Görme Engelli Müzisyen, Rehber Köpegi Sayesinde Dünyayi Yeniden Kesfediyor
Çocuklugunda izledigi bir çizgi filmle rehber köpeklerden haberdar olan ve bir rehber köpekle yasamanin hayalini kuran Kemal Görey Beydagi, eslestigi Bulut'la çocukluk hayaline kavusurken, onun kendisine açtigi yeni 'konfor alaninin' tadini çikariyor Kemal Görey Beydagi: 'Her alanda her zaman problem çikabilir karsiniza, bozuk bir yol, fazla kalabalik, kötü isiklandirma, yagmur, firtina, fazla günes... Her sey sizin için yeni bir sorun, dolayisiyla yeni bir çözüm sansi dogurur. Bulut, benim hayatimda en çok bunu degistirdi; sorunlarin bir kismini çözmeyi üstlendi ve böylece ben çok daha yaratici sorunlarla ugrasma vakti buldum, çok daha özgür bir zihinle hayatin yeni açilarini tanima ve onlari deneyimleme sansi yakaladim' Rehber Köpek ve Hareketlilik Egitmeni Burcu Bora: 'Bir rehber köpegin egitimi yaklasik 2 yil sürüyor. Bulut, kadin bir egitmenden egitim aldi ama gönüllü ailesi erkekti. Benim söylediklerimi çok iyi dinliyordu ama erkek sesi olunca daha iyi odaklaniyordu. Bu nedenle Bulut için erkek adaylar aradim'
Kemal Görey Beydagi, 6 yasindan itibaren müzik egitimi aldi ve akademik egitimini klasik Bati müziginde devam ettirdi. Uzun yillar müzisyenlik yapan Beydagi, çogunlugu ABD'de olan yurt disindaki prodüksiyon firmalarina, televizyon kanallarina veya reklam ajanslarina müzik üreten bir kompozitör olarak yasamini sürdürüyor.
Dünyadaki engelli kompozitörleri destekleyen Able Artist Foundation'in üyesi, ayni zamanda görme engelli kompozitörlerin eserlerinin yaristigi yarismanin ilkinin büyük ödülünün sahibi ve jüri üyesi olan Beydagi, ABD'de yüksek lisans düzeyinde kompozitörlük egitimi alan engelli profesyonellere seminerler de veriyor ve bazi Holywood firmalari için çalisiyor.
Kendisini "Türkiye'deki en yeni rehber köpek sahibi ve Bulut'un en iyi arkadasi" olarak tanimlayan Beydagi, AA muhabirine rehber köpegi Bulut'la tanismasini, zorlu egitim sürecinin ardindan eslesmesini ve Bulut'un yasamina getirdiklerini anlatti.
Beydagi, rehber köpek kavramini çocukken izledigi bir çizgi film sayesinde ögrendigini dile getirerek, "Filmde bir çocuk, eve köpek almak istiyor fakat babasi izin vermiyor. Çocuk da rehber köpek programindan haberdar oluyor ve bir köpekle hayati paylasabilmek için rehber köpek programina katiliyor. Böylece babasi ona izin vermek zorunda kaliyor. Sonra o rehber köpek büyüyor ve bir görme engelliyle eslesiyor. Bu, bende kalici bir bilgi birakti; bir köpek, benim bu kadar sevdigim bir evcil hayvan benim hayatimda böyle önemli bir role sahip olabilir ve bana bütün dünyanin kapilarini aralayabilir. O dönemde Türkiye'de rehber köpek sahibi olup olamayacagimi arastirdim ve olmadigini ögrendim." dedi.
