Dünyada 2021 Böyle Geçti Açiklamasi Ocak-Subat-Mart
Tüm dünyada Kovid19'a karsi asilama çalismalari sürerken, bir yandan da birçok ülkede Kovid19'un yeni varyantlari saptandi ve salginla mücadele için getirilen yasaklar protestolara neden oldu Joe Biden, ABD Kongresinde düzenlenen törende yemin ederek, ülkenin 46. Baskani oldu ABD'de, asiri sagcilarin Kongreye düzenledigi baskinda 5 kisi öldü 41. Körfez Isbirligi Konseyi Zirvesi'nde, Katar'a uygulanan ambargolar kaldirildi
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgini nedeniyle getirilen tedbirlere karsi protestolar ile Kovid-19'un yeni varyantlarinin saptanmasi, ABD'nin 46. Baskani Joe Biden'in göreve baslamasi, ABD Kongresine yapilan baskin ve bazi Arap ülkelerinin Katar'a uyguladigi ambargoyu kaldirmasi 2021 yilinin ilk çeyregine damga vurdu.
Ortaya çiktigi Aralik 2019'dan bu yana tüm insanligi etkileyen Kovid-19'a karsi gelistirilen asilarin kullanimina ülkelerde onay verilirken, yil boyunca virüsün yeni varyantlari tespit edildi. Küresel anlamda sosyoekonomik sartlari agirlastiran, salgin önlemleri ve yasaklar, yilin ilk çeyreginde protesto edildi. Yer yer siddet olaylarinin görüldügü protestolarda, hayatini kaybedenler ve gözaltina alinanlar oldu.
Takvimler 20 Ocak'i gösterdiginde, tüm dünyanin gözü ABD'deydi. Kasim 2020'de düzenlenen seçimlerden galip çikan Joe Biden, Kongrede düzenlenen törende yemin ederek ülkenin 46. Baskani oldu. Biden, törenden sonra yaptigi halka seslenis konusmasinda, "birlik" mesaji verdi. Biden, görevindeki ilk gününde selefi Donald Trump'in sikça tartisilan politikalarini geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza atti.
ABD'de asiri sagci gruplar ve Donald Trump destekçileri, Kasim 2020 seçimlerinin sonuçlarinin onaylanmasi için oturumun yapildigi Kongre binasini basti. 5 kisinin hayatini kaybettigi baskin, ABD basini tarafindan "darbe girisimi" olarak yorumlandi.
41. Körfez Isbirligi Konseyi Zirvesi'nde, Katar'a uygulanan ambargonun kaldirilmasi, taraflarin iliskilerini normallestirme asamalarini beraberinde getirdi.
Myanmar'da ordunun yönetime el koyarak ülkenin fiili lideri ve Disisleri Bakani Aung San Suu Çii'yi gözaltina almasi ve darbe karsiti protestolara silahli müdahalesi sonucu yüzlerce kisinin ölmesi, dünya gündeminde önemli yer tuttu.
Hindistan'da çiftçiler, Eylül 2020'de tarim sektörüne serbestlik getiren üç düzenlemenin yasalasmasina yönelik protesto eylemlerini 2021'de sürdürdü.
2021'in ocak, subat ve mart aylarinda su önemli gelismeler yasandi:
1 Ocak
- Avrupa Birligi (AB) dönem baskanligi Almanya'dan Portekiz'e geçti.
- Ingiltere'nin Brexit sonrasi baslayan geçis sürecinin bitmesiyle Avrupa Birligiyle (AB) yaklasik 50 yildir sürdürdügü tarihi birliktelik sona erdi.
- Dünya Saglik Örgütünün (DSÖ), Pfizer-BioNTech firmasinin ürettigi yeni tip koronavirüs (Kovid-19) asisinin acil kullanimina 31 Aralik 2020'de onay vermesinin ardindan ocak ve subat ayinda birçok ülkede, Oxford-AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sinovac, CoronaVac, Sinopharm, Johnson&Johnson ve Sputnik V sirketlerinin gelistirdigi asilara yaygin veya acil kullanim onayi verildi. Söz konusu sirketler, subattan itibaren ülkelere asi sevkiyati yaparken DSÖ'nün Kovid-19 Asilari Küresel Erisim Programi (COVAX) kapsaminda da ülkelere asi gönderildi.
2 Ocak
- Nijer'in Tchombangou ve Zaroumdareye köylerine düzenlenen terör saldirisinda 100 sivil yasamini yitirdi. Ülkede 3 günlük yas ilan edildi.
3 Ocak
- Hindistan'da çiftçilerin yeni tarim yasalarina yönelik protestosu devam etti. Haryana eyaletinde baskent Yeni Delhi'ye yürümek isteyen protestocu çiftçiler, Revari-Alvar sinirinda polisin müdahalesiyle karsilasti.
- ABD'de, 3 Kasim 2020 seçimlerini kazanan Senato ve Temsilciler Meclisi üyelerinin yemin etmesiyle ABD Kongresinin 117. dönemi basladi.
4 Ocak
- Ingiliz mahkemesi, WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange'in, ABD'ye iade edilmesi talebini reddetti.
- Iran'daki Fordo Nükleer Tesisi'nde uranyumu yüzde 20 zenginlestirme faaliyetine resmen baslandi. Birlesmis Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 5 daimi üyesi ve Almanya ile Iran arasinda 2015'te imzalanan "Kapsamli Ortak Eylem Plani"na göre, Iran uranyumu en fazla yüzde 3,67 zenginlestirebiliyordu. Çalismalar sonucu 5 Ocak'ta yüzde 20 saflikta zenginlestirilmis uranyum elde edildi.
5 Ocak
- Iran, 3 Ocak 2020'de ABD saldirisinda öldürülen Kasim Süleymani suikastiyla baglantili eski ABD Baskani Donald Trump'in da aralarinda oldugu 48 Amerikali yetkili hakkinda, Interpol'e "kirmizi bülten" talebinde bulundu.
- Suudi Arabistan'in el-Ula kentinde, 41. Körfez Isbirligi Konseyi Zirvesi düzenlendi. Zirve'de, Katar'a ambargo uygulayan ülkelerin, Doha ile diplomatik iliskilerini yeniden tesis ettigi ve ambargonun kaldirildigi belirtildi.
6 Ocak
- ABD'de asiri sagci gruplar ve Donald Trump destekçileri, 3 Kasim 2020 seçimlerinin sonuçlarinin onaylanmasi için oturumun yapildigi Kongre binasini basti. Baskinda 5 kisi hayatini kaybetti. Baskinla ilgili yürütülen sorusturmada, Trump'a yakin birçok kisi ifadeye çagrildi, binaya giren pek çok kisi gözaltina alindi.
7 Ocak
- Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, 188,5 milyar dolarlik servetiyle Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'u geride birakarak, dünyanin en zengin insani oldu.
9 Ocak
- Endonezya'da kalkistan yaklasik 5 dakika sonra iletisimin kesildigi "SJ182" sefer sayili iç hat yolcu uçaginin, baskent Cakarta'nin kuzey açiklarindaki Laki ve Lancang Adasi arasindaki noktaya düsmesi sonucu 12 kisilik mürettebat ile 50 yolcu yasamini yitirdi. Uçagin kara kutularindan ilki kazadan 3 gün sonra, ikincisi ise 31 Mart'ta denizden çikarilabildi.
11 Ocak
- Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaskani Ilham Aliyev ve Ermenistan Basbakani Nikol Pasinyan, Moskova'da Daglik Karabag konusunda görüsme gerçeklestirdi.
- ABD, Küba'yi "teröre destek veren ülkeler" listesine yeniden ekledi.
12 Ocak
- Israilli insan haklari kurulusu B'Tselem, ilk defa Israil için "apartheid" rejimi (irkçi, ayrimci devlet) tanimini kullandi. B'Tselem'in hazirladigi raporda, Ürdün Nehri ile Akdeniz arasinda yer alan tarihi Filistin topraklarina isaret edilerek, "Israil rejimi nehirden denize kadar olan cografyanin tamaminda Yahudilerin üstünlügü ve bunun sürekliligi için çabaliyor. Dolayisiyla artik Israil'e 'apartheid' devleti diyebiliriz." ifadesi kullanildi.
13 Ocak
- Kanada Basbakani Justin Trudeau, Ulastirma Bakanligi görevine Toronto Milletvekili Omar Alghabra'yi getirerek, kabinesine 3. Müslüman bakani aldi.
- Israil'in, Suriye'nin dogusundaki Deyrizor iline gece geç saatlerde düzenledigi hava saldirilarinda, Bessar Esed rejimi ordusu ile Iran Devrim Muhafizlari Ordusu'nun emrindeki yabanci terörist gruplardan 60 kisi öldü.
- Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu'na, resmi ziyaret için bulundugu Pakistan'da Cumhurbaskani Arif Alvi tarafindan devlet nisani takdim edildi.
- Çavusoglu, Azerbaycan Disisleri Bakani Ceyhun Bayramov ve Pakistan Disisleri Bakani Sah Mahmud Kureysi, "Islamabad Deklarasyonu"nu imzaladi.
14 Ocak
- Lübnan'da Kovid-19 vakalarinin hizli artisi sonucu hastanelerde yer kalmamasinin ve oksijen stoklarinin tükenmeye baslamasinin ardindan 10 günlük olaganüstü hal ilan edilmesi, ekonomik krizle bogusan Lübnanlilar tarafindan tepkiyle karsilandi. Protesto eylemlerinin 3. gününde siddet olaylarina dönüsmesi sonucu bir kisi hayatini kaybetti, yüzlerce kisi yaralandi ve gözaltina alindi.
- Tunus'ta Kovid-19 salgininin hizla yayilmasinin ardindan acil önlemler kapsaminda, 14-18 Ocak'ta kismi sokaga çikma yasagi getirildi. Tunuslularin yasaga tepki göstermek için düzenledigi gece gösterilerinde kamu ve özel mülke zarar verildi, yagmalar yapildi. Bunun üzerine, askeri birlikler, kamu kurumlari ve stratejik mekanlarin önünde konuslandi. Kovid-19 önlemlerinin mevcut ekonomik sorunlara eklendigi Tunus'ta, gösterilerde patlak veren siddet olaylari nedeniyle 1 gösterici hayatini kaybetti ve ocak ayi sonuna kadar binden fazla kisi gözaltina alindi.
15 Ocak
- Endonezya'nin Bati Sulawesi eyaletinin Majene kentinde meydana gelen 6,2 büyüklügündeki depremde 89 kisi yasamini yitirdi.
- ABD'nin, Afganistan ve Irak'tan asker çekme süreci tamamlandi. Buna göre, Irak ve Afganistan'daki Amerikali asker sayisi 2 bin 500'e indirildi.
- Filistin'de 15 yil aradan sonra 22 Mayis 2021'de milletvekili ve 31 Temmuz 2021'de de baskanlik seçimlerinin yapilmasina karar verildi, ancak seçimler, Israil'in Dogu Kudüs'te seçimleri engellemesi sebebiyle ertelendi.
- ABD, Florida eyalet meclisi binasina yapilan saldirida YPG'li bir kisinin gözaltina alindigini duyurdugu açiklamada, YPG için "terör örgütü PKK'nin alt kolu" ifadesini kullanarak, iki örgüt arasindaki bagi kabul etmis oldu.
16 Ocak
- Nepalli dagcilar, dünyanin Everest'ten sonra en yüksek noktasi olan K2 Dagi'nin zirvesine kis mevsiminde ulasarak ilki gerçeklestirdi.
- Sudan'in Bati Darfur eyaletinde baslayan ve yil sonuna kadar zaman zaman patlak veren kabile çatismalari nedeniyle yaklasik 500 kisi hayatini kaybetti, yüzlerce kisi yaralandi ve yüz binlerce kisi ülke içinde veya komsu devletlerde siginmaci durumuna düstü.
17 Ocak
- Rus muhalif Aleksey Navalniy, zehirlendigi iddiasiyla tedavi gördügü Almanya'dan döner dönmez baskent Moskova'da havaalaninda gözaltina alindi. Moskova Sehir Mahkemesinde 2 Subat'ta aleyhinde açilan davanin sonucunda, Navalniy'a geçmiste yolsuzluk davasindan verilen 3,5 yil ertelenmis hapis cezasi, adli kontrol sartlarini yerine getirmedigi gerekçesiyle normal hapis cezasina çevrildi.
Bu arada, Rus halki, Navalniy'in serbest birakilmasi talebiyle protesto gösterileri düzenledi. Gösterilere katildigi için gözaltina alinan birçok muhalife, çikarildiklari mahkemelerde çesitli cezalar kesildi.
Diger yandan Rusya'da yasananlara tepki gösteren ABD, Fransa ve AB'nin de aralarinda oldugu ülke ve kurumlar subat ve martta, Navalniy'in zehirlenmesi ile tutuklanmasi ve protestolarin bastirilmasi gibi nedenlerden dolayi Rusya'ya, bazi Rus yetkililere ve kuruluslara yaptirim uygulanmasina karar verdi.
Rusya ise bu tepkileri ve yaptirim kararlarini, iç islerine müdahale olarak degerlendirdi.
18 Ocak
- Misir mahkemesi, aralarinda ilk kez seçimle is basina gelen eski Cumhurbaskani Muhammed Mursi'nin mirasçilari olan esi ve çocuklarinin da oldugu Müslüman Kardesler Teskilati'nin (Ihvan) lider kadrosundaki 89 kisiye ait mallara el konulmasi yönünde karar aldi.
19 Ocak
- Çin'de somatik hücre nükleer transfer yöntemiyle bir orman kedisi klonlandi. 75 gram agirligindaki yavru kediye, "huzur" anlamina gelen Ping'an ismi verildi.
- Dönemin ABD Disisleri Bakani Mike Pompeo, Çin'in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde "soykirim" ve "insanliga karsi suç" isledigi sonucuna vardiklarini açikladi.
- Iran, baskanlik görevini devretmesine 1 gün kala eski ABD Baskani Donald Trump ve Disisleri Bakani Mike Pompeo'nun da aralarinda oldugu 9 Amerikali üst düzey yöneticiyi yaptirim listesine dahil etti.
