Olimpiyatin Binlerce Yillik Öyküsü
Sporu, kültür ve egitimle bir araya getirmek, herkesin spor yapmasini ve yarismaktan keyif almasini tesvik etmenin yani sira spor vasitasiyla baris, dostluk, dayanisma, fair play, saygi ruhu içinde daha iyi bir dünya olusturmayi hedefleyen olimpiyatlarin kökleri, milattan önce 8. yüzyila kadar dayaniyor 'Hayatta önemli olan zafer elde etmek degil çabalamaktir. Önemli olan kazanmak degil iyi mücadele etmektir' sözünün sahibi Fransiz tarihçi Pierre de Coubertin, modern olimpiyatlarin baslamasina ön ayak oldu IOC kurucusu Coubertin tarafindan 1912'de tasarlanan olimpiyat logosu, o dönem oyunlara katilan tüm ülkelerin bayraklarinin rengini barindirma ve 5 kitayi temsil etme özelligini tasiyor
ISTANBUL - Dünyanin en büyük spor organizasyonu olan ve 32'ncisi 23 Temmuz-8 Agustos'ta Japonya'nin baskenti Tokyo'da düzenlenecek olimpiyatlarin geçmisi, milattan önce 8. yüzyila kadar uzaniyor.
Tüm dünyadan sporcular katilimiyla gerçeklesen olimpiyatlar, günümüzün en büyük spor organizasyonu. Sporcularin basarilari, yerinden veya ekran basindan 100 milyonlar tarafindan takip ediliyor. 4 yilda bir düzenlenen olimpiyatlar, brans çesitliligi ve farkli ülkeleri temsil eden sporculari bir araya getirmesi bakimindan diger spor etkinliklerinin arasinda ayri bir konuma sahip.
Ayrica sporu, kültür ve egitimle bir araya getirmek, herkesin spor yapmasini ve yarismaktan keyif almayi tesvik etmenin yani sira spor vasitasiyla baris, dostluk, dayanisma, fair-play, saygi ruhu içinde daha iyi bir dünya olusturmayi hedefleyen modern olimpiyatlarin kökleri, milattan önce 8. yüzyila kadar dayaniyor.
Antik olimpiyatlar, Mora Yarimadasi'nin batisindaki Elid'in krali Iphitos'un emriyle Yunan mitolojisindeki Tanri Zeus onuruna, Olimpiya bölgesinde düzenlenen dini içerikli senliklerle basladi. Önceleri bir gün süren kosulardan olusan oyunlara, yillar içinde degisik mesafelerde yarislar, disk ve cirit atma, uzun atlama, boks, güres, atli araba yarislari gibi branslar da eklenerek senliklerin süresi 5 güne çikarildi.
Yalnizca erkeklerin katilabildigi ve zamanla sehir devletler arasinda siyasi bir güç gösterisine dönüsen yarismalarin kazananlarina, ödül olarak zeytin dalindan yapilmis taç veriliyordu. Milattan önce 2. yüzyildaki Roma isgali sonrasi Atina'ya alinan oyunlar, bunu bir pagan ritüeli olarak gören Imparator I. Theodosius tarafindan milattan sonra 4. yüzyilda kaldirilmistir.
- Modern olimpiyatlarin dogusu
"Hayatta önemli olan zafer elde etmek degil çabalamaktir. Önemli olan kazanmak degil iyi mücadele etmektir" sözünün sahibi Fransiz tarihçi Pierre de Coubertin, yaklasik bin 500 yil sonra modern oyunlarin baslamasina ön ayak oldu.
Olimpiyatlarin yeniden düzenlenmesi gerektigini savunan Baron Coubertin, 1892'de Paris-Sorbonne Üniversitesi'ndeki konusmasinda, uluslararasi spor organizasyonu fikrini öne sürdü. Uluslararasi Olimpiyat Komitesinin (IOC) ilk toplantisi, sporu yayginlastirmak gerektigine ve spordaki rekabetin savaslari önleyebilecegine inanan Coubertin önderliginde 23 Haziran 1894'te Paris'te gerçeklesti.