Bir arkadasinin 2018'de kendisine Rehber Köpekler Derneginden bahsettiginde buna çok sasirdigini ifade eden Beydagi, söyle devam etti:
"Göz doktorum da bana dernekten bahsedince dernekle temasa geçme zamanimin geldigini düsünerek, 2019'da iletisim kurdum. Bekleme süreci basladi. Bir rehber köpegin görme engelliyle birlesmesi çok ciddiyetle ele alinmasi gereken süreç. 2 yil boyunca küçük heyecanli bir çocuk gibi acaba ne zaman bir rehber köpekle eslesecegimi de düsündüm. Rehber Köpek ve Hareketlilik Egitmeni Burcu Bora'dan bu yil telefon aldim ve kendisine hayatim hakkinda gereken bilgileri verdim. Kendimi çok hizli bir sekilde Sariyer'de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanliginin kampüsünde Bulut'la birlikte egitim almaya baslamis halde buldum. Eylülde egitim basladi. Tarihleri hatirlamayacak kadar duygusal bir dönemimdeydim çünkü bir rehber köpekle eslesecektim. Bu, bir çocukluk hayaliydi benim için ve çocukluk hayali gerçeklesen her yetiskin gibi bütün yetiskin meselelerini bir kenara birakip sadece bu etkinlige odaklandim. Eslesme, egitimlerin sonunda gerçeklesiyor. Egitimlerde evvela hem Bulut'un hem daha ziyade benim basarili olmamiz icap ediyor ki eslesebilelim. Bu, tamamen sizin hareket yapinizi, zihinsel disiplininizi kökten degistiren bir süreç. Bildiginiz her sey geride kaliyor çünkü Bulut bir rehber köpek ve size yepyeni bir alan sunuyor. Bunu sunabilmesi için önce var olan alani yikmak zorunda."
Beydagi, ilk haftayi içeren temel egitimde Bulut'la iletisim kurmayi, onun kayisini tutmayi ve anlayacagi anahtar kelimeleri kullanmayi ögrendigini, daha sonra kampüsün bahçesinde, devaminda da sahil, alisveris merkezi gibi yerlerde çalistiklarini anlatirken, duygularini söyle dile getirdi:
"Bulut'un görev tasmasi ve kayisi elimde, Bulut beni yönetirken ilk kez kampüs disina çiktigim zaman hayatimda hiç bu kadar heyecanlandigimi ve bu kadar eglendigimi hatirlamiyorum. Benim için o kadar ilginç ve güzel bir deneyimdi ki... Refakatçi destegi olmadan sevgili rehberimle magazalar gezdik, kiyafetler baktik, kafeye gittik, oturduk. Açikçasi lunaparka gitmis gibiydim."
Kampüsteki egitimin ardindan Tuzla'daki evinin merkeze alindigi 1 aylik egitimde günde yaklasik 15 bin adim attiklarini, Avrupa yakasina gittiklerini, ITÜ'de derse katildiklarini kaydeden Beydagi, "Bulut'la birlikte sahneye çiktik, ögrencilere performans verdik. 1 ayin sonunda bir Ankara seyahatimiz oldu, uçaga bindik. Bu mezuniyet sinaviyla da Bulut'la eslesmis olduk." dedi.
- "Böyle bir dosta, böyle bir aile üyesine sahip olmak kadar büyük bir sans ve büyük bir keyif yok"
Kemal Görey Beydagi, Google'de çalisan bir görme engelli avukatin, görme engellilerin hayatlarini bir laboratuvar seklinde tanimladigini aktarirken, söyle devam etti:
"Bu laboratuvarda biz günün 24 saati problem çözüyoruz. Problem çözmek benim için bir içgüdü, bir refleks. Her alanda her zaman problem çikabilir karsiniza, bozuk bir yol, fazla kalabalik, kötü isiklandirma, yagmur, firtina, fazla günes... Her sey sizin için yeni bir sorun dolayisiyla yeni bir çözüm sansi dogurur. Bulut, benim hayatimda en çok bunu degistirdi; sorunlarin bir kismini çözmeyi üstlendi ve böylece ben çok daha yaratici sorunlarla ugrasma vakti buldum, çok daha özgür bir zihinle hayatin yeni açilarini tanima ve onlari deneyimleme sansi yakaladim. Çocuklugumdan beri hep sahnede olmayi tercih ettim. Bunun bir sebebi de sahneyi izleyenlerin arasinda olmanin benim için fazla kaotik olmasiydi. 100 kisi, 500 kisi, 1000 kisiyle bir konser salonuna gitmek, sahneyi izlemek, onlarla birlikte salona girip çikmak benim için hep korkutucu olmustur. O yüzden hep sahnede, onlarin izledigi tarafta olmayi ve kurallari kendim koymayi tercih ettim. Bulut'un hayatima kattigi bence en önemli sey; Bulut sayesinde artik o 1000 kisinin arasinda oturup sahnede olani izlemenin basit keyfine varma sansina sahibim. Artik izleyicilere ne verebilecegimi, izleyicilerin arasinda olarak da gelistirebilme sansi buldum."