20 Ocak
- ABD'de 3 Kasim 2020 seçimlerini kazanan Joe Biden, ABD Kongresindeki törende yemin ederek, ülkenin 46. Baskani oldu. Biden, yemin töreninden sonra yaptigi halka seslenis konusmasinda, ülkesinin karsilastigi zorluklari ancak "birlik" olarak asabilecekleri mesajini verdi. Biden, "Bugün Amerika'nin günü, demokrasi üstün geldi." diye konustu.
- ABD'nin ilk kadin baskan yardimcisi seçilerek tarihe geçen Kamala Harris, Washington'da düzenlenen törende yemin ederek görevine basladi. Harris, ABD'de ilk siyahi, Hindistan ve Karayip kökenli kadin baskan yardimcisi oldu.
- ABD Baskani Joe Biden, görevindeki ilk gününde Donald Trump'in sikça tartisilan politikalarini geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza atti. Biden'in imzaladigi kararnameler arasinda Paris Iklim Anlasmasi'na ve DSÖ'ye yeniden katilmaya, bazi Müslüman ülkelere uygulanan seyahat kisitlamalarinin kaldirilmasina, Meksika sinirina örülen duvara saglanan fonlarin kesilmesine yönelik olanlar dikkati çekti.
- Yunanistan Parlamentosu, Iyon Denizi'nde, ülkenin kara sularini 6 milden 12 mile çikarilmasini öngören yasa tasarisini onayladi.
21 Ocak
- 13 ülkeden 36'dan fazla STK, Fransa'nin, Hz. Muhammed'e hakaret içeren karikatürlerin yayimlanmasina verdigi destegi ve tartismali ayrilikçilikla mücadele yasa tasarisini, Birlesmis Milletler Insan Haklari Konseyi'ne tasidi.
22 Ocak
- Birlesmis Milletler Insani Isler Koordinasyon Ofisi'nin, Istanbul'da ofis açmasina iliskin anlasma, New York'ta imzalandi.
- Birlesmis Milletler (BM), Nükleer Silahlarin Yasaklanmasi Antlasmasi'nin yürürlüge girdigini duyurdu.
- Nijerya'nin Lagos kentinden Güney Afrika'nin Cape Town kentine ilerleyen Mozart isimli Türk konteyner gemisi Nijerya açiklarindaki Gine Körfezi'nde seyir halindeyken korsan saldirisina ugradi. Saldirida, gemideki 19 kisilik mürettebattan Azerbaycan uyruklu bir personel öldürüldü, 15'i kaçirildi, 3'ü de korsanlarla gemide kaldi. Türkiye, kaçirilanlarin kurtarilmasi için bölgedeki tüm büyükelçilikleri kanaliyla seferber oldu. Baskinda kurtulan 3 kisi 30 Ocak'ta, kaçirilan 15 kisi de 14 Subat'ta Türkiye'ye getirildi.
25 Ocak
- Dünya Ekonomik Forumu (WEF) "2021 Davos Gündemi" toplantilari, 25-29 Ocak'ta yaklasik 70 ülkeden 1500'den fazla is insani, siyasetçi, akademisyen ve sivil toplum kurulusu temsilcisinin katilimiyla çevrim içi ortamda düzenlendi.
- Suriye Anayasa Komitesi toplantilarinin besinci turu, BM Cenevre Ofisi'nde 25–29 Ocak'ta düzenlendi.
- Türkiye ile Yunanistan arasinda Istanbul'da yapilan istisari görüsmelerin 61. turu tamamlandi.
26 Ocak
- Israil ile Sudan arasinda 23 Ekim 2020'de yapilan iliskileri normallestirme anlasmasinin ardindan Israil'den Sudan'a ilk resmi ziyareti, dönemin Istihbarat Bakani Eli Cohen gerçeklestirdi. Ziyaret kapsaminda bir araya gelen Cohen ve Sudan Egemenlik Konseyi Baskani Orgeneral Abdulfettah El Burhan, iki ülke büyükelçiliklerinin karsilikli olarak en kisa sürede açilmasinda anlasti.
- ABD'de yeni göreve gelen Joe Biden yönetimi, önceki Baskan Donald Trump döneminde askiya alinan Filistin'e yardimlari yeniden baslatacagini ve iki devletli çözüm için çalisacagini bildirdi.
27 Ocak
- 8. Türkiye-Hollanda (Wittenburg) Konferansi, Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu ile Hollanda Disisleri Bakani Stef Blok'un es baskanliklarinda çevrim içi düzenlendi.
- Güney Afrika Ulusal Savunma Gücü, kiyafet yönetmeliginde degisiklige giderek, orduda görev alan Müslüman kadinlarin basörtüsü takmasina izin verdi.
28 Ocak
- Avrupa Birligi Polis Teskilatinin (Europol), ABD ve birçok Avrupa devletinin güvenlik birimleriyle ortaklasa gerçeklestirdigi operasyonlar neticesinde "Emotet" isimli küresel hacker agi çökertildi.
1 Subat
- Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapildigi iddialarinin ortaya atilmasi ve ülkede siyasi gerilim yasanmasinin ardindan yönetime el koydu. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Disisleri Bakani Aung San Suu Çii basta olmak üzere pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltina aldi ve bir yilligina olaganüstü hal ilan etti. Ordunun darbe karsiti protestocu ve isyanci gruplara silahli müdahalesi sonucu 2021'de 902 kisi hayatini kaybetti, binlerce gösterici gözaltina alindi. Siyasi Tutuklulara Yardim Kurulusuna göre ise ülkede yil sonuna kadar hayatini kaybedenlerin sayisi 1200, gözaltina alinanlarinki yaklasik 10 bin oldu.
4 Subat
- Fransa'nin Mulhouse kentinde, 2017'de 4'ü Türk 6 kisinin hayatini kaybettigi kundaklamanin failine 25 yil hapis cezasi verildi.
- ABD Baskani Joe Biden, ülkesinin Yemen'deki savasta Suudi Arabistan'a verdigi askeri destegi sona erdirdigini ve ilgili silah satislarini durdurdugunu açikladi.
5 Subat
- ABD Disisleri Bakanligi Sözcüsü Ned Price, Içisleri Bakani Süleyman Soylu'nun "15 Temmuz darbe girisiminde ABD'nin rolünün olduguna iliskin" açiklamasina verdigi yanitta sunlari kaydetti: "2016'da Türkiye'deki darbe girisiminde ABD'nin hiçbir dahli bulunmamaktadir ve darbe girisimini hemen kinadik. Türk yetkililer tarafindan yapilan, bunun aksi yönündeki son iddialar, tamamen yanlistir. Bu açiklamalar ve Türkiye'deki olaylarla ilgili ABD'nin sorumluluguna iliskin diger temelsiz ve sorumsuz iddialar, Türkiye'nin bir NATO müttefiki ve ABD'nin stratejik ortagi olma statüsüyle örtüsmemektedir."
- BM öncülügünde Isviçre'de toplanan Libya Siyasi Diyalog Forumu (LSDF) üyeleri, 24 Aralik 2021'de yapilmasi planlanan seçimlere kadar Libya'yi yönetecek geçici yürütme otoritesini seçmek için oylama yapti. Oylamanin ilk turunda en yüksek oyu alan iki listenin yaristigi ikinci turun sonucuna göre, Baskanlik Konseyi Baskanligina Muhammed Menfi, Basbakanliga da Abdulhamid Dibeybe seçildi. Libya Basbakani Abdülhamid Dibeybe, göreve baslamasinin ertesi günü olan 7 Subat'ta ilk röportajini AA'ya verdi. Dibeybe, "dost ve müttefik" Türkiye ile dayanisma içinde olacaklarini, ülke içindeki taraflar arasinda barisin tesisi ve karsilasilan belli basli sorunlarin çözümü için çalisacaklarini belirtti.
- Uluslararasi Ceza Mahkemesi (UCM), mahkemenin Gazze, Bati Seria ve Dogu Kudüs ve diger Filistin topraklarinda islenen savas suçlarini sorusturmak için yargi yetkisine sahip olduguna ve Filistin'in mahkemeye taraf devlet olduguna karar verdi. Dönemin UCM Bassavcisi Fatou Bensouda, 3 Mart'ta Israil'in isgal altindaki Filistin topraklarinda savas suçu islemesi ile ilgili resmi sorusturmanin basladigini duyurdu.
7 Subat
- ABD'nin önde gelen üniversitelerinden Harvard Ünivesitesi Hukuk Fakültesi tarafindan yayimlanan, ülkenin en prestijli hukuk dergisi Law Review'in basina ilk defa Müslüman biri getirildi.
- ABD Baskani Joe Biden yönetimi, BM Insan Haklari Konseyi'ne tekrar katilma karari aldi. BM, karari memnuniyetle karsiladi.
9 Subat
- Birlesik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Mars'a gönderdigi "Hope (Umut)" adi verilen araci, basariyla Kizil Gezegen'in yörüngesine yerlesti. BAE bunu basaran ilk Arap ülkesi oldu.
- ABD'de 6 Ocak'taki Kongre baskininda halki "isyana tesvik" etmekle suçlanan eski Baskan Donald Trump'in Senato'da azil istemiyle yargilanmasina baslandi. Trump, 13 Subat'taki oylama sonucu aklandi.
10 Subat
- Norveç'in Tromsö kentindeki Kuzey Kutbu Üniversitesinin verdigi Nansen Erken Kariyer Ödülü'ne, Türk akademisyen Emre Sari layik görüldü.
- ABD Baskani Joe Biden, Savunma Bakanligini ziyareti sirasinda bakanlik bünyesinde sadece Çin'e odaklanacak "Çin Görev Gücü" adli bir birimin kuruldugunu açikladi.
11 Subat
- ABD'de, Kuzey Kutbu'ndan ülkenin iç ve güney bölgelerine inen dondurucu soguklar, buzlanma ve bunlara bagli kazalar nedeniyle subat ve mart ayinda 111 kisi yasamini yitirdi.
- Disisleri Bakanligi Sözcüsü Hami Aksoy, ABD Disisleri Bakanligi Sözcüsü Ned Price'in Osman Kavala'nin serbest birakilmasi yönündeki çagrisinin hukuk devleti ilkesiyle bagdasmadigini belirterek "Türkiye bir hukuk devletidir. Hiçbir devlet veya hiç kimse Türk mahkemelerine yargi süreçleri hakkinda emir veremez." degerlendirmesinde bulundu.
- ABD Baskani Joe Biden, selefi Donald Trump'in, Meksika sinirina örülen duvar için federal bütçeden fon saglanmasinin önünü açan "Ulusal Acil Durum Ilani"ni sonlandirdi.
13 Subat
- Türk Silahli Kuvvetleri'nin (TSK), PKK/KCK ve diger terörist unsurlari etkisiz hale getirerek, Irak'in kuzeyinden halka ve güvenlik güçlerine yönelen terör saldirilarini bertaraf etmek için Gara bölgesindeki hedeflere yönelik 10-14 Subat'ta düzenledigi "Pençe Kartal-2 Harekati"nda, çatismalarin ardindan kontrol altina alinan bir magarada alikonulan 13 kisinin, teröristlerce vurularak sehit edilmesine, basta ABD, Ingiltere, Azerbaycan, KKTC, Somali ve Pakistan olmak üzere birçok ülke tepki gösterdi.
Ingiltere Basbakani Boris Johnson, Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan ile 8 Mart'ta yaptigi telefon görüsmesinde, sehit edilenler için taziyelerini sundu ve katliam nedeniyle terör örgütü PKK'yi kinadi.
- Disisleri Bakanligi, ABD Disisleri Bakanliginin Gara'da sehit edilen 13 Türk vatandasi için yayimladigi mesajinda kullandigi "ABD, Türk vatandaslarinin Irak'in Kürdistan Bölgesi'nde öldürülmesinden üzüntü duyuyor. NATO müttefikimiz Türkiye'nin yanindayiz ve son çatismada hayatini kaybedenlerin ailelerine bassagligi diliyoruz. Türk vatandaslarinin terör örgütü PKK'nin elinde öldügü haberleri dogruysa, bu eylemi en güçlü sekilde kiniyoruz" ifadelerine tepki gösterdi. Bakanliktan yapilan açiklamada, "ABD Büyükelçisi David Satterfield bugün bakanligimiza çagrilarak, ABD açiklamasina iliskin tepkimiz en kuvvetli sekilde dile getirilmistir." ifadesi kullanildi.
- Birlesik Arap Emirlikleri, Eylül 2020'de iliskilerini normallestirdigi Israil'e ilk defa büyükelçi atadi.
15 Subat
- Irak'in Erbil kentinde ABD askeri üssünün de bulundugu Uluslararasi Erbil Havalimani'na düzenlenen füzeli saldirida 1 sözlesmeli personel öldü, 9 kisi yaralandi.
16 Subat
- Ispanya'da Twitter paylasimlarinda ve sarkilarinda terörizmi yücelttigi, Krala ve devletin kurumlarina hakaret ettigi gerekçesiyle 9 ay hapis cezasina çarptirilan rap sanatçisi Pablo Hasel, mahkeme kararina uymayarak beraberindeki ögrencilerle kendini kapattigi Lleida Üniversitesi rektörlük binasindan polis zoruyla alinip cezaevine götürüldü. Ülke genelinde, Hasel'in serbest birakilmasi için yapilan ve siddet olaylarina dönüsen protestolarda, 120'den fazla kisi gözaltina alindi.
- Rusya'nin Soçi kentinde Suriye konulu 15. Garantörler Toplantisi, Türkiye, Rusya ve Iran ile Bessar Esed rejimi ve askeri muhalefet heyetlerinin katilimiyla basladi. Disisleri Bakanligindan 17 Subat'ta yapilan açiklamada, toplantida Suriye'nin toprak bütünlügü ile siyasi birligine kasteden ve komsu ülkelerin milli güvenlikleri için tehdit olusturan ayrilikçi gündemlerin, bir kez daha reddedildigi bildirildi.
