli üretimi Türkiye’de, çok daha yaygin, çok daha iyi bir hale getirmemiz lazim. Türkiye’de sözlesmeli üretim, kayitli olarak yüzde 5 ama mesela Amerika’da bitkisel üretimde yüzde 80-80. Biz bununla ilgili bir dijital tarim pazari ve bir platform kurduk. Platforumu yeniliyoruz. Sözlesmeli üretimde bu isin kayitli hale getirilmesi gerek. Sözlesmeli üretim bugün su veya bu sekilde var. Sebze-meyve tacirleri borçlandirma usulü ile üreticileri bir sözlesmeli üretim içerisine aliyor ama tek tarafli bir dikte ile tek tarafli bir dayatma ile bu is yürüyor. Sabahki ilçe baskanlari toplantisinda konusuldu. Efendim, ‘Domates, piyasada sözlesmeli üretimdeki fiyattan daha ucuz oldugu için almak istemiyorlar’ gibi bir duruma giriyor mesele. Yani burada sözlesmeli üretimi mutlaka çok daha iyi bir noktaya getirmemiz gerekiyor. Bunun üreticiye, tüketiciye, devlete faydasi var. uzun zaman içerisinde enflasyonun düsmesine faydasi olacak sözlesmeli üretimi, mutlaka bu isin içerisine dahil etmemiz lazim. hemen bir günde tüm sistem degisecek diye bir sey yok ama gönüllülük esasi ile çalisacak bir meseledir. Çiftçimiz eger razi olursa o sartlara bastan girecek ama ayni zamanda finansman da saglayacak. Gübresini alacak, tohumunu alacak, ilacini alacak ve bir sekilde yoluna devam edecek. Hasat günü satacagi ürününü fiyatini bastan bilecek.”
“EN IYI ÖRNEK SEKER PANCARINDA”
Sözlesmeli üretimin önemine deginmeye devam eden Bakan Pakdemirli, “Bu salondakilerin çogu maalesef üretim yaptigi ürünlerin fiyatini bilmeden bu isin üretimini yapiyor. Halbuki ürünlerin fiyatlarini bilsek buna katlanip katlanmayacagimiza o an karar vermek bizlerin elinde diye düsünüyorum. Türkiye’de bunun en iyi örnegini seker pancarinda görüyoruz ve sonuç itibariyle hem üreticiye hem tüketiciye fayda saglayacak bir mevzudur. Gida Fiyatlari Izleme Kurulumuz, Ekonomi Koordinasyon Kurulumuz ve Gida Komitemiz özellikle gida fiyatlarinin bu degisen ortamda ve defakto olusmus, hem dünya fiyatlari olsun hem de zincirdeki verimsizlikler olsun; bunlarin üzerine gidiyor ve gitmeye de kararli” dedi.
“ÇIFTÇIMIZIN ‘BIZ ZARAR EDIYORUZ’ DEDIGI BIR ÜRÜN YOK”
Bakan Pakdemirli, “Desteklerin ne kadar verimli oldugu tartisilir ama destekleri ne kadar artirirsak bugün üretim de o kadar artiyor. Daha verimlisi olabilir ama bugün itibariyle desteklerin artisi ile beraber Türkiye’nin verimi artiyor. ‘Destek bizden, üretmek sizden, bereket de Allah’tan’ diyoruz. Son 3 senede, Türkiye tarimsal üretimde büyüyor ve büyümeye de devam ediyor. Allah’a sükürler olsun bugün itibariyle piyasada çiftçimizin ‘Biz zarar ediyoruz’ dedigi bir ürün yoktur. Besicilik ve yetistiricilerimizin zaman zaman maliyetlerin altina düstügü dönemler olabiliyor ama bunlarla ilgili tedbirleri aliyoruz, almaya da devam edecegiz. 2021’de 24 milyar lira destegimizi verdik. Bu sene bu destek daha da fazla olacak. Birçok destek kaleminde artis oldu. Bu desteklerin 10 mislini vermek isterim ama elbette sinirlarimiz var ama bugün itibariyle çok rahatlikla sunu söyleyebilirim; toplumda eger kayrilan bir kesim varsa çiftçi kesimidir. Bunu yapmamiz gerekiyor. Imkanlar çerçevesinde daha da yapmamiz gerekiyor” dedi.
“SIZIN BIR DERDINIZ VARSA BIZIM DE DERDIMIZ VAR”
“Ister istemez bakanlik ile çiftçi arasinda zaman zaman mesafe hissedilebiliyor” diyen Bakan Pakdemirli, sözlerini söyle sürdürdü: “Biz de dedik ki, ‘Sizin bir derdiniz varsa bizim de derdimiz var. Siz gece uyumuyorsaniz biz de gece uyumuyoruz.’ Bugün itibariyle ‘Türkiye en iyi günlerini yasiyor’ diyemeyiz. Hepimizin agzinda maskeler var. Zor bir dönemde birlikte icra ediyoruz. ‘Pandemi ha bugün gidecek, ha yarin gidecek’ derken, pandemi henüz ne ülkemizi ne de dünyayi terk etmis degil. Belli bir süre buna alismak ve bununla yasamak durumundayiz. Allah’a sükürler olsun hem Türk milleti hem de Türk çiftçisi kendini bu konuya çok hizli bir sekilde adapte etti. Geçen yil, cumhuriyet tarihinde pandemi döneminde üretim rekorlarini kirdik. Çiftçimizin eline birer diplomatik pasaport verdik. Herkes evindeyken çiftçimiz çikti ve ahirina, serasina, tarlasina girdi. Hasadini veya dikimini yapti.”
“BASINÇLI SULAMA SISTEMLERINE MUTLAKA BASVURUN”
Türkiye çapinda çok önemli bir kuraklikla karsi karsiya olundugunu ifade eden Bakan Pakdemirli, “Yanginlarla da sellerle de mücadele ettik. Kayiplarimiz, sehitlerimiz oldu. Mücadeleye devam ediyoruz. Biz ülkemizin çiftçisine, üretimine, bereketine her zaman güven duyuyoruz. 2050 yilina kadar iklim degisikligi sebebiyle üretimde yüzde 10 ile yüzde 25 verim kaybi yasayacagiz. Bunlarin hepsinin üstesinden nasil gelecegimize birlikte oturup karar vermemiz lazim. Artik teknolojiyi kullaniyor olmamiz lazim. Konuyu bilen ehil çiftçilerimizle beraber üretimi artirmamiz lazim. Basinçli sulama sistemlerine mutlaka basvurun. Bunun yüzde 50’si hibe. Kuraklikla alakali borç ertelemelerini yaptik. Sigortalardaki hasar paylarini yüzde 80’e çikardik. Su sikintisi olan havzalarda ilave destekler verildi” sözlerine yer verdi.
Toplantiya, ayrica Izmir Valisi Yavuz Selim Kösger, AK Parti Genel Baskan Yardimcisi Hamza Dag, AK Parti Izmir Il Baskani Kerem Ali Sürekli, AK Parti Izmir Milletvekilleri Cemal Bekle, Mahmut Atilla Kaya ve Ceyda Bölünmez Çankiri da katildi.
(Ceren Atmaca - Sinan Yeniçeri /IHA)