Gergedanlari Korumaya Yönelik Rhisotope Projesi'nde Ilk Asama Tamamlandi
Nükleer teknolojiler ve radyoizotoplar kullanilarak Güney Afrika’daki kaçak avciligin önüne geçmeyi amaçlayan Rhisotope Projesi’nin ilk asamasi 16 Eylül’de basariyla tamamlandi. Rosatom’un da ortak oldugu ve kaçak avciligi önlemeyi amaçlayan projede ikinci asamaya geçildi.
Arastirma Güney Afrika, Avustralya, ABD ve Rusya’yi bir araya getirirken, Rosatom da bu programda önemli bir ortaklik görevi üstlendi. Ikinci asamaya geçmek için hazir olan ekip, bundan sonra radyolojik dozlarin modellenmesine odaklanacak. Izotoplar ekonomik, uzun ömürlü ve dünya çapinda mevcut radyasyon algilama monitörleri tarafindan tespit edilebilir olmalarinin yaninda boynuza en siki ve en iyi küresel uygulamalarla müdahale ederek hayvana zarar gelmemesini de sagliyor.
Rusya’nin Güney Afrika Büyükelçisi Ilya Rogachev, projenin baslatilmasina iliskin 13 Mayis’ta yaptigi açiklamada, “Ortak evimizi kurtarmak ve çevresel sorunlara yönelmek istiyorsak bilimsel is birliginin sinirlari, saat dilimlerini ve kitalari asmalidir. Bu projenin Afrika ve Rusya arasindaki basarili girisimler listesine eklenmis olmasindan çok memnunuz” demisti. Koruma örgütleri, tamamlandiginda tüm Afrika’yi ve diger kitalari da kapsayacak proje çerçevesinde egitim programlarindan ücretsiz yararlanabilecek. Proje, nesli tükenmekte olan diger türleri kurtarmak için de kullanilabilecek.
Projeye imza atan Witwatersrand Üniversitesi Radyasyon ve Saglik Fizigi Birimi Direktörü Prof. Dr. James Larkin, konuyla ilgili yaptigi açiklamada, “Rhisotope Projesi, üniversitenin hayvan etik kuruluna ve paydaslara gergedanlarin tamamen güvenli oldugunu gösterebilmesi açisindan ilk önemli dönüm noktasina ulasti” dedi.
Rosatom Orta ve Güney Afrika CEO’su Ryan Collyer ise, nükleer bilimin Afrika gergedanlarini ve genel olarak biyoçesitliligi
korumada önemli bir rol oynayacagindan emin oldugunu belirtti.
Collyer, “Bu inanilmaz hayvanlari yok olmaktan kurtarmayi saglayacak olan girisimde kilit bir rol oynamaktan büyük bir gurur duyuyoruz” ifadelerini kullandi.
Proje gergedanlari koruma yöntemi olusturmayi amaçliyor
Kaçak gergedan avciligini önemli ölçüde azaltmayi hedefleyen Rhisotope Projesi, WITS Üniversitesi, önde gelen küresel nükleer bilim adamlari, arastirmacilar, Güney Afrikali gergedan sahipleri ve dünyadaki en iyi yabani yasam veterinerlerini bir araya getirdi. Gergedan boynuzuna radyoaktif madde yerlestirerek talepte etkin bir azalma ve gergedanlari koruma yöntemi olusturmak amaçlaniyor. Proje, nesli tükenmekte olan bu türün korunmasinda ileriye atilmis dev bir adim niteligi tasiyor. Avlanma ve boynuza talep birbirine siki sikiya bagli oldugundan boynuza olan talep azaldiginda kaçak avlanma da azalacak. Boynuzlari için avlanan, kötü muameleye maruz kalan ve öldürülen gergedanlarin sayisi tahmin edilenden çok daha fazla. Rhisotope Projesi, öldürülen gergedanlarin sayisini azaltabilmenin kalici ve etkin bir yolunu olusturmayi amaçliyor. Proje, bu konuda yeni bir yöntem gelistiriyor. Proje, kaçak avlanma karsiti ekiplerin daha etkili hareket etmesini saglamanin yani sira Güney Afrika kolluk kuvvetlerinin havaalanlarinda ve limanlarda mevcut nükleer güvenlik imkanlarini kullanarak gergedan
boynuzu kaçakçiligi kanallarini izlemesine de yardimci olacak.
Kaçakçiligi yapilan gergedan boynuzu kendi basina sadece bir endüstri degil, en büyük suç örgütlerinin yararlanabilecegi kazançli bir “meta” haline geldi. Gergedan boynuzu ticareti uluslararasi olarak yasaklanmis olsa da yasa disi boynuz satisi yapilan pek çok ülke bulunuyor.