- Fransa'da adi baslarda "Islamci ayrilikçi" olan, ancak daha sonra tepkiler üzerine "Cumhuriyet Prensiplerine Saygiyi Güçlendiren Prensipler" olarak degistirilen ve Müslümanlari hedef aldigi gerekçesiyle elestirilen yasa tasarisi Ulusal Meclis'te kabul edildi.
18 Subat
- Amerikan Uzay ve Havacilik Dairesi NASA, "Perseverance" adli kesif aracinin, yaklasik 7 aylik yolculugun ardindan, Mars yüzeyine basarili sekilde indigini duyurdu.
- ABD, eski Baskan Donald Trump döneminde alinan Iran'a yönelik tüm Birlesmis Milletler (BM) yaptirimlarini tekrar uygulamaya imkan taniyan mekanizmanin (snapback) hayata geçirilmesi kararini iptal etti. Iran, ABD'nin bu kararini olumlu bir gelisme olarak degerlendirdi.
19 Subat
- Türkiye'nin önde gelen hadis alimlerinden Muhammed Emin Saraç'in vefati dolayisiyla dünyanin birçok ülkesinden Islam alimleri ve Islami kuruluslar taziye mesaji yayimladi.
- ABD, resmi olarak Paris Iklim Anlasmasi'na yeniden katildi.
- Ekvator Ginesi, Tel Aviv'deki büyükelçiligini Kudüs'e tasima karari aldi, Filistin Kurtulus Örgütü, Ekvator Ginesi'nin bu kararini kinadi.
20 Subat
- ABD'de faaliyet gösteren Türk Amerikan Yönlendirme Komitesi'nin (TASC), ülkede yasayan Türk vatandaslarini ve soydaslarini bir araya getirmek için kurdugu TASC TV, yapilan özel yayin programiyla 24 saat kesintisiz yayin hayatina basladigini duyurdu.
21 Subat
- Irak'in güneyindeki Zikar vilayetinde 6 gün süren issizlik protestolarinda, güvenlik güçleriyle çikan çatismalarda 3 kisi öldü, yaklasik 100 kisi yaralandi. Protestocularin hedefindeki isim Vali Nazim Waili'nin, 26 Subat'ta istifa etmesi üzerine, yerine Ulusal Güvenlik Servisi Baskani Abdulgani el-Esedi atandi.
22 Subat
- Tahran ve Seul yönetimleri, ABD yaptirimlari nedeniyle Güney Kore bankalarinda bloke edilen Iran'a ait döviz rezervlerinin kullanimina iliskin anlasmaya vardi. Güney Kore, Washington yönetimiyle yapilacak istisareler sonucunda, Iran'in ülkedeki mali varliginin serbest birakilacagini duyursa da 2021 sonuna kadar anlasmayi yerine getirmedi.
- Kanada Federal Parlamentosu, Çin'in, Uygur Türklerine yönelik uygulamalarini "soykirim" olarak tanimlayan yasayi onayladi.
23 Subat
- Gürcistan'da iktidar ile muhalefet arasinda 31 Ekim 2020'deki genel seçimlerden beri süren kriz, ana muhalefet partisi Birlesik Ulusal Hareketi Baskani Nika Melia'nin, özel kuvvetlerin parti binasina düzenledigi operasyonda gözaltina alinmasiyla artti. Melia'nin gözaltina alinmasi, ülkede protesto edildi. Iktidar ile çesitli muhalefet partilerinin liderlerinin, Avrupa Birligi Konseyi Baskani Charles Michel'in gerginligin sona erdirilmesi için hazirladigi 5 maddelik "Gürcistan'in Ilerleme Yolu" adli anlasma metnini 19 Nisan'da imzalamasiyla kriz sona erdi.
24 Subat
- Almanya'da Koblenz Eyalet Yüksek Mahkemesi, bir ilke imza atarak Suriye'deki Bessar Esed rejiminin eski istihbaratçisi Eyad el Garib'i, insanliga karsi suç islenmesine yardimci olmaktan 4,5 yil hapis cezasina çarptirdi.
- Suudi Arabistan'da Kültür Bakanligi bünyesinde tanitim için kurulan 11 birimden biri olan Moda Komisyonunun basina Türk modaci Burak Çakmak getirildi.
- ABD Baskani Joe Biden, eski Baskan Donald Trump'in, ABD'de yasama ve çalisma izni saglayan yesil karta getirdigi kisitlamalari kaldirdi.
25 Subat
- Ermenistan Genelkurmay Baskani Onik Gasparyan ve üst düzey komutanlar, Basbakan Nikol Pasinyan'i istifaya çagiran bir bildiri imzaladi. Pasinyan, bildiriyi "darbe girisimi" olarak nitelendirerek, Genelkurmay Baskani Gasparyan'i görevden aldi. Pasinyan destekçileri ile karsitlarinin gösterileri sürerken, Cumhurbaskani Armen Sarkisyan'in da muhalif tavir sergilemesi üzerine, ülkede siyasi kriz çikti. Pasinyan, 18 Mart'ta yaptigi açiklamada, 20 Haziran'da erken parlamento seçimlerine gidilecegini duyurdu.
- Hollanda Parlamentosu, 1915 olaylari ile ilgili Ermeni iddialarini kabul etti. Disisleri Bakanligi Sözcüsü Hami Aksoy, "Hollanda Temsilciler Meclisinde kabul edilen ve hükümeti, 1915 olaylarini soykirim olarak tanimaya çagiran karar, tarihi, siyasi saiklerle yeniden yazma niteliginde hükümsüz bir tesebbüstür. Meclisler tarih yazma ve yargilama mekanlari degildir. Bu karara katilanlar, 1915'te gerçekte ne oldugunu aramak yerine, popülistçe oy pesinde kosmaktadir." açiklamasiyla karara tepki gösterdi.
- Hollanda Temsilciler Meclisi'nde, Çin'in Uygur Türklerine yönelik uygulamalarini "soykirim" olarak tanimlayan karar kabul edildi.
- Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu, Macaristan'da Disisleri ve Dis Ticaret Bakani Peter Szijjarto ile düzenledigi ortak basin toplantisinda, Ermenistan ordusunun, Basbakan Nikol Pasinyan'i istifaya çagirmasi üzerine, bu ülkedeki gelismelerle ilgili soruya "Biz dünyanin neresinde olursa olsun darbe ya da darbe girisimlerine kesinlikle karsiyiz. Dolayisiyla Ermenistan'daki bu darbe girisimini de siddetle kiniyoruz." yanitini verdi.
26 Subat
- Nijerya'nin Zamfara eyaletinde silahli kisilerin yatili bir kiz lisesine düzenledigi saldirida, 317 kiz ögrenci kaçirildi. Ögrencilerden 7'si saldirinin hemen ardindan kaçmayi basarirken 279'u da 2 Mart'ta kurtarildi.
- Nijerya'da yayimlanan Muslim News Nigeria gazetesince 2020 yili "Küresel Müslüman Kisilik Ödülü"nün Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'a verilmesi kararlastirildi.
- ABD Ulusal Istihbarat Direktörlügü (DNI), Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugunda katledilen gazeteci Cemal Kasikçi'nin öldürülmesiyle ilgili 2018 yilinda hazirlanan, ancak Donald Trump yönetiminin kamuya açiklamadigi "Kasikçi istihbarat degerlendirme raporunu" yayimladi. Raporda, Kasikçi'nin öldürülmesini onaylayan kisinin Veliaht Prens Muhammed bin Selman oldugu belirtildi.
- ABD Disisleri Bakani Antony Blinken, basta Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugunda öldürülen gazeteci Cemal Kasikçi basta olmak üzere, Suud yönetimine muhalif kisileri tehdit ettikleri belirlenen 76 Suudi Arabistan vatandasina yaptirim uyguladiklarini açikladi. ABD'li siyasetçiler, Prens bin Selman'a yaptirim uygulanmamasini elestirdi.
28 Subat
- Disisleri Bakanligi, 23 ve 24 Subat'ta meydana gelen iki olayda, Yunan güvenlik güçleri tarafindan darbedilen, aralarinda kadin ve çocuklarin da oldugu siginmaci/göçmenlerin, telefonlari, paralari, degerli esyalari ve ayakkabilari çalindiktan sonra, Meriç Nehri'nin ortasindaki adaciga botlarla getirilerek, çaresizce ölüme terk edildigini ve bu kisilerin Türk sinir birliklerince kurtarildigini açikladi.
- Çin'in Hong Kong Özel Idari Bölgesi'nde, ulusal güvenlik kanununu ihlal ettikleri gerekçesiyle 47 demokrasi yanlisi aktivist gözaltina alindi.
1 Mart
- BM Uluslararasi Bagimsiz Suriye Arastirma Komisyonunun raporunda, Suriye'de son 10 yilda alikonulan on binlerce sivilin, Bessar Esed rejimi güçlerince iskenceye ve tecavüze maruz birakildigi, öldürüldügü ve ortadan kayboldugu, tüm bu eylemlerin savas suçunu ve insanliga karsi suçlari teskil ettigi bildirildi.
2 Mart
- Tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birinin yasayan Lübnan'da, yerel para biriminin rekor seviyede deger kaybetmesi ve mevcut krizin giderek kötülesmesi nedeniyle ülkenin bazi bölgelerinde düzenlenen gösterilerde, yollar bir süreligine trafige kapatildi.
- ABD'de, Demokrat Kongre Üyesi Ilhan Omar, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a, Suudi Gazeteci Cemal Kasikçi cinayetinden dolayi yaptirim uygulanmasi için Temsilciler Meclisine yasa tasarisi sundu.
3 Mart
- Israil'deki Ultra-Ortodoks Yahudiler (Harediler), Bati Kudüs'te haber çekimi yapan Anadolu Ajansi ekibinin aracina saldirdi. Haredilerin, daha sonra tas ve sopalarla saldirmaya çalistigi AA ekibi, olaydan zarar görmeden kurtulurken, saldirganlar hakkinda sikayette bulundu. Olayla ilgili sorusturma açildi.
- Senegal'de tecavüzle suçlanan ve bu nedenle milletvekilligi dokunulmazligi kaldirilan muhalefet partisi Çalisma, Etik ve Kardeslik için Senegal Yurtseverligi Partisi (PASTEF) lideri Ousmane Sonko, destekçileriyle mahkemeye ifade vermeye giderken "toplum huzurunu bozdugu" gerekçesiyle gözaltina alindi. Ülke genelinde Sonko'nun gözaltina alinmasina tepki gösterenlerin sokaklara çikmasiyla baslayan ve Senegal tarihinin son 10 yilda yasadigi en büyük siddet olaylarina dönüsen protestolarda, 13 kisi yasamini yitirdi. Sonko'nun daha önceki konusmalarinda hedef aldigi ülkedeki Fransiz sirketleri, öfkeli göstericiler tarafindan yagmalandi ve atese verildi. Sonko'nun, hakkindaki gözalti kararinin, 8 Mart'ta kaldirilarak adli kontrol sartiyla serbest birakilmasi üzerine, protestolara ara verildi. Olaylarda hayatini kaybedenler için 11 Mart'ta ulusal yas ilan edildi.
4 Mart
- Bingöl'den kalkan askeri helikopterin Bitlis'in Tatvan ilçesinde kaza kirima ugrayarak düsmesi sonucu 11 askerin sehit olmasinin ardindan aralarinda ABD, Azerbaycan, Libya, Gürcistan, Arnavutluk, KKTC, Ingiltere ve Isveç'in de oldugu ülkelerin yani sira NATO gibi kurumlar ile Türkiye'deki yabanci diplomatik misyonlar taziye dileklerini iletti.
- Amerikali Müslüman lider Malcolm X'in çocuklugunun geçtigi Boston'daki 2 katli ev, ABD Ulusal Tarihi Yapilar Listesi'ne alindi.
5 Mart
- Katoliklerin ruhani lideri Papa Franciscus, Irak'in baskenti Bagdat'a geldi. Uluslararasi kamuoyunda gözler, tarihte ilk kez bir papanin ziyaret ettigi Irak'a çevrilirken Franciscus'un ülkedeki temaslari nedeniyle 6 Mart Ulusal Hosgörü ve Birlikte Yasama Günü ilan edildi. Papa, ziyareti kapsaminda Basbakan Mustafa el-Kazimi, Cumhurbaskani Berhem Salih, Siilerin en büyük dini mercisi Ali es-Sistani ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Baskani Neçirvan Barzani ile görüstü. Franso Hariri Stadyumu'nda yaklasik 10 bin kisinin katilimiyla düzenlenen ayinin yani sira farkli kentlerdeki ayinlere de katilan Papa, Mugla'nin Bodrum ilçesinde lastik botun batmasi sonucu sahile vuran cansiz bedeniyle gündeme gelen Suriyeli Aylan Kurdi bebegin babasi Abdullah Kurdi ile de bir araya geldi.
- Rusya, Kirim Tatar Türk halkinin milli lideri ve Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kirimoglu'nun Kirim'a giris yasagini 2034'e kadar uzatti. Kirimoglu ve Ukrayna, söz konusu karari tepkiyle karsiladi.
6 Mart
- Müzik dünyasinda çigir açan kasetlerin mucidi, Hollandali mühendis Lou Ottens, 94 yasinda yasamini yitirdi.
7 Mart
- Isviçre'de yapilan referandumda, peçe yasagi yüzde 52'lik oyla kabul edildi. 8,6 milyonluk nüfusunun sadece yüzde 5'i Müslüman olan ülkede, bu yasaktan 30 Müslüman etkilenecek.
- Ekvator Ginesi'nin Bata kentinde, askeri kisladaki cephanelikte meydana gelen 4 büyük patlamada, 105 kisi öldü, yüzlerce kisi yaralandi.
8 Mart
- Ingiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'in torunu Sussex Dükü Prens Harry ve esi Meghan Markle, Amerikali ünlü sunucu Oprah Winfrey'in sovuna konuk oldu. Markle'in "Ben hamileyken, bebegimin prens ya da prenses olmasini istemediler. Oglum dogdugunda ten renginin ne kadar koyu olacagina dair konusmalar oluyordu ve bundan endiseleniyorlardi" ifadeleri uzun süre gündemden düsmedi. Buckingham Sarayi ise "irkçilik" iddialarinin "endise verici" oldugunu açikladi.
