Sanayi Üretimi Ikinci Çeyrekte Yüzde 20'Nin Üzerinde Büyümeye Isaret Ediyor
AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi: 'Sanayi üretim endeksindeki artis, ikinci çeyrekte yüzde 2025 araliginda bir milli gelir büyümesi ile uyumlu görünüyor' Istanbul Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Sener: 'Bir taraftan sanayi üretimi artarken hem yillik hem de aylik düzeyde bu artista en büyük payi 'yüksek teknoloji', dayanikli tüketim mali ve imalat sanayinin sagliyor olmasi artisin kalici olacagini göstermektedir'
MURAT ASLAN - Sanayi üretimi haziranda da güçlü seyrini sürdürürken, analistler, söz konusu verilerinin ikinci çeyrekte güçlü büyümeye isaret ettigini belirtti.
Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) haziran sanayi üretimine iliskin verileri açikladi. Buna göre, haziranda takvim etkisinden arindirilmis sanayi üretimi geçen yillik bazda yüzde 23,9, aylik bazda ise yüzde 2,3 yükseldi. Arindirilmamis sanayi üretim endeksindeki artis ise yillik bazda yüzde 23,7 oldu.
Takvim etkisinden arindirilmis sanayi üretimi, 2021 yili ikinci çeyreginde geçen yilin ayni çeyregine göre yüzde 41,1 artarken, bir önceki çeyrege göre de mevsim ve takvim etkilerinden arindirilmis sanayi üretimi yüzde 1,6 yükseldi.
Analistler, sanayi üretimindeki artis egiliminin devam ettigini kaydederek, söz konusu egilimin büyüme üzerinde olumlu olacagini, yukari yönlü revizyonlari da beraberinde getirebilecegini ifade etti.
- Çift haneli büyüme
AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, konuya iliskin AA muhabirine yaptigi açiklamada, ikinci çeyrekteki sanayi üretimi artisinin milli gelirde çeyreklik bazda yüzde 20-25 araliginda artis ile uyumlu oldugunu, temmuz göstergelerinin üçüncü çeyrekte de bu seyrin devam edebilecegine isaret ettigini bildirdi.
Temel sektörlerden elektrik tüketiminin yillik yüzde 17,3, otomotiv üretiminin yüzde 6,1, çelik üretiminin yüzde 17,9 ve beyaz esya üretiminin yüzde 20 artigini vurgulayan Bürümcekçi, haziranda imalatçi sektörlerin ana girdisi olmasi nedeniyle sanayi üretiminin de öncüsü sayilan "enerji ve altin hariç ara mali ithalatinin" avro bazinda yillik yüzde 47,7 yükseldigini aktardi.
Bürümcekçi, yildan yila çalisma günü farkliliklari nedeniyle takvim etkisinden arindirilmis ve arindirilmamis ham veri arasinda belirli aylarda önemli farklar olusabilecegini hatirlatarak, is günü sayisinin geçen yil ile ayni olmasi nedeniyle bu etkinin sinirli düzeyde kaldigini kaydetti.
Takvim etkisinden arindirilmis endeksin üç aylik hareketli ortalamasinin yillik degisimini takip edilmesinin daha mantikli olacagina dikkati çeken Bürümcekçi, "Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgininin ilk dalgasi sirasinda Mayis 2020’de - yüzde 17,1 ile dip noktasini görmüstü. Daha sonra gözlenen toparlanmanin zaman zaman dalgali bir seyirle devam ettigi izlenmis, toparlanma bu yila giriste güçlenirken, ikinci çeyregin son ayi olan haziranda yüzde 41,1 artis ile endeks tarihindeki en yüksek degerine ulasmistir." diye konustu.
- Endeks tarihi zirvesinde
Haluk Bürümcekçi, mevsimsellikten ve takvim etkisinden arindirilmis endeksin haziranda 136,0 ile tarihi zirveye çiktigini vurgulayarak, çeyreklik bazda bu yil ilk çeyrekte yüzde 2,7'lik artisin ardindan ikinci çeyrekte yüzde 1,6 ile yükselisin hiz keserek de olsa devam ettigini ifade etti.
TÜIK tarafindan idari kayitlara dayanilarak hazirlanan yeni sanayi üretimi endeksinin milli gelir serisi ile daha uyumlu oldugunu aktaran Bürümcekçi, su degerlendirmelerde bulundu:
"Sanayi üretim endeksi ilk çeyrekte yüzde 11,1 artmisti, katma deger artisi ise yüzde 11,7 olarak açiklandi. Haziran gerçeklesmesi sonrasi sanayi üretimi ikinci çeyrekte Kovid-19 salgini baz etkisinin de yardimi ile yüzde 40,3'le güçlü artis kaydetti. Sanayi üretim endeksindeki artis, ikinci çeyrekte yüzde 20-25 araliginda bir milli gelir büyümesi ile uyumlu görünüyor. Üçüncü çeyregin ilk ayi olan Temmuz için ise öncü göstergeler (ihracat, tüketici güveni, ara mali ithalati, Satinalma Yöneticileri Endeksi, kapasite ve Reel Kesim Güven Endeksi) ivmelenmenin devam ettigine isaret etmisti."
