USD (Alış - Satış) : 8,35 - 8,37 EURO (Alış - Satış) : 10,16 - 10,18
 

Cumhurbaskani Erdogan, Müsilaj Sorununa Iliskin Özel Toplantiya Baskanlik Yapti

Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan, müsilaj konusunda çalisan bilim insanlarini kabul etti.

Yaşam / 10 Haziran 2021 Perşembe 22:56
Cumhurbaskani Erdogan, Müsilaj Sorununa Iliskin Özel Toplantiya Baskanlik Yapti

Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan, Marmara Denizi’nde görülen müsilaj (deniz salyasi) meselesinin çözümü için Yüksekögretim Kurulu (YÖK) tarafindan olusturulan akademik heyetin katilimiyla düzenlenen toplantiya baskanlik etti. Cumhurbaskanligi Külliyesi’ndeki toplantida, denizlerdeki müsilaj sorununun çözümüne yönelik bilimsel yöntemler masaya yatirildi. Toplantida, Cumhurbaskani Erdogan, YÖK Baskani Yekta Saraç baskanligindaki uzman akademik heyetin müsilaj konusundaki bilimsel arastirmalarini ve çözüm önerilerini tek tek dinledi.

Cumhurbaskani Erdogan, toplantida yaptigi konusmada, hükümet olarak son günlerde Marmara Denizi’nde ortaya çikan müsilaj sorununu ilk andan itibaren yakin takibe aldiklarini belirterek, Çevre ve Sehircilik Bakanligini, TÜBITAK’i ve diger ilgili kurumlari hemen harekete geçirdiklerini ifade etti.

Denizdeki gelismeler mercek altina alinirken, karada da tüm atik su ve kati atik tesislerinde denetimlere hiz verdiklerini anlatan Cumhurbaskani Erdogan, “Yine birkaç gün önce bilim insanlarimizin, kurum temsilcilerimizin, sivil toplum kuruluslarimizin ve belediye yetkililerinin katilimiyla genis kapsamli bir istisare toplantisi Kocaeli’nde düzenlendi.

Marmara Denizi Koruma Eylem Planimizi da milletimizle paylastik. Deniz temizligine iliskin genelgemizi de Marmara’daki illerimize gönderdik. Sali günü itibariyle birçok farkli bölgede karadan ve denizden temizlik çalismalarina baslandi” dedi.

Cumhurbaskani Erdogan, Yüksekögretim Kurulu öncülügünde yapilacak katkilarin da sorunun çözümü konusunda büyük bir önem tasidigina inandigini ifade ederek, müsilaj meselesini ve denizlerdeki kirliligi ortadan kaldirmak için bilimin ve bilim insanlarinin tavsiyelerinin kendilerine yol gösterici olacagini kaydetti.

Toplantida, müsilaj sorunu ve çözümü üzerine uzman akademik heyet tarafindan olusturulan bilimsel degerlendirme raporu da Cumhurbaskani Erdogan’a sunuldu. YÖK tarafindan alaninda uzman bilim insanlarinin katilimiyla düzenlenen ve müsilaj sorununun çözümüne yönelik akademik çalismalarin degerlendirildigi toplantinin sonuç bildirgesi de yayinlandi.

Sonuç bildirgesi

“Denizler birçok canli için mükemmel bir ekosistem olmasinin yaninda insanlik için en kaliteli gida temin ambarlari olarak bilinirler. Tasidigi ekolojik ve ekonomik önem nedeni ile deniz kaynaklarinin bilinçli kullanimi ve sürdürülebilirliginin saglanmasi büyük önem tasimaktadir. Insan kaynakli tehditlerin yogunlugu ve dagilimi su anda insanlik tarihinde görülmemis seviyelere ulasmis durumdadir. Marmara Denizi’nde son yillarda gerek insan kaynakli gerek dogal birtakim baskilar mevcuttur. Bu baskilari olusturan nedenler; artan sicaklik, oksijen azalmasi, okyanus asitlenmesi, karasal girdiler (atik su, besin elementi), asiri avlanma, kirlilik, istilaci türler, gemicilik faaliyetleri.