9 Mart
- ABD merkezli düsünce kurulusu Newlines Strateji ve Politika Enstitüsü tarafindan, binlerce görgü taniginin ifadelerine ve Çin hükümetinin resmi belgelerine dayanilarak hazirlanan rapor, Çin'in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Uygur Türklerine karsi eylemlerinde, Birlesmis Milletler Soykirim Suçunun Önlenmesi ve Cezalandirilmasi Sözlesmesinin tüm maddelerini ihlal ettigini ve bu halki "yok etmeyi" amaçladigini ortaya koydu.
10 Mart
- Ingiltere'de, 3 Mart'ta kaybolan 33 yasindaki Sarah Everard'in cesedi, baskent Londra'nin yakinindaki Kent'te bulundu. Everard cinayeti, ülkede sokaklarin ne kadar güvenli oldugu tartismasini baslatti. Everard'in kaçirilmasi ve öldürmesiyle ilgili polis memuru Wayne Couzens, 13 Mart'ta çikarildigi mahkemece tutuklandi.
- Malezya'da 35 yildir uygulanan, gayrimüslimlerin ritüel, vaaz ve dini kitaplarda "Allah" kelimesini kullanmasi yasagi, mahkeme karariyla iptal edildi.
- Suriye'de iç savasin 11. yilina girilmesi nedeniyle bazi kentlerde rejim karsiti gösteriler düzenlendi. Birlesmis Milletler Çocuklara Yardim Fonu (UNICEF), savasta yaklasik 12 bin çocugun öldügünü açikladi.
11 Mart
- Çin'in en üst düzey yasama organi Ulusal Halk Kongresi, Hong Kong Özel Idari Bölgesi'ndeki seçim sisteminde reform yapilmasi yönündeki karari kabul etti. ABD, aralarinda Çin hükümetinin üst düzey yetkililerinin de bulundugu 24 Çinli yetkiliye yaptirim karari aldi.
12 Mart
- New York Eyalet Meclisinde, 6 kadinin ortaya attigi cinsel taciz iddialari nedeniyle New York Valisi Andrew Cuomo hakkinda azil sorusturmasi baslatildi. Cuomo'nun, suçlamalar üzerine, 10 Agustos'ta görevinden istifa etmesiyle sorusturma düsürüldü. Cuomo hakkinda cinsel taciz iddiasinda bulunan kadin sayisi, 2021'de en az 12 oldu.
14 Mart
- Kosova'nin Kudüs Büyükelçiligi açildi ve faaliyete basladi. Israil ile diplomatik iliskilerin resmen baslatilmasi için 1 Subat'ta anlasmaya varan Kosova, Kudüs'te büyükelçilik açan nüfusunun çogunlugu Müslüman ilk ülke oldu.
15 Mart
- Israil, Yunanistan ve Güney Kibris Rum Yönetimi arasinda mutabakat muhtirasi imzalanan Avrupa Birligi (AB) destekli "EuroAsia Enterkonnektörü" projesinin güzergahinin Türkiye'nin kara sularindan geçmesi nedeniyle Türkiye, Israil ve Yunanistan'in Ankara büyükelçilikleri ile AB Türkiye Delegasyon Baskanligina nota verdi.
- Hollanda'da düzenlenen genel seçimleri, geçici hükümetin Basbakani Mark Rutte liderligindeki Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi 4. kez kazandi. Yesil Sol'un adayi Kauthar Bouchallikht'in meclise girmeye hak kazanmasiyla Hollanda tarihinde ilk defa tesettürlü bir milletvekili meclise girdi.
16 Mart
- Filistin ulusal diyalog görüsmelerinin ikinci turu, Ulusal Konsey olusturulmasi ve Yasama Konseyi seçimleri gündemiyle Misir'in baskenti Kahire'de basladi. Iki gün süren görüsmelerde taraflar, genel seçimleri tüm asamalarinda seffaf ve dürüst bir sekilde yürütmek için seref anlasmasi imzaladi ve tüm halk direnisinin tek bir liderlikte toplanmasini kabul etti.
- Türkiye ile Yunanistan arasindaki istisari görüsmelerin 62'ncisi, Yunanistan'in baskenti Atina'da gerçeklestirildi.
17 Mart
- ABD Baskani Joe Biden, bir televizyon kanalina verdigi mülakatta, Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin'in "katil" oldugunu ve ABD seçimlerine müdahale ettigi için "bedel ödeyecegini" söyledi. Rusya, Biden'in açiklamasindan sonra Washington Büyükelçisini Moskova'ya çagirdi.
- Ukrayna Hava Yollarina ait yolcu uçaginin düsürülmesiyle ilgili Iran'in hazirladigi nihai raporda, hava savunma sistemi operatörünün, uçagi düsman hedefi olarak gördügü ve merkezin talimatini beklemeden birinci füzeyi firlattigi, bunun ardindan sistemin hareket halindeki hedefe kilitlenerek ikinci füzeyi de firlattigi belirtildi.
- TBMM Genel Kurulunda, HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioglu hakkinda "terör örgütü propagandasi yapmak" suçundan mahkemece verilen kesinlesmis cezaya iliskin Cumhurbaskanligi tezkeresinin okunmasinin ardindan Gergerlioglu'nun milletvekilliginin düsmesine ABD ve AB tepki gösterdi. Diger yandan, Disisleri Bakanligindan yapilan yazili açiklamada, bazi ülkelerin TBMM'deki gelismelere iliskin açiklamalarinin, hukuk devleti ilkesiyle bagdasmadiginin alti çizildi.
18 Mart
- Rusya'nin baskenti Moskova'da, Afganistan meselesine iliskin genisletilmis üçlü toplanti düzenlendi. Toplantiya, Rusya, Çin ve ABD'nin özel temsilcilerinin yani sira Türkiye, Pakistan, Katar, Afganistan ve Taliban'dan temsilciler de katildi. Rusya, Çin, ABD ve Pakistan'in toplanti sonrasinda yaptigi ortak açiklamada, Afganistan krizinin çözümü ve barisin saglanmasi için Taliban'a saldirilarini durdurma çagrisi yapildi.
19 Mart
- Almanya Cumhurbaskani Frank-Walter Steinmeier, Kovid-19 asisini gelistiren Alman biyoteknoloji firmasi BioNTech'in kurucu ortaklari Prof. Dr. Ugur Sahin ve Dr. Özlem Türeci'ye liyakat nisani verdi.
- Avrupa Birligi (AB) Konseyi Baskani Charles Michel ve AB Komisyonu Baskani Ursula von der Leyen ile Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan arasinda video konferans yöntemiyle yapilan görüsmenin ardindan Michel ve von der Leyen'in ortak açiklamasi yayimlandi. Açiklamada, 25-26 Mart'ta düzenlenecek AB Liderler Zirvesi öncesinde yapilan görüsmede, 10 Aralik 2020'deki AB zirvesinden sonraki durumun degerlendirildigi, ayrica Dogu Akdeniz'deki durum, Kibris müzakereleri ile Türkiye-AB iliskilerinde gelinen noktanin ele alindigi belirtildi.
- Israil güçlerinin isgal altindaki Bati Seria'da yasa disi Yahudi yerlesim birimlerine karsi düzenlenen gösteriye müdahalesinde gerçek mermiyle vurulan 48 yasindaki müezzin Atif Hanayise sehit oldu. Son anlari, AA serbest foto muhabiri Nidal Istiyye tarafindan anbean belgelenen Hanayise, binlerce Filistinli tarafindan son yolculuguna ugurlandi.
20 Mart
- Disisleri Bakanligindan, Türkiye'nin Istanbul Sözlesmesi'nden ayrilmasina dair aralarinda Avrupa Konseyi, Avrupa Birligi, Fransa, Almanya, ABD gibi ülke ve kurumlarin oldugu uluslararasi tepkilere yanit olarak yapilan yazili açiklamada, sözlesmeden çekilmenin, kadina karsi siddetle mücadeleden ödün verme olarak yorumlanmamasi gerektigi bildirildi.
21 Mart
- Isveç Kiliseler Birligi (Svenska Kyrkan) Teologu Jakob Wiren, piyasaya çikan "Ötekine Yer Açmak" kitabinda, Islamiyet'e ayirdigi bölümde, Hz. Muhammed'i, Hristiyanlarin da peygamber olarak kabul edebilecegini ifade etti.
22 Mart
- Nijer'in Mali sinirinda bulunan Tahoua bölgesindeki köylere düzenlenen saldirilarda, 137 kisi yasamini yitirdi.
- Banglades'te Arakanli mültecilerin kaldigi Cox Bazar kentindeki bir kampta çikan yanginda, 28 kisi öldü, en az 40 kisi yaralandi, 10 bin barinak kül oldu ve felaketten 55 bin mülteci etkilendi.
- Avrupa Birligi, Uygurlara yönelik uygulamalar nedeniyle 4 Çinli yetkiliye yaptirim karari aldi. Çin Disisleri Bakanligi da bu karara misilleme olarak, AB'den 10 kisi ile 4 kurum ve kurulusa yaptirim uygulanacagini açikladi.
- Ingiltere, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, Uygur Türklerine yönelik baskilar ve insan haklari ihlalleri nedeniyle 4 Çinli yetkili ve bir kurulusa yaptirim karari aldi. Pekin yönetimi de 26 Mart'ta, Ingiltere'den 9 kisi ile 4 kurum ve kurulusa yaptirim uygulamaya karar verdi.
23 Mart
- Israil'de son 2 yil içinde 4. kez yapilan erken genel seçimde, Basbakan Binyamin Netanyahu liderligindeki Likud Partisi seçimi önde tamamladi. Israil vatandasi Filistinliler tarafindan kurulan Filistin 1948 Islami Hareketi'nin güney kanadinin siyasi uzantisi "Birlesik Arap Listesi" ise Meclise 5 milletvekili göndermeyi basardi.
- Twitter'in Üst Yöneticisi (CEO) Jack Dorsey'in yazdigi ilk tweet, kripto para olarak 2,9 milyon dolara satildi.
- NATO ülkelerinin disisleri bakanlari, Brüksel'de bir araya geldi. Türkiye'yi, Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu'nun temsil ettigi toplantida yayimlanan ortak açiklamada, "Rusya'nin saldirgan faaliyetleri Avro-Atlantik güvenligini tehdit ederken, terörün tüm tür ve tezahürleri, hepimiz için süregelen bir tehdit olmaya devam ediyor." mesaji verildi.
24 Mart
- Dünyanin en önemli kanallarindan biri olan Misir'daki Süveys Kanali'nda "The Ever Given" adli dev yük gemisi, yasanan kum firtinasi ve kötü hava kosullari nedeniyle görüs mesafesinin düsmesi sonucu kiyiya çarparak kaza yapti. Geminin dar kanalda enlemesine sikisarak geçis yolunu kapatmasi sonucu uzun gemi kuyruklari olustu ve deniz trafiginin durmasi nedeniyle ham petrol ve LNG sevkiyatlarinda aksamalar yasandi. Kanaldaki seyrüsefer trafigi, geminin yeniden yüzdürüldügü 29 Mart'a kadar askiya alindi.
25 Mart
- Avrupa Birligi (AB) Liderler Zirvesi toplantisi sürerken, zirve bildirisinin Türkiye ile ilgili kismi yayimlandi. Zirvede, ekonomi, göç, toplumlar arasi temas ve seyahat gibi konularda Türkiye ile is birliginin güçlendirilmesi kararlastirildi. Disisleri Bakanligi, bildiriye yönelik, "Türkiye-AB iliskilerini olumlu gündem temelinde ilerletme konusunda raporla ortaya konulan çabayi ve Zirve Bildirisine yansitilmaya çalisilan söylemi memnuniyetle karsiliyoruz." açiklamasinda bulundu.
26 Mart
- Hindistan'da yeni tarim yasalarinin kaldirilmasi talebiyle 5 aydir protesto eylemleri düzenleyen çiftçiler, ülke çapinda ikinci kez genel greve gitti.
- Hindistan Basbakani Narendra Modi, Banglades'in bagimsizliginin 50. yili kutlamasi ile ülkenin kurucu lideri ve Basbakan Seyh Hasina'nin babasi Seyh Muciburrahman'in dogumunun 100. yili anisina düzenlenen program için geldigi Banglades'te, "Hindistan'da dini kutuplasmayi kiskirttigi ve azinliklara özellikle de Müslümanlara yönelik zulmü tesvik ettigi" gerekçesiyle protesto edildi. Ülke genelinde 3 gün süren gösterilerde, en az 13 kisi hayatini kaybetti, en az 100 kisi yaralandi.
29 Mart
- ABD'nin Minnesota eyaletinde, siyahi George Floyd'un, gözaltina alinmasi sirasinda dizini ensesine basarak ölümüne sebep olan eski polis memuru Derek Chauvin'in davasi basladi. Minnesota'daki mahkeme, 25 Haziran'da Chauvin'i 22,5 yil hapis cezasina çarptirdi.
30 Mart
- ABD'nin 2020 Insan Haklari Raporu'nun Türkiye ile ilgili bölümünde, Türkiye'deki 15 Temmuz darbe girisiminin ardindan, terör örgütüyle ve darbenin organizatörü olarak kabul edilen Fetullah Gülen'le bagi oldugu gerekçesiyle çok sayida kisinin görevinden uzaklastirildigi animsatildi. ABD'nin diplomatik misyonlarinda görevli bazi kisiler de dahil çok sayida kisinin, tutuklu yargilanmaya devam edildigi ve bu süreçte hak ihlalleri yapildigi savunulan raporda, Türkiye'nin Istanbul Sözlesmesi'nden ayrilmasiyla ülke içinde tartismalar yasandigi da aktarildi. Bu arada, Disisleri Bakanligi, "2020 Türkiye Insan Haklari Raporu'nun bu yil da kaynagi belirsiz iddialar temelinde, objektiflikten uzak bir sekilde kaleme alindigini, Türkiye'ye yönelik asilsiz iddialar ve ön yargili yorumlar içerdiginin görüldügünü" bildirdi.