Bürümcekçi, basta turizm olmak üzere hizmet sektörlerinde belirgin toparlanmanin izlendigini kaydederek, dis talepte de toparlanmanin devam ettigini, dolayisiyla üçüncü çeyrekte milli gelir artisinin çeyrekten çeyrege pozitif olabilecegini belirtti.
Üçüncü çeyrege ivme artisi ile baslanirken, iç talebin hizli toparlanmasi ve dis talebin güçlü seyrini korumasinin revizyonlari beraberinde getirebilecegine dile getiren Bürümcekçi, "Bu dogrultuda yüzde 7,7 düzeyinde olan 2021 yili büyüme tahminimiz üzerinde risklerin halen belirgin yukari yönde oldugunu düsünmekteyiz." ifadelerini kullandi.
- Salgin döneminde sanayi üretimi hiz kesmiyor
Istanbul Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Sener de sanayi sektörü hem büyümenin hem ihracatin hem de istihdamin lokomotifi olmaya devam ettigini ifade etti.
Özellikle yillik düzeyde "yüksek teknoloji" sanayi üretiminin yüzde 32,9 ile sanayi üretimindeki degisimin de çok üzerinde bir artis göstermis olmasinin bundan sonraki süreçte büyümenin de kalitesini artiracak bir unsur olacagini ifade eden Sener, sunlari kaydetti:
"Dayanikli tüketim mali üretiminin yüzde 30’un üzerinde, ara mali sanayi üretiminin yüzde 28’in üzerinde artmasi sanayi üretiminin kaliteli ve sürdürülebilir büyümeye katkisini artiracaktir. Ayni sekilde aylik düzeyde yüzde 2,3 artan toplam sanayi üretimi yüksek teknolojide yüzde 12,4 seviyesine ulasmistir. Bu durum sanayi üretiminin niteligi açisindan önemlidir. Bir taraftan sanayi üretimi artarken hem yillik hem de aylik düzeyde bu artista en büyük payi 'yüksek teknoloji', dayanikli tüketim mali ve imalat sanayinin sagliyor olmasi artisin kalici olacagini göstermektedir."
Sener, sanayi verilerinin güçlü gelmesiyle yilin ilk çeyreginde yüzde 7 olan büyümenin rakamlarini ikinci çeyrekte yüzde 20’lerin de üzerini çikarabilecegini ve yil sonu itibariyle yüzde 7’yi asabilecegini belirtti.
Bu durum ihracattaki son dönem artisiyla da teyit edildigini aktaran Sener, "Diger taraftan haziran itibariyle en güçlü istihdamin 296 bin kisi ile sanayi sektöründe gerçeklesmesi tesadüf degildir. Sanayideki büyüme ihracati, istihdami ve nihayetinde büyümeyi destekleyecektir." ifadelerini kullandi.
Kaynak: AA
Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) haziran sanayi üretimine iliskin verileri açikladi. Buna göre, haziranda takvim etkisinden arindirilmis sanayi üretimi geçen yillik bazda yüzde 23,9, aylik bazda ise yüzde 2,3 yükseldi. Arindirilmamis sanayi üretim endeksindeki artis ise yillik bazda yüzde 23,7 oldu.
Takvim etkisinden arindirilmis sanayi üretimi, 2021 yili ikinci çeyreginde geçen yilin ayni çeyregine göre yüzde 41,1 artarken, bir önceki çeyrege göre de mevsim ve takvim etkilerinden arindirilmis sanayi üretimi yüzde 1,6 yükseldi.
Analistler, sanayi üretimindeki artis egiliminin devam ettigini kaydederek, söz konusu egilimin büyüme üzerinde olumlu olacagini, yukari yönlü revizyonlari da beraberinde getirebilecegini ifade etti.
- Çift haneli büyüme
AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, konuya iliskin AA muhabirine yaptigi açiklamada, ikinci çeyrekteki sanayi üretimi artisinin milli gelirde çeyreklik bazda yüzde 20-25 araliginda artis ile uyumlu oldugunu, temmuz göstergelerinin üçüncü çeyrekte de bu seyrin devam edebilecegine isaret ettigini bildirdi.
Temel sektörlerden elektrik tüketiminin yillik yüzde 17,3, otomotiv üretiminin yüzde 6,1, çelik üretiminin yüzde 17,9 ve beyaz esya üretiminin yüzde 20 artigini vurgulayan Bürümcekçi, haziranda imalatçi sektörlerin ana girdisi olmasi nedeniyle sanayi üretiminin de öncüsü sayilan "enerji ve altin hariç ara mali ithalatinin" avro bazinda yillik yüzde 47,7 yükseldigini aktardi.
Bürümcekçi, yildan yila çalisma günü farkliliklari nedeniyle takvim etkisinden arindirilmis ve arindirilmamis ham veri arasinda belirli aylarda önemli farklar olusabilecegini hatirlatarak, is günü sayisinin geçen yil ile ayni olmasi nedeniyle bu etkinin sinirli düzeyde kaldigini kaydetti.