1. IOC Toplantisi sonucunda olimpiyatlarin yeniden düzenlenmesine ve ilk oyunlarin 1896'da Atina'da düzenlenmesine karar verildi. 1896 Atina Olimpiyatlari'nin programinda 9 brans (atletizm, bisiklet, cimnastik, eskrim, güres, aticilik, halter, yüzme, tenis) yer aldi.
1916'da I. Dünya Savasi, 1940 ve 1944'te ise II. Dünya Savasi yüzünden yapilamayan olimpiyatlar, bu 3 istisna disinda her 4 yilda bir organize edildi. Normal sartlarda geçen 2020'de düzenlenecek Tokyo Olimpiyatlari, 2019'un sonunda Çin'de ortaya çikan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgini nedeniyle bu yila ertelendi.
- Olimpiyatlarin logosu ve slogani
IOC kurucusu Coubertin tarafindan 1912'de tasarlanan olimpiyat logosu, beyaz zemin üzerine iç içe geçmis mavi, sari, siyah, yesil ve kirmizi halkalardan olusuyor. Baron Coubertin, o dönem oyunlara katilan tüm ülkelerin bayraklarinin rengini barindirdigi için böyle bir sembol kullanmayi tercih etti.
Ayni zamanda Avrupa Olimpiyat Komiteleri (EOC), Asya Olimpik Konseyi (OCA), Afrika Ulusal Olimpiyat Komiteleri Birligi (ANOCA), Pan Amerikan Spor Organizasyonu (PASO) ve Okyanusya Ulusal Olimpiyat Komiteleri'ni (ONOC) ve dolayisiyla 5 kitayi temsil eden halkalar, ilk kez 1920 Antwerp Olimpiyatlari'nda kullanildi.
"Daha hizli, daha yüksek, daha güçlü" anlamina gelen Latince "Citius, Altius, Fortius" sloganini, olimpiyatlara adapte eden isim de Baron Coubertin'dir. Coubertin, sporu güçlü bir egitim araci olarak kullanan Katolik mezhebine bagli Dominikan rahibi ve ögretmen arkadasi Henri Didon'un, okullar arasi bir atletizm yarismasinda hatiplere has bir coskuyla "Citius, Altius, Fortius" kelimeleriyle bitirdigi konusmasindan çok etkilenmisti.
"Citius, Altius, Fortius"u olimpiyatlarin düsturu haline getiren Coubertin, ilk kez 1924 Paris Olimpiyatlari'nda tanitilan sloganin, rekorlara meydan okuyan sporcular için oldugunu söyleyerek, "Bu üç kelime, etik güzelligi temsil ediyor" demisti.
- Olimpiyat Marsi
"Kosuda, güreste ve (gülle) atmada, soylu yarismalarin itici gücüyle parla" dizeleri birçok kisiye yabanci gelebilir. Aslinda bu dizeler, sporun kalbinin attigi olimpiyatlarin, açilis töreninde seslendirilen Olimpiyat Marsi'nin orijinal halindeki, ufak bir bölümünden baska bir sey degil.
1894'teki ilk IOC toplantisinda baskanlik koltuguna geçen Yunan Demetrius Vikelas, vatandaslari sair Kostis Palamas ve operaci Spyridon Samaras'i, oyunlara özgü bir mars yapmalari için görevlendirdi. Böylece koroyla söylenen kisa bir oratoryo olan Olimpiyat Marsi ortaya çikti. Modern olimpiyatlarin ilki olan 1896 Atina'nin açilis töreninde seslendirilen mars, sözleri sarkiya uyarlandiktan sonra Resmi Olimpiyat Marsi olarak 1958'de Japonya'nin baskenti Tokyo'da düzenlenen 54. IOC Toplantisi'nda tescillendi.