31 Mart
- ABD'de bir döneme damgasini vuran Watergate Skandali'nin beyni olarak bilinen G. Gordon Liddy, 90 yasinda yasamini yitirdi.
- Ingiltere'de müzayede evi Sotheby's'in yaptigi açik artirmada, 16. yüzyila ait, Osmanli Padisahi Kanuni Sultan Süleyman'in portresi, 350 bin sterline satildi.
Kaynak: AA
Ortaya çiktigi Aralik 2019'dan bu yana tüm insanligi etkileyen Kovid-19'a karsi gelistirilen asilarin kullanimina ülkelerde onay verilirken, yil boyunca virüsün yeni varyantlari tespit edildi. Küresel anlamda sosyoekonomik sartlari agirlastiran, salgin önlemleri ve yasaklar, yilin ilk çeyreginde protesto edildi. Yer yer siddet olaylarinin görüldügü protestolarda, hayatini kaybedenler ve gözaltina alinanlar oldu.
Takvimler 20 Ocak'i gösterdiginde, tüm dünyanin gözü ABD'deydi. Kasim 2020'de düzenlenen seçimlerden galip çikan Joe Biden, Kongrede düzenlenen törende yemin ederek ülkenin 46. Baskani oldu. Biden, törenden sonra yaptigi halka seslenis konusmasinda, "birlik" mesaji verdi. Biden, görevindeki ilk gününde selefi Donald Trump'in sikça tartisilan politikalarini geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza atti.
ABD'de asiri sagci gruplar ve Donald Trump destekçileri, Kasim 2020 seçimlerinin sonuçlarinin onaylanmasi için oturumun yapildigi Kongre binasini basti. 5 kisinin hayatini kaybettigi baskin, ABD basini tarafindan "darbe girisimi" olarak yorumlandi.
41. Körfez Isbirligi Konseyi Zirvesi'nde, Katar'a uygulanan ambargonun kaldirilmasi, taraflarin iliskilerini normallestirme asamalarini beraberinde getirdi.
Myanmar'da ordunun yönetime el koyarak ülkenin fiili lideri ve Disisleri Bakani Aung San Suu Çii'yi gözaltina almasi ve darbe karsiti protestolara silahli müdahalesi sonucu yüzlerce kisinin ölmesi, dünya gündeminde önemli yer tuttu.
Hindistan'da çiftçiler, Eylül 2020'de tarim sektörüne serbestlik getiren üç düzenlemenin yasalasmasina yönelik protesto eylemlerini 2021'de sürdürdü.
2021'in ocak, subat ve mart aylarinda su önemli gelismeler yasandi:
1 Ocak
- Avrupa Birligi (AB) dönem baskanligi Almanya'dan Portekiz'e geçti.
- Ingiltere'nin Brexit sonrasi baslayan geçis sürecinin bitmesiyle Avrupa Birligiyle (AB) yaklasik 50 yildir sürdürdügü tarihi birliktelik sona erdi.
- Dünya Saglik Örgütünün (DSÖ), Pfizer-BioNTech firmasinin ürettigi yeni tip koronavirüs (Kovid-19) asisinin acil kullanimina 31 Aralik 2020'de onay vermesinin ardindan ocak ve subat ayinda birçok ülkede, Oxford-AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sinovac, CoronaVac, Sinopharm, Johnson&Johnson ve Sputnik V sirketlerinin gelistirdigi asilara yaygin veya acil kullanim onayi verildi. Söz konusu sirketler, subattan itibaren ülkelere asi sevkiyati yaparken DSÖ'nün Kovid-19 Asilari Küresel Erisim Programi (COVAX) kapsaminda da ülkelere asi gönderildi.
2 Ocak
- Nijer'in Tchombangou ve Zaroumdareye köylerine düzenlenen terör saldirisinda 100 sivil yasamini yitirdi. Ülkede 3 günlük yas ilan edildi.
3 Ocak
- Hindistan'da çiftçilerin yeni tarim yasalarina yönelik protestosu devam etti. Haryana eyaletinde baskent Yeni Delhi'ye yürümek isteyen protestocu çiftçiler, Revari-Alvar sinirinda polisin müdahalesiyle karsilasti.
- ABD'de, 3 Kasim 2020 seçimlerini kazanan Senato ve Temsilciler Meclisi üyelerinin yemin etmesiyle ABD Kongresinin 117. dönemi basladi.
4 Ocak
- Ingiliz mahkemesi, WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange'in, ABD'ye iade edilmesi talebini reddetti.
- Iran'daki Fordo Nükleer Tesisi'nde uranyumu yüzde 20 zenginlestirme faaliyetine resmen baslandi. Birlesmis Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 5 daimi üyesi ve Almanya ile Iran arasinda 2015'te imzalanan "Kapsamli Ortak Eylem Plani"na göre, Iran uranyumu en fazla yüzde 3,67 zenginlestirebiliyordu. Çalismalar sonucu 5 Ocak'ta yüzde 20 saflikta zenginlestirilmis uranyum elde edildi.
5 Ocak
- Iran, 3 Ocak 2020'de ABD saldirisinda öldürülen Kasim Süleymani suikastiyla baglantili eski ABD Baskani Donald Trump'in da aralarinda oldugu 48 Amerikali yetkili hakkinda, Interpol'e "kirmizi bülten" talebinde bulundu.
- Suudi Arabistan'in el-Ula kentinde, 41. Körfez Isbirligi Konseyi Zirvesi düzenlendi. Zirve'de, Katar'a ambargo uygulayan ülkelerin, Doha ile diplomatik iliskilerini yeniden tesis ettigi ve ambargonun kaldirildigi belirtildi.
6 Ocak
- ABD'de asiri sagci gruplar ve Donald Trump destekçileri, 3 Kasim 2020 seçimlerinin sonuçlarinin onaylanmasi için oturumun yapildigi Kongre binasini basti. Baskinda 5 kisi hayatini kaybetti. Baskinla ilgili yürütülen sorusturmada, Trump'a yakin birçok kisi ifadeye çagrildi, binaya giren pek çok kisi gözaltina alindi.
7 Ocak
- Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, 188,5 milyar dolarlik servetiyle Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'u geride birakarak, dünyanin en zengin insani oldu.
9 Ocak
- Endonezya'da kalkistan yaklasik 5 dakika sonra iletisimin kesildigi "SJ182" sefer sayili iç hat yolcu uçaginin, baskent Cakarta'nin kuzey açiklarindaki Laki ve Lancang Adasi arasindaki noktaya düsmesi sonucu 12 kisilik mürettebat ile 50 yolcu yasamini yitirdi. Uçagin kara kutularindan ilki kazadan 3 gün sonra, ikincisi ise 31 Mart'ta denizden çikarilabildi.
11 Ocak
- Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaskani Ilham Aliyev ve Ermenistan Basbakani Nikol Pasinyan, Moskova'da Daglik Karabag konusunda görüsme gerçeklestirdi.
- ABD, Küba'yi "teröre destek veren ülkeler" listesine yeniden ekledi.
12 Ocak
- Israilli insan haklari kurulusu B'Tselem, ilk defa Israil için "apartheid" rejimi (irkçi, ayrimci devlet) tanimini kullandi. B'Tselem'in hazirladigi raporda, Ürdün Nehri ile Akdeniz arasinda yer alan tarihi Filistin topraklarina isaret edilerek, "Israil rejimi nehirden denize kadar olan cografyanin tamaminda Yahudilerin üstünlügü ve bunun sürekliligi için çabaliyor. Dolayisiyla artik Israil'e 'apartheid' devleti diyebiliriz." ifadesi kullanildi.
13 Ocak
- Kanada Basbakani Justin Trudeau, Ulastirma Bakanligi görevine Toronto Milletvekili Omar Alghabra'yi getirerek, kabinesine 3. Müslüman bakani aldi.
- Israil'in, Suriye'nin dogusundaki Deyrizor iline gece geç saatlerde düzenledigi hava saldirilarinda, Bessar Esed rejimi ordusu ile Iran Devrim Muhafizlari Ordusu'nun emrindeki yabanci terörist gruplardan 60 kisi öldü.
- Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu'na, resmi ziyaret için bulundugu Pakistan'da Cumhurbaskani Arif Alvi tarafindan devlet nisani takdim edildi.
- Çavusoglu, Azerbaycan Disisleri Bakani Ceyhun Bayramov ve Pakistan Disisleri Bakani Sah Mahmud Kureysi, "Islamabad Deklarasyonu"nu imzaladi.
14 Ocak
- Lübnan'da Kovid-19 vakalarinin hizli artisi sonucu hastanelerde yer kalmamasinin ve oksijen stoklarinin tükenmeye baslamasinin ardindan 10 günlük olaganüstü hal ilan edilmesi, ekonomik krizle bogusan Lübnanlilar tarafindan tepkiyle karsilandi. Protesto eylemlerinin 3. gününde siddet olaylarina dönüsmesi sonucu bir kisi hayatini kaybetti, yüzlerce kisi yaralandi ve gözaltina alindi.
- Tunus'ta Kovid-19 salgininin hizla yayilmasinin ardindan acil önlemler kapsaminda, 14-18 Ocak'ta kismi sokaga çikma yasagi getirildi. Tunuslularin yasaga tepki göstermek için düzenledigi gece gösterilerinde kamu ve özel mülke zarar verildi, yagmalar yapildi. Bunun üzerine, askeri birlikler, kamu kurumlari ve stratejik mekanlarin önünde konuslandi. Kovid-19 önlemlerinin mevcut ekonomik sorunlara eklendigi Tunus'ta, gösterilerde patlak veren siddet olaylari nedeniyle 1 gösterici hayatini kaybetti ve ocak ayi sonuna kadar binden fazla kisi gözaltina alindi.
15 Ocak
- Endonezya'nin Bati Sulawesi eyaletinin Majene kentinde meydana gelen 6,2 büyüklügündeki depremde 89 kisi yasamini yitirdi.
- ABD'nin, Afganistan ve Irak'tan asker çekme süreci tamamlandi. Buna göre, Irak ve Afganistan'daki Amerikali asker sayisi 2 bin 500'e indirildi.
- Filistin'de 15 yil aradan sonra 22 Mayis 2021'de milletvekili ve 31 Temmuz 2021'de de baskanlik seçimlerinin yapilmasina karar verildi, ancak seçimler, Israil'in Dogu Kudüs'te seçimleri engellemesi sebebiyle ertelendi.
- ABD, Florida eyalet meclisi binasina yapilan saldirida YPG'li bir kisinin gözaltina alindigini duyurdugu açiklamada, YPG için "terör örgütü PKK'nin alt kolu" ifadesini kullanarak, iki örgüt arasindaki bagi kabul etmis oldu.
16 Ocak
- Nepalli dagcilar, dünyanin Everest'ten sonra en yüksek noktasi olan K2 Dagi'nin zirvesine kis mevsiminde ulasarak ilki gerçeklestirdi.
- Sudan'in Bati Darfur eyaletinde baslayan ve yil sonuna kadar zaman zaman patlak veren kabile çatismalari nedeniyle yaklasik 500 kisi hayatini kaybetti, yüzlerce kisi yaralandi ve yüz binlerce kisi ülke içinde veya komsu devletlerde siginmaci durumuna düstü.
17 Ocak
- Rus muhalif Aleksey Navalniy, zehirlendigi iddiasiyla tedavi gördügü Almanya'dan döner dönmez baskent Moskova'da havaalaninda gözaltina alindi. Moskova Sehir Mahkemesinde 2 Subat'ta aleyhinde açilan davanin sonucunda, Navalniy'a geçmiste yolsuzluk davasindan verilen 3,5 yil ertelenmis hapis cezasi, adli kontrol sartlarini yerine getirmedigi gerekçesiyle normal hapis cezasina çevrildi.
Bu arada, Rus halki, Navalniy'in serbest birakilmasi talebiyle protesto gösterileri düzenledi. Gösterilere katildigi için gözaltina alinan birçok muhalife, çikarildiklari mahkemelerde çesitli cezalar kesildi.
Diger yandan Rusya'da yasananlara tepki gösteren ABD, Fransa ve AB'nin de aralarinda oldugu ülke ve kurumlar subat ve martta, Navalniy'in zehirlenmesi ile tutuklanmasi ve protestolarin bastirilmasi gibi nedenlerden dolayi Rusya'ya, bazi Rus yetkililere ve kuruluslara yaptirim uygulanmasina karar verdi.
Rusya ise bu tepkileri ve yaptirim kararlarini, iç islerine müdahale olarak degerlendirdi.
18 Ocak
- Misir mahkemesi, aralarinda ilk kez seçimle is basina gelen eski Cumhurbaskani Muhammed Mursi'nin mirasçilari olan esi ve çocuklarinin da oldugu Müslüman Kardesler Teskilati'nin (Ihvan) lider kadrosundaki 89 kisiye ait mallara el konulmasi yönünde karar aldi.
19 Ocak
- Çin'de somatik hücre nükleer transfer yöntemiyle bir orman kedisi klonlandi. 75 gram agirligindaki yavru kediye, "huzur" anlamina gelen Ping'an ismi verildi.
- Dönemin ABD Disisleri Bakani Mike Pompeo, Çin'in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde "soykirim" ve "insanliga karsi suç" isledigi sonucuna vardiklarini açikladi.
- Iran, baskanlik görevini devretmesine 1 gün kala eski ABD Baskani Donald Trump ve Disisleri Bakani Mike Pompeo'nun da aralarinda oldugu 9 Amerikali üst düzey yöneticiyi yaptirim listesine dahil etti.
20 Ocak
- ABD'de 3 Kasim 2020 seçimlerini kazanan Joe Biden, ABD Kongresindeki törende yemin ederek, ülkenin 46. Baskani oldu. Biden, yemin töreninden sonra yaptigi halka seslenis konusmasinda, ülkesinin karsilastigi zorluklari ancak "birlik" olarak asabilecekleri mesajini verdi. Biden, "Bugün Amerika'nin günü, demokrasi üstün geldi." diye konustu.