Marmara Denizi’miz dört havza ile çevrelenmistir. Toplam kiyi seridi 240 km’dir. Özellikle, yüksek deniz suyu sicakligi, rüzgarsiz ve sakin hava kosullarinda ve yüksek karasal girdiler müsilaj yapiyi görme ihtimalini arttirmaktadir. Müsilaj yapi, dünya denizlerinde her yerde bulunabildigi gibi, Marmara Denizi’nde de gözlenmektedir.

Marmara Denizi’nin bir iç deniz olmasi, dar geçitli bogazlar ile diger denizlerle baglantisinin kisitli olmasi, bölgedeki artan nüfus yogunlugu, yeterli düzeyde aritilmayan ve desarjlari kismen kontrolsüz yürütülen evsel ve endüstriyel atiklara maruz kalmasi, deniz tarama ve bosaltma faaliyetleri ile kiyi dolgu alanlarina bagli habitat kaybi, asiri ve kontrolsüz avcilik ve iklim degisikligine bagli deniz suyu sicakliklarinin artmasi gibi nedenlerle bu tek hücreli canlilar kendileri için degisen ortam kosullarina tepki göstermeye baslamis, normalden fazla veya hizli sekilde hücre içi organik yapidaki sivilarini bosaltma yoluna gitmislerdir.

Marmara Denizi gibi yari kapali denizlerde sürekli olarak yapilan atik su bosaltimlari kirletici yükünü arttirmakta ve bu durum asiri üretime (ötrofikasyon) sebep olabilmektedir. Özellikle azot ve fosforca zengin besin elementi girdisi, durgun hava sartlari ve sicaklik artisiyla birlikte tek hücreli canlilarin sayisini ve müsilaja yol açan hücre içi salgisini asiri arttirmaktadir. Çesitli kirleticilerle zengin müsilaj, deniz dibine inerek bentik fauna ve floranin yapisini bozmakta ve orada yasayan canlilarin yasamini sinirlandirmaktadir. Olusan müsilajli kitle içerisinde agir metallerin de birikebilme orani oldukça yüksektir. Ayrica Marmara Denizi alt sularinin oksijence oldukça fakir oldugu (hipoksik kosullar) düsünüldügünde, organik maddece çok zengin bu malzemenin bakteriyel tüketim ile oksijenin daha da azalmasina neden olacagi bilinmektedir.

Türkiye nüfusunun önemli bir bölümünün Marmara Denizi’nin etrafindaki büyük illerde yasamasi, endüstriyel faaliyetlerin önemli bir bölümünün bu bölgede bulunmasi, Karadeniz ülkelerinin deniz tasimaciliginda Marmara Denizini kullanmasi, az da olsa turizm amaçli kullanilmasi Marmara Denizinin sosyo-ekonomik önemini de arttirmaktadir. Çanakkale ve Istanbul Bogazlari ile birlikte Türk Bogazlar Sistemi’ni (TBS) olusturan Marmara Denizi’nde özellikle son yillarda artan deniz trafigi ve Istanbul Bogazi üzerinden gelen Karadeniz kökenli kirleticiler bu baskiyi daha da arttirmaktadir.

Diger yandan, küresel isinmanin etkisiyle özellikle son 10 yilda Marmara Denizi yüzey ve alt tabaka sularinin sicakligi daha hizli artmaktadir. Deniz canlilarinin stres sonucu olusturduklari müsilaj gibi asiri doga olaylarinin küresel isinma ile 1950’li yillardan itibaren diger denizlerde oldugu gibi Marmara Denizinde de giderek artan siklikla olustugu gözlenmektedir. Bu sorunlarin dogru anlasilabilmesi için birçok farkli disiplinde uzman bilim insaninin gerek gözlem gerekse öngörü kabiliyeti olan modellerle bu sorunlara yaklasmasi gerekmektedir. Müsilaj gibi öngörülmesi zor problemler üzerine denizlerin osinografisi (fizik, kimya, ekolojik dinamikler) dogru anlasilmadan çözüm önerisi sunmak, gelistirmek mümkün degildir. Örnegin, Marmara Denizi’nde uzun süredir insan kaynakli karasal girdilerden (besin tuzlari, agir metaller) ve iklim sebebi ile denizde sicaklik artisi ve akinti sistemlerinde degisimlerden dolayi oksijen azalmasi artarak sürmekte ve bununla birlikte biyoçesitlilik kaybi da deniz ekosistemini savunmasiz birakmaktadir ve müsilaj, zararli alg artisi, deniz anasi istilasi, toplu balik ölümleri gibi olaylarin yasanmasi esasinda kaçinilmaz olmustur.