Olimpiyat Marsi'nin Türkçe çevirisi söyle:
Ey kadim (antik) ölümsüz ruh,
Güzelligin, yüceligin ve hakikatin tertemiz babasi
(Gökten) in, göster kendini ve simsek gibi çak
Sahip oldugun yer ve gökyüzünün ihtisamiyla
Kosuda, güreste ve (gülle) atmada,
Soylu yarismalarin itici gücüyle parla
Ve dali solmayan çiçeklerle donat
Vücudunu, muktedir ve saygi duyulur yap
Ovalar, daglar ve denizler seninle isildar
Eflatun beyaz büyük bir mabet gibi
Sana tapmak için bu mabede kosar
Ey her ulusun kadim ölümsüz ruhu
Kaynak: AA
Tüm dünyadan sporcular katilimiyla gerçeklesen olimpiyatlar, günümüzün en büyük spor organizasyonu. Sporcularin basarilari, yerinden veya ekran basindan 100 milyonlar tarafindan takip ediliyor. 4 yilda bir düzenlenen olimpiyatlar, brans çesitliligi ve farkli ülkeleri temsil eden sporculari bir araya getirmesi bakimindan diger spor etkinliklerinin arasinda ayri bir konuma sahip.
Ayrica sporu, kültür ve egitimle bir araya getirmek, herkesin spor yapmasini ve yarismaktan keyif almayi tesvik etmenin yani sira spor vasitasiyla baris, dostluk, dayanisma, fair-play, saygi ruhu içinde daha iyi bir dünya olusturmayi hedefleyen modern olimpiyatlarin kökleri, milattan önce 8. yüzyila kadar dayaniyor.
Antik olimpiyatlar, Mora Yarimadasi'nin batisindaki Elid'in krali Iphitos'un emriyle Yunan mitolojisindeki Tanri Zeus onuruna, Olimpiya bölgesinde düzenlenen dini içerikli senliklerle basladi. Önceleri bir gün süren kosulardan olusan oyunlara, yillar içinde degisik mesafelerde yarislar, disk ve cirit atma, uzun atlama, boks, güres, atli araba yarislari gibi branslar da eklenerek senliklerin süresi 5 güne çikarildi.
Yalnizca erkeklerin katilabildigi ve zamanla sehir devletler arasinda siyasi bir güç gösterisine dönüsen yarismalarin kazananlarina, ödül olarak zeytin dalindan yapilmis taç veriliyordu. Milattan önce 2. yüzyildaki Roma isgali sonrasi Atina'ya alinan oyunlar, bunu bir pagan ritüeli olarak gören Imparator I. Theodosius tarafindan milattan sonra 4. yüzyilda kaldirilmistir.
- Modern olimpiyatlarin dogusu
"Hayatta önemli olan zafer elde etmek degil çabalamaktir. Önemli olan kazanmak degil iyi mücadele etmektir" sözünün sahibi Fransiz tarihçi Pierre de Coubertin, yaklasik bin 500 yil sonra modern oyunlarin baslamasina ön ayak oldu.
Olimpiyatlarin yeniden düzenlenmesi gerektigini savunan Baron Coubertin, 1892'de Paris-Sorbonne Üniversitesi'ndeki konusmasinda, uluslararasi spor organizasyonu fikrini öne sürdü. Uluslararasi Olimpiyat Komitesinin (IOC) ilk toplantisi, sporu yayginlastirmak gerektigine ve spordaki rekabetin savaslari önleyebilecegine inanan Coubertin önderliginde 23 Haziran 1894'te Paris'te gerçeklesti.
1. IOC Toplantisi sonucunda olimpiyatlarin yeniden düzenlenmesine ve ilk oyunlarin 1896'da Atina'da düzenlenmesine karar verildi. 1896 Atina Olimpiyatlari'nin programinda 9 brans (atletizm, bisiklet, cimnastik, eskrim, güres, aticilik, halter, yüzme, tenis) yer aldi.