- ABD'nin ilk kadin baskan yardimcisi seçilerek tarihe geçen Kamala Harris, Washington'da düzenlenen törende yemin ederek görevine basladi. Harris, ABD'de ilk siyahi, Hindistan ve Karayip kökenli kadin baskan yardimcisi oldu.
- ABD Baskani Joe Biden, görevindeki ilk gününde Donald Trump'in sikça tartisilan politikalarini geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza atti. Biden'in imzaladigi kararnameler arasinda Paris Iklim Anlasmasi'na ve DSÖ'ye yeniden katilmaya, bazi Müslüman ülkelere uygulanan seyahat kisitlamalarinin kaldirilmasina, Meksika sinirina örülen duvara saglanan fonlarin kesilmesine yönelik olanlar dikkati çekti.
- Yunanistan Parlamentosu, Iyon Denizi'nde, ülkenin kara sularini 6 milden 12 mile çikarilmasini öngören yasa tasarisini onayladi.
21 Ocak
- 13 ülkeden 36'dan fazla STK, Fransa'nin, Hz. Muhammed'e hakaret içeren karikatürlerin yayimlanmasina verdigi destegi ve tartismali ayrilikçilikla mücadele yasa tasarisini, Birlesmis Milletler Insan Haklari Konseyi'ne tasidi.
22 Ocak
- Birlesmis Milletler Insani Isler Koordinasyon Ofisi'nin, Istanbul'da ofis açmasina iliskin anlasma, New York'ta imzalandi.
- Birlesmis Milletler (BM), Nükleer Silahlarin Yasaklanmasi Antlasmasi'nin yürürlüge girdigini duyurdu.
- Nijerya'nin Lagos kentinden Güney Afrika'nin Cape Town kentine ilerleyen Mozart isimli Türk konteyner gemisi Nijerya açiklarindaki Gine Körfezi'nde seyir halindeyken korsan saldirisina ugradi. Saldirida, gemideki 19 kisilik mürettebattan Azerbaycan uyruklu bir personel öldürüldü, 15'i kaçirildi, 3'ü de korsanlarla gemide kaldi. Türkiye, kaçirilanlarin kurtarilmasi için bölgedeki tüm büyükelçilikleri kanaliyla seferber oldu. Baskinda kurtulan 3 kisi 30 Ocak'ta, kaçirilan 15 kisi de 14 Subat'ta Türkiye'ye getirildi.
25 Ocak
- Dünya Ekonomik Forumu (WEF) "2021 Davos Gündemi" toplantilari, 25-29 Ocak'ta yaklasik 70 ülkeden 1500'den fazla is insani, siyasetçi, akademisyen ve sivil toplum kurulusu temsilcisinin katilimiyla çevrim içi ortamda düzenlendi.
- Suriye Anayasa Komitesi toplantilarinin besinci turu, BM Cenevre Ofisi'nde 25–29 Ocak'ta düzenlendi.
- Türkiye ile Yunanistan arasinda Istanbul'da yapilan istisari görüsmelerin 61. turu tamamlandi.
26 Ocak
- Israil ile Sudan arasinda 23 Ekim 2020'de yapilan iliskileri normallestirme anlasmasinin ardindan Israil'den Sudan'a ilk resmi ziyareti, dönemin Istihbarat Bakani Eli Cohen gerçeklestirdi. Ziyaret kapsaminda bir araya gelen Cohen ve Sudan Egemenlik Konseyi Baskani Orgeneral Abdulfettah El Burhan, iki ülke büyükelçiliklerinin karsilikli olarak en kisa sürede açilmasinda anlasti.
- ABD'de yeni göreve gelen Joe Biden yönetimi, önceki Baskan Donald Trump döneminde askiya alinan Filistin'e yardimlari yeniden baslatacagini ve iki devletli çözüm için çalisacagini bildirdi.
27 Ocak
- 8. Türkiye-Hollanda (Wittenburg) Konferansi, Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu ile Hollanda Disisleri Bakani Stef Blok'un es baskanliklarinda çevrim içi düzenlendi.
- Güney Afrika Ulusal Savunma Gücü, kiyafet yönetmeliginde degisiklige giderek, orduda görev alan Müslüman kadinlarin basörtüsü takmasina izin verdi.
28 Ocak
- Avrupa Birligi Polis Teskilatinin (Europol), ABD ve birçok Avrupa devletinin güvenlik birimleriyle ortaklasa gerçeklestirdigi operasyonlar neticesinde "Emotet" isimli küresel hacker agi çökertildi.
1 Subat
- Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapildigi iddialarinin ortaya atilmasi ve ülkede siyasi gerilim yasanmasinin ardindan yönetime el koydu. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Disisleri Bakani Aung San Suu Çii basta olmak üzere pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltina aldi ve bir yilligina olaganüstü hal ilan etti. Ordunun darbe karsiti protestocu ve isyanci gruplara silahli müdahalesi sonucu 2021'de 902 kisi hayatini kaybetti, binlerce gösterici gözaltina alindi. Siyasi Tutuklulara Yardim Kurulusuna göre ise ülkede yil sonuna kadar hayatini kaybedenlerin sayisi 1200, gözaltina alinanlarinki yaklasik 10 bin oldu.
4 Subat
- Fransa'nin Mulhouse kentinde, 2017'de 4'ü Türk 6 kisinin hayatini kaybettigi kundaklamanin failine 25 yil hapis cezasi verildi.
- ABD Baskani Joe Biden, ülkesinin Yemen'deki savasta Suudi Arabistan'a verdigi askeri destegi sona erdirdigini ve ilgili silah satislarini durdurdugunu açikladi.
5 Subat
- ABD Disisleri Bakanligi Sözcüsü Ned Price, Içisleri Bakani Süleyman Soylu'nun "15 Temmuz darbe girisiminde ABD'nin rolünün olduguna iliskin" açiklamasina verdigi yanitta sunlari kaydetti: "2016'da Türkiye'deki darbe girisiminde ABD'nin hiçbir dahli bulunmamaktadir ve darbe girisimini hemen kinadik. Türk yetkililer tarafindan yapilan, bunun aksi yönündeki son iddialar, tamamen yanlistir. Bu açiklamalar ve Türkiye'deki olaylarla ilgili ABD'nin sorumluluguna iliskin diger temelsiz ve sorumsuz iddialar, Türkiye'nin bir NATO müttefiki ve ABD'nin stratejik ortagi olma statüsüyle örtüsmemektedir."
- BM öncülügünde Isviçre'de toplanan Libya Siyasi Diyalog Forumu (LSDF) üyeleri, 24 Aralik 2021'de yapilmasi planlanan seçimlere kadar Libya'yi yönetecek geçici yürütme otoritesini seçmek için oylama yapti. Oylamanin ilk turunda en yüksek oyu alan iki listenin yaristigi ikinci turun sonucuna göre, Baskanlik Konseyi Baskanligina Muhammed Menfi, Basbakanliga da Abdulhamid Dibeybe seçildi. Libya Basbakani Abdülhamid Dibeybe, göreve baslamasinin ertesi günü olan 7 Subat'ta ilk röportajini AA'ya verdi. Dibeybe, "dost ve müttefik" Türkiye ile dayanisma içinde olacaklarini, ülke içindeki taraflar arasinda barisin tesisi ve karsilasilan belli basli sorunlarin çözümü için çalisacaklarini belirtti.
- Uluslararasi Ceza Mahkemesi (UCM), mahkemenin Gazze, Bati Seria ve Dogu Kudüs ve diger Filistin topraklarinda islenen savas suçlarini sorusturmak için yargi yetkisine sahip olduguna ve Filistin'in mahkemeye taraf devlet olduguna karar verdi. Dönemin UCM Bassavcisi Fatou Bensouda, 3 Mart'ta Israil'in isgal altindaki Filistin topraklarinda savas suçu islemesi ile ilgili resmi sorusturmanin basladigini duyurdu.
7 Subat
- ABD'nin önde gelen üniversitelerinden Harvard Ünivesitesi Hukuk Fakültesi tarafindan yayimlanan, ülkenin en prestijli hukuk dergisi Law Review'in basina ilk defa Müslüman biri getirildi.
- ABD Baskani Joe Biden yönetimi, BM Insan Haklari Konseyi'ne tekrar katilma karari aldi. BM, karari memnuniyetle karsiladi.
9 Subat
- Birlesik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Mars'a gönderdigi "Hope (Umut)" adi verilen araci, basariyla Kizil Gezegen'in yörüngesine yerlesti. BAE bunu basaran ilk Arap ülkesi oldu.
- ABD'de 6 Ocak'taki Kongre baskininda halki "isyana tesvik" etmekle suçlanan eski Baskan Donald Trump'in Senato'da azil istemiyle yargilanmasina baslandi. Trump, 13 Subat'taki oylama sonucu aklandi.
10 Subat
- Norveç'in Tromsö kentindeki Kuzey Kutbu Üniversitesinin verdigi Nansen Erken Kariyer Ödülü'ne, Türk akademisyen Emre Sari layik görüldü.
- ABD Baskani Joe Biden, Savunma Bakanligini ziyareti sirasinda bakanlik bünyesinde sadece Çin'e odaklanacak "Çin Görev Gücü" adli bir birimin kuruldugunu açikladi.
11 Subat
- ABD'de, Kuzey Kutbu'ndan ülkenin iç ve güney bölgelerine inen dondurucu soguklar, buzlanma ve bunlara bagli kazalar nedeniyle subat ve mart ayinda 111 kisi yasamini yitirdi.
- Disisleri Bakanligi Sözcüsü Hami Aksoy, ABD Disisleri Bakanligi Sözcüsü Ned Price'in Osman Kavala'nin serbest birakilmasi yönündeki çagrisinin hukuk devleti ilkesiyle bagdasmadigini belirterek "Türkiye bir hukuk devletidir. Hiçbir devlet veya hiç kimse Türk mahkemelerine yargi süreçleri hakkinda emir veremez." degerlendirmesinde bulundu.
- ABD Baskani Joe Biden, selefi Donald Trump'in, Meksika sinirina örülen duvar için federal bütçeden fon saglanmasinin önünü açan "Ulusal Acil Durum Ilani"ni sonlandirdi.
13 Subat
- Türk Silahli Kuvvetleri'nin (TSK), PKK/KCK ve diger terörist unsurlari etkisiz hale getirerek, Irak'in kuzeyinden halka ve güvenlik güçlerine yönelen terör saldirilarini bertaraf etmek için Gara bölgesindeki hedeflere yönelik 10-14 Subat'ta düzenledigi "Pençe Kartal-2 Harekati"nda, çatismalarin ardindan kontrol altina alinan bir magarada alikonulan 13 kisinin, teröristlerce vurularak sehit edilmesine, basta ABD, Ingiltere, Azerbaycan, KKTC, Somali ve Pakistan olmak üzere birçok ülke tepki gösterdi.
Ingiltere Basbakani Boris Johnson, Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan ile 8 Mart'ta yaptigi telefon görüsmesinde, sehit edilenler için taziyelerini sundu ve katliam nedeniyle terör örgütü PKK'yi kinadi.
- Disisleri Bakanligi, ABD Disisleri Bakanliginin Gara'da sehit edilen 13 Türk vatandasi için yayimladigi mesajinda kullandigi "ABD, Türk vatandaslarinin Irak'in Kürdistan Bölgesi'nde öldürülmesinden üzüntü duyuyor. NATO müttefikimiz Türkiye'nin yanindayiz ve son çatismada hayatini kaybedenlerin ailelerine bassagligi diliyoruz. Türk vatandaslarinin terör örgütü PKK'nin elinde öldügü haberleri dogruysa, bu eylemi en güçlü sekilde kiniyoruz" ifadelerine tepki gösterdi. Bakanliktan yapilan açiklamada, "ABD Büyükelçisi David Satterfield bugün bakanligimiza çagrilarak, ABD açiklamasina iliskin tepkimiz en kuvvetli sekilde dile getirilmistir." ifadesi kullanildi.
- Birlesik Arap Emirlikleri, Eylül 2020'de iliskilerini normallestirdigi Israil'e ilk defa büyükelçi atadi.
15 Subat
- Irak'in Erbil kentinde ABD askeri üssünün de bulundugu Uluslararasi Erbil Havalimani'na düzenlenen füzeli saldirida 1 sözlesmeli personel öldü, 9 kisi yaralandi.
16 Subat
- Ispanya'da Twitter paylasimlarinda ve sarkilarinda terörizmi yücelttigi, Krala ve devletin kurumlarina hakaret ettigi gerekçesiyle 9 ay hapis cezasina çarptirilan rap sanatçisi Pablo Hasel, mahkeme kararina uymayarak beraberindeki ögrencilerle kendini kapattigi Lleida Üniversitesi rektörlük binasindan polis zoruyla alinip cezaevine götürüldü. Ülke genelinde, Hasel'in serbest birakilmasi için yapilan ve siddet olaylarina dönüsen protestolarda, 120'den fazla kisi gözaltina alindi.
- Rusya'nin Soçi kentinde Suriye konulu 15. Garantörler Toplantisi, Türkiye, Rusya ve Iran ile Bessar Esed rejimi ve askeri muhalefet heyetlerinin katilimiyla basladi. Disisleri Bakanligindan 17 Subat'ta yapilan açiklamada, toplantida Suriye'nin toprak bütünlügü ile siyasi birligine kasteden ve komsu ülkelerin milli güvenlikleri için tehdit olusturan ayrilikçi gündemlerin, bir kez daha reddedildigi bildirildi.
- Fransa'da adi baslarda "Islamci ayrilikçi" olan, ancak daha sonra tepkiler üzerine "Cumhuriyet Prensiplerine Saygiyi Güçlendiren Prensipler" olarak degistirilen ve Müslümanlari hedef aldigi gerekçesiyle elestirilen yasa tasarisi Ulusal Meclis'te kabul edildi.
18 Subat
- Amerikan Uzay ve Havacilik Dairesi NASA, "Perseverance" adli kesif aracinin, yaklasik 7 aylik yolculugun ardindan, Mars yüzeyine basarili sekilde indigini duyurdu.