Takvim etkisinden arindirilmis endeksin üç aylik hareketli ortalamasinin yillik degisimini takip edilmesinin daha mantikli olacagina dikkati çeken Bürümcekçi, "Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgininin ilk dalgasi sirasinda Mayis 2020’de - yüzde 17,1 ile dip noktasini görmüstü. Daha sonra gözlenen toparlanmanin zaman zaman dalgali bir seyirle devam ettigi izlenmis, toparlanma bu yila giriste güçlenirken, ikinci çeyregin son ayi olan haziranda yüzde 41,1 artis ile endeks tarihindeki en yüksek degerine ulasmistir." diye konustu.
- Endeks tarihi zirvesinde
Haluk Bürümcekçi, mevsimsellikten ve takvim etkisinden arindirilmis endeksin haziranda 136,0 ile tarihi zirveye çiktigini vurgulayarak, çeyreklik bazda bu yil ilk çeyrekte yüzde 2,7'lik artisin ardindan ikinci çeyrekte yüzde 1,6 ile yükselisin hiz keserek de olsa devam ettigini ifade etti.
TÜIK tarafindan idari kayitlara dayanilarak hazirlanan yeni sanayi üretimi endeksinin milli gelir serisi ile daha uyumlu oldugunu aktaran Bürümcekçi, su degerlendirmelerde bulundu:
"Sanayi üretim endeksi ilk çeyrekte yüzde 11,1 artmisti, katma deger artisi ise yüzde 11,7 olarak açiklandi. Haziran gerçeklesmesi sonrasi sanayi üretimi ikinci çeyrekte Kovid-19 salgini baz etkisinin de yardimi ile yüzde 40,3'le güçlü artis kaydetti. Sanayi üretim endeksindeki artis, ikinci çeyrekte yüzde 20-25 araliginda bir milli gelir büyümesi ile uyumlu görünüyor. Üçüncü çeyregin ilk ayi olan Temmuz için ise öncü göstergeler (ihracat, tüketici güveni, ara mali ithalati, Satinalma Yöneticileri Endeksi, kapasite ve Reel Kesim Güven Endeksi) ivmelenmenin devam ettigine isaret etmisti."
Bürümcekçi, basta turizm olmak üzere hizmet sektörlerinde belirgin toparlanmanin izlendigini kaydederek, dis talepte de toparlanmanin devam ettigini, dolayisiyla üçüncü çeyrekte milli gelir artisinin çeyrekten çeyrege pozitif olabilecegini belirtti.
Üçüncü çeyrege ivme artisi ile baslanirken, iç talebin hizli toparlanmasi ve dis talebin güçlü seyrini korumasinin revizyonlari beraberinde getirebilecegine dile getiren Bürümcekçi, "Bu dogrultuda yüzde 7,7 düzeyinde olan 2021 yili büyüme tahminimiz üzerinde risklerin halen belirgin yukari yönde oldugunu düsünmekteyiz." ifadelerini kullandi.
- Salgin döneminde sanayi üretimi hiz kesmiyor
Istanbul Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Sener de sanayi sektörü hem büyümenin hem ihracatin hem de istihdamin lokomotifi olmaya devam ettigini ifade etti.
Özellikle yillik düzeyde "yüksek teknoloji" sanayi üretiminin yüzde 32,9 ile sanayi üretimindeki degisimin de çok üzerinde bir artis göstermis olmasinin bundan sonraki süreçte büyümenin de kalitesini artiracak bir unsur olacagini ifade eden Sener, sunlari kaydetti:
"Dayanikli tüketim mali üretiminin yüzde 30’un üzerinde, ara mali sanayi üretiminin yüzde 28’in üzerinde artmasi sanayi üretiminin kaliteli ve sürdürülebilir büyümeye katkisini artiracaktir. Ayni sekilde aylik düzeyde yüzde 2,3 artan toplam sanayi üretimi yüksek teknolojide yüzde 12,4 seviyesine ulasmistir. Bu durum sanayi üretiminin niteligi açisindan önemlidir. Bir taraftan sanayi üretimi artarken hem yillik hem de aylik düzeyde bu artista en büyük payi 'yüksek teknoloji', dayanikli tüketim mali ve imalat sanayinin sagliyor olmasi artisin kalici olacagini göstermektedir."
Sener, sanayi verilerinin güçlü gelmesiyle yilin ilk çeyreginde yüzde 7 olan büyümenin rakamlarini ikinci çeyrekte yüzde 20’lerin de üzerini çikarabilecegini ve yil sonu itibariyle yüzde 7’yi asabilecegini belirtti.
Bu durum ihracattaki son dönem artisiyla da teyit edildigini aktaran Sener, "Diger taraftan haziran itibariyle en güçlü istihdamin 296 bin kisi ile sanayi sektöründe gerçeklesmesi tesadüf degildir. Sanayideki büyüme ihracati, istihdami ve nihayetinde büyümeyi destekleyecektir." ifadelerini kullandi.