Bulut'layken insanlarin kendilerine yaklasiminin çok olumlu oldugunu belirten Beydagi, "Bulut'la hayata karismaya, dünyayi yeniden kesfetmeye basladigim andan beri insanlarin Bulut'a ve dolayisiyla bana karsi olan empatisini ve sempatisini hissediyor ve deneyimliyorum. Bulut'un görevini, benim onunla oldugumu anliyorlar ve bu cesur ikiliye bence büyük bir saygi duyuyorlar." dedi.
Beydagi, bir görme engelli için rehber köpegin hayal edilebileceginden, tahayyül edebileceginden çok daha büyük farklar yarattigini vurgulayarak, sunlari söyledi:
"Elbette ki her engelli gibi görme engelliler de hayatini idame ettirme, dünyayi kesfedebilme için müthis yaratici yollara sahip. Ben de bu sekilde büyüdüm ve dogustan bir görme engelli olarak hayati kesfetmekten, deneyimlemekten asla geri durmadim. Bir rehber köpegin varligi, her evcil hayvanin ruhumuza iyi gelmesi gibi ama bir rehber köpek evcil hayvan olmadigi, bir görev köpegi oldugu için size dünyayi kesfederken müthis bir konfor alani sagliyor. Sizin için hep burada, asla güveninizi sarsmiyor, asla dikkati dagilmiyor, asla yorulmuyor ve ilk asamada her zaman sizin güvenliginizi ve mutlulugunuzu düsünüyor. Böyle bir dosta, böyle bir aile üyesine sahip olmak kadar büyük bir sans ve büyük bir keyif yok."
- Rehber köpegin egitimi 2 yil sürüyor
Rehber Köpek ve Hareketlilik Egitmeni Burcu Bora da bir rehber köpegin egitiminin yaklasik 2 yil sürdügünü belirterek, süreci söyle özetledi:
"Sahiplendigimiz Golden Retriever veya Labrador Retriever yavrulari, gönüllü bakici aileye veriyoruz ve aileleri yavrularin nasil bir egitimden geçecekleri konusunda bilgilendiriyoruz. Köpeklerimiz 15-16 aylik olana kadar gönüllü ailede kaliyor. Köpek terapi köpegi veya rehber köpek olmak konusunda özgür. Gönüllü aileden alindiktan sonra 3-6 aylik bir dönem benimle egitim aliyor. Görme engellinin hayatini kolaylastiracak, sokak köpekleriyle, kedilerle, kargalarla iletisimi saglayacak bir egitimi kapsiyor. Köpek o süreçte benim disimda kimseyi görmüyor. Görme engelli eslesmesinden önce de köpegimize 'Bu meslegi yapacaksan görme engellini sen seçeceksin.' diyoruz. Yüzde 50'yi ben seçiyorum yüzde 50'yi köpek seçiyor. Görme engellerimizin evlerine gidiyoruz ve köpek aslinda orada kendi tavrini belirtiyor."
Bora, köpekle bir görme engelli eslesmesinden önce görme engelliye de test yaptiklarini dile getirerek, "Kimi köpegimiz sakin ses tonundan hoslaniyor, kimi köpegimiz erkek sesinden hoslaniyor. Yürüyüs hizi, ses tonu çok önemli. Bulut, kadin bir egitmenden egitim aldi ama gönüllü ailesi erkekti. Benim söylediklerimi çok iyi dinliyordu ama erkek sesi olunca daha iyi odaklaniyordu. Bu nedenle Bulut için erkek adaylar aradim." dedi.
Eslesme ve egitim sürecinde rehber köpek, görme engelli ve egitmenin birlikte çalistigini kaydeden Bora, "Bensiz yasamaya basladiklarinda maraton basliyor. Köpek görme engelliyi daha iyi taniyor, görme engelli köpegin reaksiyonlarini taniyor. Eslestikten sonra senelik düzenli kontrollerimiz yapiliyor. Eger görme engelli rehber köpegine yeni bir sey ögretmek isterse ben destek veriyorum." diye konustu.
Bora, her yil bir rehber köpekle bir görme engelliyi eslestirmeye çalistiklarini dile getirerek, "Daha fazla görme engellinin hayatina dokunabilmek için daha çok gönüllü bakici aileye ihtiyacimiz var ki görme engellilerin hayatlarini bir adim daha hizlandiralim, daha emin yürüsünler." dedi.