- ABD, eski Baskan Donald Trump döneminde alinan Iran'a yönelik tüm Birlesmis Milletler (BM) yaptirimlarini tekrar uygulamaya imkan taniyan mekanizmanin (snapback) hayata geçirilmesi kararini iptal etti. Iran, ABD'nin bu kararini olumlu bir gelisme olarak degerlendirdi.
19 Subat
- Türkiye'nin önde gelen hadis alimlerinden Muhammed Emin Saraç'in vefati dolayisiyla dünyanin birçok ülkesinden Islam alimleri ve Islami kuruluslar taziye mesaji yayimladi.
- ABD, resmi olarak Paris Iklim Anlasmasi'na yeniden katildi.
- Ekvator Ginesi, Tel Aviv'deki büyükelçiligini Kudüs'e tasima karari aldi, Filistin Kurtulus Örgütü, Ekvator Ginesi'nin bu kararini kinadi.
20 Subat
- ABD'de faaliyet gösteren Türk Amerikan Yönlendirme Komitesi'nin (TASC), ülkede yasayan Türk vatandaslarini ve soydaslarini bir araya getirmek için kurdugu TASC TV, yapilan özel yayin programiyla 24 saat kesintisiz yayin hayatina basladigini duyurdu.
21 Subat
- Irak'in güneyindeki Zikar vilayetinde 6 gün süren issizlik protestolarinda, güvenlik güçleriyle çikan çatismalarda 3 kisi öldü, yaklasik 100 kisi yaralandi. Protestocularin hedefindeki isim Vali Nazim Waili'nin, 26 Subat'ta istifa etmesi üzerine, yerine Ulusal Güvenlik Servisi Baskani Abdulgani el-Esedi atandi.
22 Subat
- Tahran ve Seul yönetimleri, ABD yaptirimlari nedeniyle Güney Kore bankalarinda bloke edilen Iran'a ait döviz rezervlerinin kullanimina iliskin anlasmaya vardi. Güney Kore, Washington yönetimiyle yapilacak istisareler sonucunda, Iran'in ülkedeki mali varliginin serbest birakilacagini duyursa da 2021 sonuna kadar anlasmayi yerine getirmedi.
- Kanada Federal Parlamentosu, Çin'in, Uygur Türklerine yönelik uygulamalarini "soykirim" olarak tanimlayan yasayi onayladi.
23 Subat
- Gürcistan'da iktidar ile muhalefet arasinda 31 Ekim 2020'deki genel seçimlerden beri süren kriz, ana muhalefet partisi Birlesik Ulusal Hareketi Baskani Nika Melia'nin, özel kuvvetlerin parti binasina düzenledigi operasyonda gözaltina alinmasiyla artti. Melia'nin gözaltina alinmasi, ülkede protesto edildi. Iktidar ile çesitli muhalefet partilerinin liderlerinin, Avrupa Birligi Konseyi Baskani Charles Michel'in gerginligin sona erdirilmesi için hazirladigi 5 maddelik "Gürcistan'in Ilerleme Yolu" adli anlasma metnini 19 Nisan'da imzalamasiyla kriz sona erdi.
24 Subat
- Almanya'da Koblenz Eyalet Yüksek Mahkemesi, bir ilke imza atarak Suriye'deki Bessar Esed rejiminin eski istihbaratçisi Eyad el Garib'i, insanliga karsi suç islenmesine yardimci olmaktan 4,5 yil hapis cezasina çarptirdi.
- Suudi Arabistan'da Kültür Bakanligi bünyesinde tanitim için kurulan 11 birimden biri olan Moda Komisyonunun basina Türk modaci Burak Çakmak getirildi.
- ABD Baskani Joe Biden, eski Baskan Donald Trump'in, ABD'de yasama ve çalisma izni saglayan yesil karta getirdigi kisitlamalari kaldirdi.
25 Subat
- Ermenistan Genelkurmay Baskani Onik Gasparyan ve üst düzey komutanlar, Basbakan Nikol Pasinyan'i istifaya çagiran bir bildiri imzaladi. Pasinyan, bildiriyi "darbe girisimi" olarak nitelendirerek, Genelkurmay Baskani Gasparyan'i görevden aldi. Pasinyan destekçileri ile karsitlarinin gösterileri sürerken, Cumhurbaskani Armen Sarkisyan'in da muhalif tavir sergilemesi üzerine, ülkede siyasi kriz çikti. Pasinyan, 18 Mart'ta yaptigi açiklamada, 20 Haziran'da erken parlamento seçimlerine gidilecegini duyurdu.
- Hollanda Parlamentosu, 1915 olaylari ile ilgili Ermeni iddialarini kabul etti. Disisleri Bakanligi Sözcüsü Hami Aksoy, "Hollanda Temsilciler Meclisinde kabul edilen ve hükümeti, 1915 olaylarini soykirim olarak tanimaya çagiran karar, tarihi, siyasi saiklerle yeniden yazma niteliginde hükümsüz bir tesebbüstür. Meclisler tarih yazma ve yargilama mekanlari degildir. Bu karara katilanlar, 1915'te gerçekte ne oldugunu aramak yerine, popülistçe oy pesinde kosmaktadir." açiklamasiyla karara tepki gösterdi.
- Hollanda Temsilciler Meclisi'nde, Çin'in Uygur Türklerine yönelik uygulamalarini "soykirim" olarak tanimlayan karar kabul edildi.
- Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu, Macaristan'da Disisleri ve Dis Ticaret Bakani Peter Szijjarto ile düzenledigi ortak basin toplantisinda, Ermenistan ordusunun, Basbakan Nikol Pasinyan'i istifaya çagirmasi üzerine, bu ülkedeki gelismelerle ilgili soruya "Biz dünyanin neresinde olursa olsun darbe ya da darbe girisimlerine kesinlikle karsiyiz. Dolayisiyla Ermenistan'daki bu darbe girisimini de siddetle kiniyoruz." yanitini verdi.
26 Subat
- Nijerya'nin Zamfara eyaletinde silahli kisilerin yatili bir kiz lisesine düzenledigi saldirida, 317 kiz ögrenci kaçirildi. Ögrencilerden 7'si saldirinin hemen ardindan kaçmayi basarirken 279'u da 2 Mart'ta kurtarildi.
- Nijerya'da yayimlanan Muslim News Nigeria gazetesince 2020 yili "Küresel Müslüman Kisilik Ödülü"nün Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'a verilmesi kararlastirildi.
- ABD Ulusal Istihbarat Direktörlügü (DNI), Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugunda katledilen gazeteci Cemal Kasikçi'nin öldürülmesiyle ilgili 2018 yilinda hazirlanan, ancak Donald Trump yönetiminin kamuya açiklamadigi "Kasikçi istihbarat degerlendirme raporunu" yayimladi. Raporda, Kasikçi'nin öldürülmesini onaylayan kisinin Veliaht Prens Muhammed bin Selman oldugu belirtildi.
- ABD Disisleri Bakani Antony Blinken, basta Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugunda öldürülen gazeteci Cemal Kasikçi basta olmak üzere, Suud yönetimine muhalif kisileri tehdit ettikleri belirlenen 76 Suudi Arabistan vatandasina yaptirim uyguladiklarini açikladi. ABD'li siyasetçiler, Prens bin Selman'a yaptirim uygulanmamasini elestirdi.
28 Subat
- Disisleri Bakanligi, 23 ve 24 Subat'ta meydana gelen iki olayda, Yunan güvenlik güçleri tarafindan darbedilen, aralarinda kadin ve çocuklarin da oldugu siginmaci/göçmenlerin, telefonlari, paralari, degerli esyalari ve ayakkabilari çalindiktan sonra, Meriç Nehri'nin ortasindaki adaciga botlarla getirilerek, çaresizce ölüme terk edildigini ve bu kisilerin Türk sinir birliklerince kurtarildigini açikladi.
- Çin'in Hong Kong Özel Idari Bölgesi'nde, ulusal güvenlik kanununu ihlal ettikleri gerekçesiyle 47 demokrasi yanlisi aktivist gözaltina alindi.
1 Mart
- BM Uluslararasi Bagimsiz Suriye Arastirma Komisyonunun raporunda, Suriye'de son 10 yilda alikonulan on binlerce sivilin, Bessar Esed rejimi güçlerince iskenceye ve tecavüze maruz birakildigi, öldürüldügü ve ortadan kayboldugu, tüm bu eylemlerin savas suçunu ve insanliga karsi suçlari teskil ettigi bildirildi.
2 Mart
- Tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birinin yasayan Lübnan'da, yerel para biriminin rekor seviyede deger kaybetmesi ve mevcut krizin giderek kötülesmesi nedeniyle ülkenin bazi bölgelerinde düzenlenen gösterilerde, yollar bir süreligine trafige kapatildi.
- ABD'de, Demokrat Kongre Üyesi Ilhan Omar, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a, Suudi Gazeteci Cemal Kasikçi cinayetinden dolayi yaptirim uygulanmasi için Temsilciler Meclisine yasa tasarisi sundu.
3 Mart
- Israil'deki Ultra-Ortodoks Yahudiler (Harediler), Bati Kudüs'te haber çekimi yapan Anadolu Ajansi ekibinin aracina saldirdi. Haredilerin, daha sonra tas ve sopalarla saldirmaya çalistigi AA ekibi, olaydan zarar görmeden kurtulurken, saldirganlar hakkinda sikayette bulundu. Olayla ilgili sorusturma açildi.
- Senegal'de tecavüzle suçlanan ve bu nedenle milletvekilligi dokunulmazligi kaldirilan muhalefet partisi Çalisma, Etik ve Kardeslik için Senegal Yurtseverligi Partisi (PASTEF) lideri Ousmane Sonko, destekçileriyle mahkemeye ifade vermeye giderken "toplum huzurunu bozdugu" gerekçesiyle gözaltina alindi. Ülke genelinde Sonko'nun gözaltina alinmasina tepki gösterenlerin sokaklara çikmasiyla baslayan ve Senegal tarihinin son 10 yilda yasadigi en büyük siddet olaylarina dönüsen protestolarda, 13 kisi yasamini yitirdi. Sonko'nun daha önceki konusmalarinda hedef aldigi ülkedeki Fransiz sirketleri, öfkeli göstericiler tarafindan yagmalandi ve atese verildi. Sonko'nun, hakkindaki gözalti kararinin, 8 Mart'ta kaldirilarak adli kontrol sartiyla serbest birakilmasi üzerine, protestolara ara verildi. Olaylarda hayatini kaybedenler için 11 Mart'ta ulusal yas ilan edildi.
4 Mart
- Bingöl'den kalkan askeri helikopterin Bitlis'in Tatvan ilçesinde kaza kirima ugrayarak düsmesi sonucu 11 askerin sehit olmasinin ardindan aralarinda ABD, Azerbaycan, Libya, Gürcistan, Arnavutluk, KKTC, Ingiltere ve Isveç'in de oldugu ülkelerin yani sira NATO gibi kurumlar ile Türkiye'deki yabanci diplomatik misyonlar taziye dileklerini iletti.
- Amerikali Müslüman lider Malcolm X'in çocuklugunun geçtigi Boston'daki 2 katli ev, ABD Ulusal Tarihi Yapilar Listesi'ne alindi.
5 Mart
- Katoliklerin ruhani lideri Papa Franciscus, Irak'in baskenti Bagdat'a geldi. Uluslararasi kamuoyunda gözler, tarihte ilk kez bir papanin ziyaret ettigi Irak'a çevrilirken Franciscus'un ülkedeki temaslari nedeniyle 6 Mart Ulusal Hosgörü ve Birlikte Yasama Günü ilan edildi. Papa, ziyareti kapsaminda Basbakan Mustafa el-Kazimi, Cumhurbaskani Berhem Salih, Siilerin en büyük dini mercisi Ali es-Sistani ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Baskani Neçirvan Barzani ile görüstü. Franso Hariri Stadyumu'nda yaklasik 10 bin kisinin katilimiyla düzenlenen ayinin yani sira farkli kentlerdeki ayinlere de katilan Papa, Mugla'nin Bodrum ilçesinde lastik botun batmasi sonucu sahile vuran cansiz bedeniyle gündeme gelen Suriyeli Aylan Kurdi bebegin babasi Abdullah Kurdi ile de bir araya geldi.
- Rusya, Kirim Tatar Türk halkinin milli lideri ve Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kirimoglu'nun Kirim'a giris yasagini 2034'e kadar uzatti. Kirimoglu ve Ukrayna, söz konusu karari tepkiyle karsiladi.
6 Mart
- Müzik dünyasinda çigir açan kasetlerin mucidi, Hollandali mühendis Lou Ottens, 94 yasinda yasamini yitirdi.
7 Mart
- Isviçre'de yapilan referandumda, peçe yasagi yüzde 52'lik oyla kabul edildi. 8,6 milyonluk nüfusunun sadece yüzde 5'i Müslüman olan ülkede, bu yasaktan 30 Müslüman etkilenecek.
- Ekvator Ginesi'nin Bata kentinde, askeri kisladaki cephanelikte meydana gelen 4 büyük patlamada, 105 kisi öldü, yüzlerce kisi yaralandi.
8 Mart
- Ingiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'in torunu Sussex Dükü Prens Harry ve esi Meghan Markle, Amerikali ünlü sunucu Oprah Winfrey'in sovuna konuk oldu. Markle'in "Ben hamileyken, bebegimin prens ya da prenses olmasini istemediler. Oglum dogdugunda ten renginin ne kadar koyu olacagina dair konusmalar oluyordu ve bundan endiseleniyorlardi" ifadeleri uzun süre gündemden düsmedi. Buckingham Sarayi ise "irkçilik" iddialarinin "endise verici" oldugunu açikladi.
9 Mart
- ABD merkezli düsünce kurulusu Newlines Strateji ve Politika Enstitüsü tarafindan, binlerce görgü taniginin ifadelerine ve Çin hükümetinin resmi belgelerine dayanilarak hazirlanan rapor, Çin'in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Uygur Türklerine karsi eylemlerinde, Birlesmis Milletler Soykirim Suçunun Önlenmesi ve Cezalandirilmasi Sözlesmesinin tüm maddelerini ihlal ettigini ve bu halki "yok etmeyi" amaçladigini ortaya koydu.
