Ürdün'de Seçim Sisteminde Yapilacak Düzenlemeler Halktan Karsilik Bulacak Mi?

Ürdün Alman Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Bedr elMadi: 'Son seçimlerdeki düsük katilim nedeniyle Temsilciler Meclisinin halk nezdindeki destegi yüksek degil' Yermuk Üniversitesi Siyaset Bilimi Anabilim Dali Ögretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed esSara: 'Siyasi reform acil bir ihtiyaç haline geldi. Meclisin önerilen yasa tasarilari konusunda karar almaya hakki var, ancak bu kararin bir formaliteden ibaret olacagini düsünüyorum' Hayat Partisi Genel Sekreteri Abdulfettah elGeylani: 'Meclisin feshedilmesinin acil bir çözüm olmadigini düsünüyorum ve umuyorum. Zira, bu konuda acele etmek basarisizliga neden olacaktir'

LEYS EL-CUNEYDI - Ürdün'de geçen yil yapilan genel seçimlerdeki düsük katilim sonrasinda hazirlanan reformlarin halkin beklentilerini ne derecede karsilayacagi tartisiliyor.

Ülkede Kasim 2020'de düzenlenen milletvekili seçimine katilimin yüzde 29,9 düzeyinde kalmasi vatandaslarin seçim sisteminden memnun olmadigi seklinde yorumlanarak seçim kanunu ve anayasa degisikligini gündeme getirdi.

Kral 2. Abdullah tarafindan kurulan Siyasal Sistemi Yenileme Kraliyet Komitesi, gençlik, kadin, yerel yönetimler, seçim, partiler ve anayasal degisikliklerle ilgili 6 konuda reform yapilmasi konusunda 10 Haziran'da çalismalara basladi.

Siyasal Sistemi Yenileme Kraliyet Komitesi, seçim kanununa iliskin tasari ve anayasada degisiklik önerileriyle ilgili hazirladigi raporu dün Kral 2. Abdullah'a sundu.

Komitenin tavsiye niteligindeki raporunu teslim alan Kral Abdullah, siyasal sistemde öngörülen yeniliklerin, anayasaya uygun bir sekilde yürütülecegini, hükümetin bunlari gündeme alarak parlamentoya sunacagini açikladi.

Uzmanlar, siyasi sistemde yapilacak degisiklikle seçimlere katilimin canlandirilmasi ve ülkede Meclisin önem kazanabilmesi konusunda AA muhabirine degerlendirmelerde bulundu.

- "Halkin beklentisi Meclisin feshedilmesi yönünde"

Ürdün Alman Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Bedr el-Madi, Siyasal Sistemi Yenileme Kraliyet Komitesinin, Ürdün devletinin geçtigi "kritik ve hassas bir dönemde" kuruldugunu ve vatandaslarin siyasi katiliminin karar alma süreçlerinde zorunlu bir ihtiyaç oldugunu söyledi.

Madi, "Bu durumun devlet baskani ve hükümet nezdinde ayri sonuçlari var, zira siyasi sistemde halkin baskisi ve güven kaybi hissediliyor." dedi.

Temsilciler Meclisi üyelerinin çogunlugunun Kral'a destek verdigine dikkati çeken Madi, bu nedenle alinan kararlarin uygulanmasi konusunda bir sorun olusmasini beklemedigini ifade etti.

Düzenlemelerin ardindan Meclisin feshedilerek seçimlerin yeniden yapilmasi gerektigini savunan Madi, sunlari kaydetti:

"Son seçimlerdeki düsük katilim nedeniyle Temsilciler Meclisinin halk nezdindeki destegi yüksek degil. Bu nedenle, Meclisin feshedilmesi ve yeniden milletvekili seçimlerinin yapilmasi, halkin genis bir kesiminin taleplerinin gerçeklestirilmesi adina Komitenin alacagi kararlarin önemli bir parçasi olacaktir."

Hükümetin de yüksek bir halk destegine sahip olmadigini vurgulayan Madi, "Bu durum, devlet baskaninin (Kral) kolay degisiklikler yapabilmesine imkan veriyor." diye konustu.

- "Siyasi reform acil bir ihtiyaç"

Yermuk Üniversitesi Siyaset Bilimi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed es-Sara, ülkede siyasi reformun kralliktan beklendigini isaret etti.

Sara, "Siyasi reform acil bir ihtiyaç haline geldi. Meclisin önerilen yasa tasarilari konusunda karar almaya hakki var, ancak bu kararin bir formaliteden ibaret olacagini düsünüyorum." diye konustu.

Yasa degisikligin Meclisin gündemine alinmasi, reformlarin yapilmasinin ve Meclisin feshedilmesinin Kral'in iradesine dayandiginin altini çizen Sara, Meclisin feshedilmesinin ardindan yeni seçim kanunuyla seçimlerin yapilabilecegini kaydetti.

Sara, halkin daha önceki basarisiz tecrübeler nedeniyle hükümetlerin reform yapma konusundaki iradesine güvenini kaybettigini ifade ederek, bu kez Komitenin önerilerinin hizli bir sekilde uygulanmasiyla durumun farkli olacagi degerlendirmesinde bulundu.

- "Acele etmek basarisizliga neden olacaktir"

Hayat Partisi Genel Sekreteri Abdulfettah el-Geylani ise Meclisin yakinda feshedilmesini beklemedigini dile getirdi.

Geylani, "Meclisin feshedilmesinin acil bir çözüm olmadigini düsünüyorum ve umuyorum. Zira, bu konuda acele etmek basarisizliga neden olacaktir ve sonuçlar istenilen seviyede olmayacaktir." dedi.

Siyasal Sistemi Yenileme Kraliyet Komitesi Baskani Samir er-Rifai ile görüstüklerini söyleyen Geylani, Rifai'nin kendilerine "Durumunuzu düzeltme firsatiniz var, çünkü 3 yildan önce seçim olmayacak." dedigini aktardi.

Geylani, "Gelen bilgiler, Meclisin 2023'te görev süresi dolana kadar bu sekilde devam edecegini gösteriyor." seklinde konustu.

Kral 2. Abdullah'in reform istemesine ragmen direnen bir kesim olduguna dikkati çeken Geylani, "Kral, reformlarin kademeli bir sekilde yapilmasini ve 10 yildan kisa bir sürede tamamlanmasini istiyor, fakat buna direnenler sürecin 20 yilda bitmesi için ugrasiyor." ifadelerini kullandi.

Ürdün'de 10 Kasim 2020'de yapilan milletvekili seçimine katilim yüzde 29,9 düzeyinde kalmisti. Seçimde, 130 sandalyeli Meclise girebilmek için 80'i siyasi partilerden toplam 1674 aday yarismisti.

Seçim sonucunda 4 siyasi partiden sadece 12 aday Meclise girmeyi basarirken, diger 118 sandalyeyi bagimsizlar kazanmisti.
Kaynak: AA