15 Aralik 'Uluslararasi Türk Dili Günü' Ilan Edildi

Azerbaycan, Kazakistan, Kirgizistan, Türkiye ve Türkmenistan UNESCO Milli Komisyonlarinin birkaç yildir yürüttügü çalismalar sonucunda V. Thomsen’in Kasim ayinda okudugu Orhun Kitabeleri’ni çözdügünün ilani olan 15 Aralik’in “Uluslararasi Türk Dili” günü olarak kutlanmasi, adi geçen kurumlarin katildigi 4 Haziran 2021 tarihinde benimsenmisti. Türk halk müzigi sanatçisi Irfan Gürdal’in Türk dünyasini tinilariyla bulusturan bestelerini dinlettigi bir sölenle baslayan “Uluslararasi Türk Dili Günü” etkinlikleri açilis konusmalari ve bilim adamlarinin bildirileri ile devam etti.

Sempozyum açilisinda gerçeklestirdigi konusmasinda Türk dünyasinin ortak dili olan Türk dilinin, bu dili konusan ülkeler arasindaki kardeslik duygularini pekistirdigine dikkat çeken PAÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Kutluhan, ayni dilin farkli lehçeleri kullanilsa da anlasabildigimizi, geleneklerin, kültürün ve duygularin da yine benzer olduguna vurgu yapti. Sözlerinin devaminda, konusabilmenin ve dilin iletisimi güçlendirdigini, dil sayesinde insanlarin is birligi kabiliyetlerini daha etkili kullanabildigine deginen Rektör Prof. Dr. Kutluhan su ifadelere yer verdi, “Teknolojinin bundan bin yil öncesiyle kiyaslanmayacak derecede gelistigi günümüzde bile özellikle tabii afetlere ve iklim degisikligine karsi ne kadar savunmasiz olabilecegimizi maalesef son zamanlarda giderek fazla ölçüce tecrübe ediyoruz. Evet, gelistik ancak hâlâ dis dünyaya karsi kirilganiz fakat bu kirilganligin karsisinda, atalarimizin da kullandigi, degisen dünyaya ayak uydurmamiz için bize yardimci olabilecek bir koz var. O da, is birligi kabiliyetimiz ve dilimiz. Iste bugün burada ayni dili konusan ülkelerin temsilcileri olarak bir aradayiz. Dünyamiz degisiyor, hem de hiç olmadigi kadar hizli degisiyor. Nasil ki küçük çocuklar heyecanlandiklarinda, korktuklarinda veya sevindiklerinde ilk olarak kardeslerinin ellerini tutarlar, bizler de bu belirsizlik içinde kardeslerimizin elini tutmak, onlarla bir ve beraber olmak, ortak dilimizin izinde, is birligi içinde çalismak için burada toplandik. Is birligi için de binlerce yildir insanoglunun kullandigi bir avantaja sahibiz, o da ortak dilimizdir. Dil; kayalarin ardindan akan ince bir su gibidir. Kayada sekiller olusturmasi uzun zaman alir, ancak bu sekiller de kolay kolay silinmez. Iste ortak dilimizin, Türk dilinin benliklerimizde, kültürlerimizde olusturdugu iz, bu kayadaki su izi gibidir. Yillarca ince ince akmis, yasayisimizi sekillendirmistir. Hepimizde benzer izler olusturmustur. Dünyamiz degisiyor; son birkaç senedir hiçbirimizin ömürlerince benzerini görmedigi, birçok cana mâl olan ve hâlâ farkli sekillerle tehdit olusturan bir salginla karsi karsiyayiz. Sadece saglik alaninda degil, dünya gündeminin bütün alanlarinda hizli degisimlerle gelen bir tedirginlik hâkim ve tüm dünya belirsizligin içinde kivraniyor ama bunlarin üstesinden de hep birlikte gelecegimize olan inancim ilk günkü gibi güçlü. Bir ve beraber olursak, her türlü zorlugun üstesinden gelecek kabiliyete sahibiz. Iste bizlerin, Türk dili konusan ülkelerin bir avantaji var. Bizim bu puslu ortamda aydinliga yürümek için elini tutabilecegimiz kardeslerimiz var. Ortak dilimizin isiginda, bugün üniversitemiz ev sahipliginde yapilan bu sempozyum, bir kardesten digerlerine uzanan ve tutulmayi bekleyen bir eldir. Türk dünyasi, gelecegini; ortak dili sayesinde, etkin is birligi yaparak bu sisli ortamdan çekip çikarmaya kâdirdir ve bunu barisla, sevgiyle, dostlukla ve kardeslikle yapacaktir. Bunu yaparken de kayadaki derin izi, Türk dilinin izini takip edecektir” dedi.