10 Mart
- Ingiltere'de, 3 Mart'ta kaybolan 33 yasindaki Sarah Everard'in cesedi, baskent Londra'nin yakinindaki Kent'te bulundu. Everard cinayeti, ülkede sokaklarin ne kadar güvenli oldugu tartismasini baslatti. Everard'in kaçirilmasi ve öldürmesiyle ilgili polis memuru Wayne Couzens, 13 Mart'ta çikarildigi mahkemece tutuklandi.
- Malezya'da 35 yildir uygulanan, gayrimüslimlerin ritüel, vaaz ve dini kitaplarda "Allah" kelimesini kullanmasi yasagi, mahkeme karariyla iptal edildi.
- Suriye'de iç savasin 11. yilina girilmesi nedeniyle bazi kentlerde rejim karsiti gösteriler düzenlendi. Birlesmis Milletler Çocuklara Yardim Fonu (UNICEF), savasta yaklasik 12 bin çocugun öldügünü açikladi.
11 Mart
- Çin'in en üst düzey yasama organi Ulusal Halk Kongresi, Hong Kong Özel Idari Bölgesi'ndeki seçim sisteminde reform yapilmasi yönündeki karari kabul etti. ABD, aralarinda Çin hükümetinin üst düzey yetkililerinin de bulundugu 24 Çinli yetkiliye yaptirim karari aldi.
12 Mart
- New York Eyalet Meclisinde, 6 kadinin ortaya attigi cinsel taciz iddialari nedeniyle New York Valisi Andrew Cuomo hakkinda azil sorusturmasi baslatildi. Cuomo'nun, suçlamalar üzerine, 10 Agustos'ta görevinden istifa etmesiyle sorusturma düsürüldü. Cuomo hakkinda cinsel taciz iddiasinda bulunan kadin sayisi, 2021'de en az 12 oldu.
14 Mart
- Kosova'nin Kudüs Büyükelçiligi açildi ve faaliyete basladi. Israil ile diplomatik iliskilerin resmen baslatilmasi için 1 Subat'ta anlasmaya varan Kosova, Kudüs'te büyükelçilik açan nüfusunun çogunlugu Müslüman ilk ülke oldu.
15 Mart
- Israil, Yunanistan ve Güney Kibris Rum Yönetimi arasinda mutabakat muhtirasi imzalanan Avrupa Birligi (AB) destekli "EuroAsia Enterkonnektörü" projesinin güzergahinin Türkiye'nin kara sularindan geçmesi nedeniyle Türkiye, Israil ve Yunanistan'in Ankara büyükelçilikleri ile AB Türkiye Delegasyon Baskanligina nota verdi.
- Hollanda'da düzenlenen genel seçimleri, geçici hükümetin Basbakani Mark Rutte liderligindeki Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi 4. kez kazandi. Yesil Sol'un adayi Kauthar Bouchallikht'in meclise girmeye hak kazanmasiyla Hollanda tarihinde ilk defa tesettürlü bir milletvekili meclise girdi.
16 Mart
- Filistin ulusal diyalog görüsmelerinin ikinci turu, Ulusal Konsey olusturulmasi ve Yasama Konseyi seçimleri gündemiyle Misir'in baskenti Kahire'de basladi. Iki gün süren görüsmelerde taraflar, genel seçimleri tüm asamalarinda seffaf ve dürüst bir sekilde yürütmek için seref anlasmasi imzaladi ve tüm halk direnisinin tek bir liderlikte toplanmasini kabul etti.
- Türkiye ile Yunanistan arasindaki istisari görüsmelerin 62'ncisi, Yunanistan'in baskenti Atina'da gerçeklestirildi.
17 Mart
- ABD Baskani Joe Biden, bir televizyon kanalina verdigi mülakatta, Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin'in "katil" oldugunu ve ABD seçimlerine müdahale ettigi için "bedel ödeyecegini" söyledi. Rusya, Biden'in açiklamasindan sonra Washington Büyükelçisini Moskova'ya çagirdi.
- Ukrayna Hava Yollarina ait yolcu uçaginin düsürülmesiyle ilgili Iran'in hazirladigi nihai raporda, hava savunma sistemi operatörünün, uçagi düsman hedefi olarak gördügü ve merkezin talimatini beklemeden birinci füzeyi firlattigi, bunun ardindan sistemin hareket halindeki hedefe kilitlenerek ikinci füzeyi de firlattigi belirtildi.
- TBMM Genel Kurulunda, HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioglu hakkinda "terör örgütü propagandasi yapmak" suçundan mahkemece verilen kesinlesmis cezaya iliskin Cumhurbaskanligi tezkeresinin okunmasinin ardindan Gergerlioglu'nun milletvekilliginin düsmesine ABD ve AB tepki gösterdi. Diger yandan, Disisleri Bakanligindan yapilan yazili açiklamada, bazi ülkelerin TBMM'deki gelismelere iliskin açiklamalarinin, hukuk devleti ilkesiyle bagdasmadiginin alti çizildi.
18 Mart
- Rusya'nin baskenti Moskova'da, Afganistan meselesine iliskin genisletilmis üçlü toplanti düzenlendi. Toplantiya, Rusya, Çin ve ABD'nin özel temsilcilerinin yani sira Türkiye, Pakistan, Katar, Afganistan ve Taliban'dan temsilciler de katildi. Rusya, Çin, ABD ve Pakistan'in toplanti sonrasinda yaptigi ortak açiklamada, Afganistan krizinin çözümü ve barisin saglanmasi için Taliban'a saldirilarini durdurma çagrisi yapildi.
19 Mart
- Almanya Cumhurbaskani Frank-Walter Steinmeier, Kovid-19 asisini gelistiren Alman biyoteknoloji firmasi BioNTech'in kurucu ortaklari Prof. Dr. Ugur Sahin ve Dr. Özlem Türeci'ye liyakat nisani verdi.
- Avrupa Birligi (AB) Konseyi Baskani Charles Michel ve AB Komisyonu Baskani Ursula von der Leyen ile Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan arasinda video konferans yöntemiyle yapilan görüsmenin ardindan Michel ve von der Leyen'in ortak açiklamasi yayimlandi. Açiklamada, 25-26 Mart'ta düzenlenecek AB Liderler Zirvesi öncesinde yapilan görüsmede, 10 Aralik 2020'deki AB zirvesinden sonraki durumun degerlendirildigi, ayrica Dogu Akdeniz'deki durum, Kibris müzakereleri ile Türkiye-AB iliskilerinde gelinen noktanin ele alindigi belirtildi.
- Israil güçlerinin isgal altindaki Bati Seria'da yasa disi Yahudi yerlesim birimlerine karsi düzenlenen gösteriye müdahalesinde gerçek mermiyle vurulan 48 yasindaki müezzin Atif Hanayise sehit oldu. Son anlari, AA serbest foto muhabiri Nidal Istiyye tarafindan anbean belgelenen Hanayise, binlerce Filistinli tarafindan son yolculuguna ugurlandi.
20 Mart
- Disisleri Bakanligindan, Türkiye'nin Istanbul Sözlesmesi'nden ayrilmasina dair aralarinda Avrupa Konseyi, Avrupa Birligi, Fransa, Almanya, ABD gibi ülke ve kurumlarin oldugu uluslararasi tepkilere yanit olarak yapilan yazili açiklamada, sözlesmeden çekilmenin, kadina karsi siddetle mücadeleden ödün verme olarak yorumlanmamasi gerektigi bildirildi.
21 Mart
- Isveç Kiliseler Birligi (Svenska Kyrkan) Teologu Jakob Wiren, piyasaya çikan "Ötekine Yer Açmak" kitabinda, Islamiyet'e ayirdigi bölümde, Hz. Muhammed'i, Hristiyanlarin da peygamber olarak kabul edebilecegini ifade etti.
22 Mart
- Nijer'in Mali sinirinda bulunan Tahoua bölgesindeki köylere düzenlenen saldirilarda, 137 kisi yasamini yitirdi.
- Banglades'te Arakanli mültecilerin kaldigi Cox Bazar kentindeki bir kampta çikan yanginda, 28 kisi öldü, en az 40 kisi yaralandi, 10 bin barinak kül oldu ve felaketten 55 bin mülteci etkilendi.
- Avrupa Birligi, Uygurlara yönelik uygulamalar nedeniyle 4 Çinli yetkiliye yaptirim karari aldi. Çin Disisleri Bakanligi da bu karara misilleme olarak, AB'den 10 kisi ile 4 kurum ve kurulusa yaptirim uygulanacagini açikladi.
- Ingiltere, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, Uygur Türklerine yönelik baskilar ve insan haklari ihlalleri nedeniyle 4 Çinli yetkili ve bir kurulusa yaptirim karari aldi. Pekin yönetimi de 26 Mart'ta, Ingiltere'den 9 kisi ile 4 kurum ve kurulusa yaptirim uygulamaya karar verdi.
23 Mart
- Israil'de son 2 yil içinde 4. kez yapilan erken genel seçimde, Basbakan Binyamin Netanyahu liderligindeki Likud Partisi seçimi önde tamamladi. Israil vatandasi Filistinliler tarafindan kurulan Filistin 1948 Islami Hareketi'nin güney kanadinin siyasi uzantisi "Birlesik Arap Listesi" ise Meclise 5 milletvekili göndermeyi basardi.
- Twitter'in Üst Yöneticisi (CEO) Jack Dorsey'in yazdigi ilk tweet, kripto para olarak 2,9 milyon dolara satildi.
- NATO ülkelerinin disisleri bakanlari, Brüksel'de bir araya geldi. Türkiye'yi, Disisleri Bakani Mevlüt Çavusoglu'nun temsil ettigi toplantida yayimlanan ortak açiklamada, "Rusya'nin saldirgan faaliyetleri Avro-Atlantik güvenligini tehdit ederken, terörün tüm tür ve tezahürleri, hepimiz için süregelen bir tehdit olmaya devam ediyor." mesaji verildi.
24 Mart
- Dünyanin en önemli kanallarindan biri olan Misir'daki Süveys Kanali'nda "The Ever Given" adli dev yük gemisi, yasanan kum firtinasi ve kötü hava kosullari nedeniyle görüs mesafesinin düsmesi sonucu kiyiya çarparak kaza yapti. Geminin dar kanalda enlemesine sikisarak geçis yolunu kapatmasi sonucu uzun gemi kuyruklari olustu ve deniz trafiginin durmasi nedeniyle ham petrol ve LNG sevkiyatlarinda aksamalar yasandi. Kanaldaki seyrüsefer trafigi, geminin yeniden yüzdürüldügü 29 Mart'a kadar askiya alindi.
25 Mart
- Avrupa Birligi (AB) Liderler Zirvesi toplantisi sürerken, zirve bildirisinin Türkiye ile ilgili kismi yayimlandi. Zirvede, ekonomi, göç, toplumlar arasi temas ve seyahat gibi konularda Türkiye ile is birliginin güçlendirilmesi kararlastirildi. Disisleri Bakanligi, bildiriye yönelik, "Türkiye-AB iliskilerini olumlu gündem temelinde ilerletme konusunda raporla ortaya konulan çabayi ve Zirve Bildirisine yansitilmaya çalisilan söylemi memnuniyetle karsiliyoruz." açiklamasinda bulundu.
26 Mart
- Hindistan'da yeni tarim yasalarinin kaldirilmasi talebiyle 5 aydir protesto eylemleri düzenleyen çiftçiler, ülke çapinda ikinci kez genel greve gitti.
- Hindistan Basbakani Narendra Modi, Banglades'in bagimsizliginin 50. yili kutlamasi ile ülkenin kurucu lideri ve Basbakan Seyh Hasina'nin babasi Seyh Muciburrahman'in dogumunun 100. yili anisina düzenlenen program için geldigi Banglades'te, "Hindistan'da dini kutuplasmayi kiskirttigi ve azinliklara özellikle de Müslümanlara yönelik zulmü tesvik ettigi" gerekçesiyle protesto edildi. Ülke genelinde 3 gün süren gösterilerde, en az 13 kisi hayatini kaybetti, en az 100 kisi yaralandi.
29 Mart
- ABD'nin Minnesota eyaletinde, siyahi George Floyd'un, gözaltina alinmasi sirasinda dizini ensesine basarak ölümüne sebep olan eski polis memuru Derek Chauvin'in davasi basladi. Minnesota'daki mahkeme, 25 Haziran'da Chauvin'i 22,5 yil hapis cezasina çarptirdi.
30 Mart
- ABD'nin 2020 Insan Haklari Raporu'nun Türkiye ile ilgili bölümünde, Türkiye'deki 15 Temmuz darbe girisiminin ardindan, terör örgütüyle ve darbenin organizatörü olarak kabul edilen Fetullah Gülen'le bagi oldugu gerekçesiyle çok sayida kisinin görevinden uzaklastirildigi animsatildi. ABD'nin diplomatik misyonlarinda görevli bazi kisiler de dahil çok sayida kisinin, tutuklu yargilanmaya devam edildigi ve bu süreçte hak ihlalleri yapildigi savunulan raporda, Türkiye'nin Istanbul Sözlesmesi'nden ayrilmasiyla ülke içinde tartismalar yasandigi da aktarildi. Bu arada, Disisleri Bakanligi, "2020 Türkiye Insan Haklari Raporu'nun bu yil da kaynagi belirsiz iddialar temelinde, objektiflikten uzak bir sekilde kaleme alindigini, Türkiye'ye yönelik asilsiz iddialar ve ön yargili yorumlar içerdiginin görüldügünü" bildirdi.
31 Mart
- ABD'de bir döneme damgasini vuran Watergate Skandali'nin beyni olarak bilinen G. Gordon Liddy, 90 yasinda yasamini yitirdi.
- Ingiltere'de müzayede evi Sotheby's'in yaptigi açik artirmada, 16. yüzyila ait, Osmanli Padisahi Kanuni Sultan Süleyman'in portresi, 350 bin sterline satildi.