Denizleri çalismak ve zor problemlere çözüm sunmak için çok disiplinli yaklasimlar gereksinimi

Deniz (okyanus) ve su bilimi, görece genç bir bilim olmasina ragmen, bugün doga bilimleri içinde yogun katkiya ve öneme sahip bir bilim dali olarak ortaya çikmistir. Deniz ve su biliminin bu süreçte temel bilim (fizik, kimya, biyoloji, matematik) destegi ve diger iklim bilimleri (meteoroloji, klimatoloji, ekoloji, paleontoloji, vs.) ile amaç ve kapsam örtüsmesi artmistir. Böylece saglanan bilgi ve yeteneklerle çevresel yönetisime katkida bulunulmak suretiyle gelecekte de topluma hizmet edilecektir. Bu nedenle deniz bilimini gelistirme faaliyetleri bütünüyle gelecege yatirimdir, yasam kaynagi denizlere bilimle sahip çikmaktir. Denizler bütünlükçü sekilde çalisilmadigi sürece denizlerle ilgili karmasik problemlere çözüm getirmek mümkün degildir.

Altyapi ve yetismis insan, denizlere yönelik yüksekögretim politikalari

Deniz ve su bilimleri gibi çok disiplinli ve yüksek teknoloji gerektiren alanlar, gerçek manada gözlem sistemleri, laboratuvarlar ve gemi gibi altyapilara ihtiyaç duyarlar. Deniz bilimlerinde problemler rutin izleme ötesinde interdisipliner çalismalar konusunda uzmanlasmis akademisyenler tarafindan ele alinarak çözüme ulastirilabilir.

Öncelikli alan olarak deniz bilimleri

Bu nedenle, deniz bilimleri ve su bilimleri alanlarinin akademideki yeri daha da güçlendirilmelidir. Gezegenimizin yasanabilirliginde hayati bir rolü olan denizlerin bu rolü oynamasini saglayan tüm süreçleri bütünlesik olarak kavrayabilen, arastirabilen ve yeni bilgiler üretebilen bilim insanlarinin yetistirilebilmesi önemlidir. YÖK’ün son yillarda ilgili lisans programlarina kaydolan ögrencilerin desteklenmesine yönelik girisimleri daha ileri asamalara da tasinmalidir.

Ekonomik kaynaklariyla, kirlilik ve ekosistem problemleriyle, bütün sorumlulugu yalnizca bize ait olan Marmara Denizi’nde yapilacak faaliyetlerin tamaminin planlanmasinda deniz ekosisteminin saglikli olmasi birinci planda tutularak bütün paydaslarin yararina olmasi gözetilmelidir. Marmara Denizi ekolojisi dayanikliligini yitirmistir ve dis etkenlere karsi korumasiz bir hale gelmistir. Müsilajin ötesinde Marmara Denizi’nde su anda zararli alg, deniz anasi asiri artislari, hidrogen sülfür olusumu gibi riskler de bulunmaktadir. Dolayisiyla Marmara Denizinin sagligina yönelik bütüncül yaklasimlara benimsenmelidir.