“Atalarimizin geçmiste taslara kazidiklarini bizler bugün zihinlere kazimak için çabaliyoruz”

Sempozyuma ev sahipligi yapan Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Altay Topluluklari Dil ve Kültürleri Uygulama ve Arastirma Merkezi (Altay Dilmer) Müdürü Prof. Dr. Nergis Biray sözlerinin basinda Ismail Gaspirali’nin “dilde, fikirde, iste birlik” ifadesini hatirlatarak, milli kimlik ve bagimsizlik tasavvuruna dil araciligiyla vurguda bulundu. Türk dünyasinin bu yolla ortak eylem ortaya koyacagi hususuna degindi. Sözlerine, “Atalarimizin geçmiste taslara kazidiklarini bizler bugün zihinlere kazimak için çabaliyoruz” diyerek devam eden Prof. Dr. Biray, “Uluslararasi Türk Dili Günü ilaninin gerçeklestirilecek yeni atilimlarimizin baslangici olacaktir” diye konustu.



“Türk dilinin daha görünür bir dil olmasini saglama yolunda, kültürlerin birbirlerine yakinlasmasi, kaynasmasi için çalismalar sürdürülecektir”

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Baskani Prof. Dr. Öcal Oguz, “Türk dilinin, Birlesmis Milletler nezdinde uluslararasi bir dil olarak kabul edilmesi için adimlar atilmaya devam edilecektir, yine Türk dilinin daha görünür bir dil olmasini saglama yolunda, kültürlerin birbirlerine yakinlasmasi, kaynasmasi için çalismalar sürdürülecektir. Türk dilinin yazili olarak takip edilebildigi ilk dönemden bugüne kadar birçok eser verilmistir, bu eserler üzerindeki çalismalar da Türk dilinin birlestirici özelligini ortaya koyarak bizim adimlarimizi güçlendirecektir” seklinde konustu.



Türk Dili Günü Paneline birçok katilimci ile sona erdi

Toplantinin sabahki oturumu Türk dünyasiyla ilgili kurum ve kurulus temsilcilerinin düsüncelerini açiklamalari ve Uluslararasi Türk Dili Günü ilaninin kutlanacak bir karar oldugu konusundaki ifadeleriyle sona erdi. Toplantinin ögleden sonraki oturumunda Uluslararasi Türk Dili Günü Paneli gerçeklestirildi.

Panele Prof. Dr. Konuralp Ercilasun “Türk Dilinin Tarihi Arka Plani”, Prof. Dr. Ali Akar “Türk Dil Birliginin Tarihi Gerekçeleri ve Cografi Imkânlari”, Prof. Dr. M. Fatih Kirisçioglu “Atatürk ve Türk Lehçeleri”, Doç. Dr. Sinan Güzel “Kimlik Insasinda Alfabenin Rolü: Türk Dünyasi Örnegi”, Doç. Dr. Gülsine Uzun “Ulus-Devletin Olusumunda Dilin Önemi: Türk Dili Örnegi” adli bildirileriyle devam edildi. Uluslararasi Türk Dili Günü’nün bütün Türk dünyasina kutlu olmasi dilekleriyle toplanti sona erdi.