AB Liderleri Bati Balkan Ülkelerinin Liderleriyle Bir Araya Gelecek

Liderler, zirveden bir gün önce ise Avustralya, Ingiltere ve ABD arasindaki güvenlik ortakligi, Çin ile iliskiler ve Afganistan konularini ele almak üzere toplanacak.

Avrupa Birligi (AB) ülkelerinin liderleri, Bati Balkanlar'daki ülkelerin liderleriyle zirve toplantisinda bir araya gelecek.

AB-Bati Balkanlar Zirvesi, AB dönem baskani Slovenya'nin Brdo kentinde, 6 Ekim'de düzenlenecek.

AB yönetimi, zirvede, stratejik önem verdigi Bati Balkanlar ile iliskilerin gelistirilmesini amaçliyor. Zirvede, AB ile Bati Balkan ülkeleri Arnavutluk, Bosna Hersek, Sirbistan, Karadag ve Kuzey Makedonya arasindaki güvenlik, yatirim ve genisleme gibi konular ele alinacak.

Slovenya'daki zirvede, AB liderlerinin, AB'nin Bati Balkanlar için gelecek 7 yilda 30 milyar avroluk "Ekonomi ve Yatirim Plani"ni teyit etmesi öngörülüyor. Bu miktarin 9 milyar avrosunun AB fonundan hibe edilmesi planlaniyor. AB ülkeleriyle Bati Balkanlar arasinda GSM sebekelerinde dolasim ücretleri konusu da görüsülecek.

Genisleme konusunun zirvede AB liderlerini önemli ölçüde mesgul etmesi bekleniyor. Dönem baskani Slovenya'nin sonuç bildirisine, 2030 yilina kadar genislemede önemli adimlar atilmasina yönelik ifade koymak istedigi, ancak bunun basta Bulgaristan olmak üzere itirazla karsilastigi ifade ediliyor.

- Bulgaristan'in Kuzey Makedonya vetosu

Bulgaristan, Kuzey Makedonya ile arasindaki dil sorunu nedeniyle bu ülkeyle katilim müzakerelerinin baslamasini veto ediyor. Bulgaristan'in Kuzey Makedonya'ya yönelik vetosu, Arnavutluk'u da etkiliyor. Çünkü Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'nin katilim müzakerelerine birlikte baslamalari öngörülüyordu.

AB yönetimi, her iki ülkeyle yil sonundan önce müzakereleri baslatmak istiyor. AB Komisyonu Baskani Ursula von der Leyen, geçen hafta Bati Balkanlar'a yaptigi ziyarette, "Sizden çok sey istedik, siz de yerine getirdiniz. Genisleme sürecimizi engelleyecek su andaki engelleri ortadan kaldirmak için elimizden geleni yapacagiz. Yil sonundan önce müzakerelere baslayabilmek için bu süreci ilerletmek istiyorum." demisti.

Buna ragmen, Bulgaristan'in vetosunu kaldirmadigi belirtiliyor. AB yetkilileri, AB Konseyi Baskani Charles Michel'in sorunun asilmasi amaciyla "köprü olusturmak için birtakim temaslar yürüttügünü" ifade ediyor.

- Zirve öncesi gayriresmi aksam yemegi

AB üyesi ülkelerin devlet ve hükümet baskanlari, Bati Balkanlar Zirvesi'nden bir gün önce Brdo kentinde gayriresmi aksam yemeginde bulusacak. Liderlerin gündeminde, AB'nin uluslararasi arenadaki rolü bulunacak.

Bu kapsamda konusulacak konular arasinda NATO'nun Afganistan'dan çekilme karari sonrasindaki durum, Avustralya'nin Fransa ile denizalti anlasmasini iptal etmesi ve ardindan ABD, Ingiltere, Avustralya'nin olusturdugu "AUKUS" adli güvenlik ortakligi ve Çin ile AB arasindaki iliskiler yer aliyor. Bunlarin disinda özellikle son dönemde artan enerji fiyatlari nedeniyle enerji meselesinin de liderlerin gündemine gelmesi bekleniyor.

AB yönetimi, Birlik'in dünyadaki stratejik konumunu daha etkin hale getirmek, özerk sekilde hareket etme kapasitesini artirmak, dünyanin sekillenmesine neden olan olaylara daha fazla müdahil olmak istiyor. Bu amaçla AB'nin daha iddiali ve etkili hale getirilmesi hedefleniyor.

AB, bir taraftan stratejik olarak "özerk" hareket etmek isterken, diger taraftan da stratejik ortaklarla iliskileri saglam tutmak istiyor. AB Konseyi Baskani Charles Michel, liderlere gayriresmi aksam yemegi için gönderdigi davet mektubunda, bu konuyu özellikle vurguladi.

Michel, "Stratejik ortaklarla ve yükselen güçlerle iliskiler saglam bir dis politikanin kilit unsuru olmalidir. Bu çerçevedeki amaçlarimiz degismemistir. Ancak son dönemdeki gelismeler, bu amaçlari nasil en iyi sekilde gerçeklestirebilecegimizi göstermek için bize bir gereklilik olmustur." ifadesini kullandi.

Afganistan'dan çekilme sonrasi ortaya çikan kaos durumunda AB'nin ABD'nin lojistik altyapisina duydugu ihtiyaç, Avrupa'nin kendi kendine yetemedigini vurgulayanlar tarafindan örnek gösteriliyordu.

AUKUS sonrasi özellikle Fransa'nin ABD ile iliskileri gerilmis, Paris yönetimi basta güvenlik ve savunma konulari olmak üzere ABD'ye olan bagimlilik nedeniyle Avrupa'nin stratejik özerkligini sik sik gündeme getirmisti.
Kaynak: AA