Öneriler

1- Acil Durum Önerileri:

Marmara Denizi’nin tüm çevresinin belli bir plan dahilinde ‘koruma bölgesi’ olarak ilan edilmelidir. Balikçilik sektörünün yasadigi güçlükler ivedilikle takip edilmelidir. Bogazda meydana gelebilecek kazalara karsi eylem planlarinin olusturulmalidir. Gemilerin dümen kilitlenmesi, pervane kirilmasi gibi sorunlar uluslararasi gemicilik ticaretini etkileyebilecektir. Atik sularin aritildiktan sonra denize geri verilmemesi ve sulamada kullanilmasi saglanmalidir. Karasal kökenli girdiler, ileri biyolojik aritimdan geçirildikten sonra derin desarj yapilmalidir. Müsilajin zamansal ve mekânsal dagilimi belirlenerek, Marmara kiyilarindaki hareketli platformlarla reaktif oksijen dozlamasinin arastirilarak yapilmasi temin edilmelidir. Mevcut aritma tesislerinin ileri aritim teknolojileri ile (membran, reaktif oksijen vb) entegrasyonu saglanmalidir. Konu ile ilgili bir Izleme Komitesi kurulmalidir.

2. Egitim ve Arastirma Ile Ilgili Öneriler:

100/2000 YÖK Doktora Programlarinda Denizcilik ve Su Çalismalari alanlarinin bursiyer sayilari arttirilmalidir. Bu alanlar, proje çagrilarinda öncelikli kapsamina alinmalidir. Arastirmalarin daha genis olarak fonlanmasi temin edilmelidir. Marmara Denizi’ne özel çalistaylar düzenlenmeli, akademisyen ve ögrencilerin düzenli bir araya gelmesine imkan verilmelidir. Arastirmalarda kullanilan gemilerin oldukça eski olusu sebebiyle, deniz arastirmalari ile ilgili gemi ve alt yapilari desteklenmelidir. Deniz bilim yüksek lisans ve doktora egitimi, farkindalik/topluma hizmet çalismalari ve uluslarasilasmayi da içeren bütünlesik bir Deniz Bilim Yüksekögretim Stratejisi ile Türkiye denizlerinin saglikli, dayanikli ve mavi ekonomik kalkinmayi da destekleyici bir islevi olmasi saglanmalidir. Hem saglikli bir Marmara’ya ulasmak için yeni nesil akademisyenleri yetistirmek hem de mavi ekonomiye geçisi desteklemek için gereken profesyonel insan ihtiyaci, yüksek lisans, doktora post-doktora egitimini destekleyici politikalarin gelistirilmesi, ulusal ve uluslararasi degisim programlarinin ögrenci ve akademisyenlikte desteklenmesi yoluyla karsilanmalidir.

Diger degerlendirmeler

Küresel isinmanin önümüzdeki yillarda daha fazla olacagi göz önüne alinarak model, tahminler ve senaryolara göre diger bütün faaliyetler hakkinda önlemler özel tedbirler alinmalidir. Denizlerimizin korunmasi konusunda okullarda farkindalik çalismalari ve vatandasi bilgilendirme çalismalarini yapan üniversitelerimizin sayilari arttirilmalidir.

Marmara’ya komsu belediyeler daha fazla sorumluluk üstlenmeli, özellikle aritma ve atik konusunda yeni düzenlemeleri ve denetlemeleri devreye sokmalidir.” Kaynak : İHA

*Anadolu Ajansı, İHA tarafından geçilen tüm haberler, bu bölümde beyazgazete.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen İHA ajansıdır.

Marmara DeniziSivil ToplumYekta SaraçPaleontolojiYüksek Lisans


 
Feedback
Bu sayfa veya içerik ile ilgili bir sorun olduğunu mu düşünüyorsun?
Lütfen bir kaç saniyeni ayır ve aşağıdaki form ile bize bildir
Mail Adresiniz:
Resim Doğrulama Kodu Kodu Yenile
HABERDAR OLMAK İÇİN MAİL BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright BeyazGazete.Com ' Tüm Hakları Saklıdır. Web sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Kaynakları beraberinde belirtilmiştir. Haberleri kopyalamayınız. Norm Yazılım
Ajanslar
yukarı
Advertisement Advertisement Advertisement