1916'da I. Dünya Savasi, 1940 ve 1944'te ise II. Dünya Savasi yüzünden yapilamayan olimpiyatlar, bu 3 istisna disinda her 4 yilda bir organize edildi. Normal sartlarda geçen 2020'de düzenlenecek Tokyo Olimpiyatlari, 2019'un sonunda Çin'de ortaya çikan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgini nedeniyle bu yila ertelendi.
- Olimpiyatlarin logosu ve slogani
IOC kurucusu Coubertin tarafindan 1912'de tasarlanan olimpiyat logosu, beyaz zemin üzerine iç içe geçmis mavi, sari, siyah, yesil ve kirmizi halkalardan olusuyor. Baron Coubertin, o dönem oyunlara katilan tüm ülkelerin bayraklarinin rengini barindirdigi için böyle bir sembol kullanmayi tercih etti.
Ayni zamanda Avrupa Olimpiyat Komiteleri (EOC), Asya Olimpik Konseyi (OCA), Afrika Ulusal Olimpiyat Komiteleri Birligi (ANOCA), Pan Amerikan Spor Organizasyonu (PASO) ve Okyanusya Ulusal Olimpiyat Komiteleri'ni (ONOC) ve dolayisiyla 5 kitayi temsil eden halkalar, ilk kez 1920 Antwerp Olimpiyatlari'nda kullanildi.
"Daha hizli, daha yüksek, daha güçlü" anlamina gelen Latince "Citius, Altius, Fortius" sloganini, olimpiyatlara adapte eden isim de Baron Coubertin'dir. Coubertin, sporu güçlü bir egitim araci olarak kullanan Katolik mezhebine bagli Dominikan rahibi ve ögretmen arkadasi Henri Didon'un, okullar arasi bir atletizm yarismasinda hatiplere has bir coskuyla "Citius, Altius, Fortius" kelimeleriyle bitirdigi konusmasindan çok etkilenmisti.
"Citius, Altius, Fortius"u olimpiyatlarin düsturu haline getiren Coubertin, ilk kez 1924 Paris Olimpiyatlari'nda tanitilan sloganin, rekorlara meydan okuyan sporcular için oldugunu söyleyerek, "Bu üç kelime, etik güzelligi temsil ediyor" demisti.
- Olimpiyat Marsi
"Kosuda, güreste ve (gülle) atmada, soylu yarismalarin itici gücüyle parla" dizeleri birçok kisiye yabanci gelebilir. Aslinda bu dizeler, sporun kalbinin attigi olimpiyatlarin, açilis töreninde seslendirilen Olimpiyat Marsi'nin orijinal halindeki, ufak bir bölümünden baska bir sey degil.
1894'teki ilk IOC toplantisinda baskanlik koltuguna geçen Yunan Demetrius Vikelas, vatandaslari sair Kostis Palamas ve operaci Spyridon Samaras'i, oyunlara özgü bir mars yapmalari için görevlendirdi. Böylece koroyla söylenen kisa bir oratoryo olan Olimpiyat Marsi ortaya çikti. Modern olimpiyatlarin ilki olan 1896 Atina'nin açilis töreninde seslendirilen mars, sözleri sarkiya uyarlandiktan sonra Resmi Olimpiyat Marsi olarak 1958'de Japonya'nin baskenti Tokyo'da düzenlenen 54. IOC Toplantisi'nda tescillendi.
Olimpiyat Marsi'nin Türkçe çevirisi söyle:
Ey kadim (antik) ölümsüz ruh,
Güzelligin, yüceligin ve hakikatin tertemiz babasi
(Gökten) in, göster kendini ve simsek gibi çak
Sahip oldugun yer ve gökyüzünün ihtisamiyla
Kosuda, güreste ve (gülle) atmada,
Soylu yarismalarin itici gücüyle parla
Ve dali solmayan çiçeklerle donat
Vücudunu, muktedir ve saygi duyulur yap
Ovalar, daglar ve denizler seninle isildar
Eflatun beyaz büyük bir mabet gibi
Sana tapmak için bu mabede kosar
Ey her ulusun kadim ölümsüz ruhu