Eskişehir Şeker'in 84 Yıllık Serüveni

Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası’nın temelleri 1 Şubat 1933 yılında atılırken, kısa sürede tamamlanan kuruluş dönemi sonrası fabrika 5 Aralık 1933 yılında işletmeye alındı. O günden bugüne binlerce vatandaşa iş imkanı sağlayan tarihi fabrika, günümüzde de aynı şekilde ülke ekonomisine büyük katkılar sağlıyor. 1933 yılından 2016’ya kadar 84 yılda yörede üretilen şeker pancarının işlenmesi ile ana ürün olarak kristal şeker üretimine devam eden fabrika, 24 saat aralıksız sürdürdüğü üretim kampanyaları ile biliniyor. Şeker pancarı tedariğini Eskişehir, Afyonkarahisar, Ankara ve Bilecik’e bağlı ekim alanlarından sağlayan şeker fabrikası, 8 bölge şefliği koordinesinde alımlarını gerçekleştiriyor. 2016 yılında 155 köyde, 4 bin 255 çiftçi ailesiyle, 1 milyon 162 bin ton şeker pancarı üretim sözleşmesi yapan fabrika, 191 bin 800 dekarlık alanda pancar ekimi gerçekleştirdi. Bu dönemde 1 milyon ton dan fazla pancarın işlenmesi sonucu 130 bin ton kristal şeker, yan ürün olarak ise, 42 bin ton melas, 210 bin ton yaş pancar posası, 6 milyon litre etil alkol üretiminin gerçekleştirilmesi planlandı. Eskişehir Şeker Fabrikası günümüzde yaklaşık bin kişiye ekmek kapısı olurken, 2015 yılında Türkiye ekonomisine 400 milyonun üzerinde katkı sağladı.

84 yıldır ağızların tadı

Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası Müdürü Ekrem Meydanlı’nın kampanya açılış döneminde verdiği bilgilere göre ise, pancar Eskişehir ve çevresinden tedarik ediliyor. Konuşmasında 84 yıldır fabrikanın aralıksız çalıştığını hatırlatan Meydanlı, "Eskişehir Şeker Fabrikamızın 1 Şubat 1933 yılında temelleri atılmış, 5 Aralık 1933 tarihinde ise resmen açılışı yapılarak üretime başlamıştır. O günden bugüne kadar 84. kampanyamızı yapmaktayız. 84 yıldır şeker pancarından şeker üretmeye devam etmekteyiz. Şeker fabrikaları, işleyeceği şeker miktarını tedarik etmeye devam etmektedir. Üretici çiftçilerimiz ile yapmış olduğumuz şeker pancarı üretim sözleşmesinin çerçevesinde Eskişehir ve civarından şeker pancarı temin edilmektedir. Bu yörede üretilen şeker pancarları, fabrikamıza nakil edilmek suretiyle işlenerek şekere dönüştürülmektedir. Bu yönüyle fabrikamızın 84 yıldır Eskişehir yöresine ve Türkiye ekonomisine katkısı devam etmektedir" dedi.



Şeker pancarının fabrikadaki serüveni

Tarladan hasat edilerek toplanan şeker pancarı, ilk olarak tesellüm kantarına giriyor. Analiz edilen şeker pancarının fiyatı, esas analizi ve firesine göre belirleniyor. Araçlardan boşaltılan pancar, sonrasında silolara bant yardımıyla aktarılıyor. Silolardaki pancarlar ise, yüzdürme kanallarından fabrikaya sevk ediliyor. Yüzdürme evresinde pancarın otları, taşları ve toprağı kısmen ayrıştırılırken, fabrika içerisine giren şeker pancarı yıkama teknesine alınıyor. Burada tamamen yıkanan pancar, kıyım makinelerine alınıyor. Teknolojik değerlere uygun olarak kıyılan şeker pancarı, nakil bandları ile haşlama teknesine gönderiliyor. Haşlama teknesinde pancar içerisindeki suya geçerek şerbet haline gelip karıştırılırken, ardından içindeki yabancı maddeler kireçleme bölümünde işlemden geçiriliyor. Burada ham şerbetteki şeker dışı maddeler çöktürülürken, buharlaştırıcılar ile şerbetin yolculuğu devam ediyor. Sulu şerbet burada koyulaştırılırken, şerbet ardından rafineride bulunan basınç bölümüne alınıyor. Basınçlı filtreler yardımıyla süzülen şerbet, kristalizasyon işlemi ile şeker oluyor. Santrifüjlerden çıkan şeker, kurutma ünitesine nakledilerek, eleme işlemi başlıyor. Elenen kristal şeker ambalajlanarak, ambara gönderiyor. Satış için hazır olan şeker, 50 kilogramlık torbalar halinde pazarlanmak üzere ambara gönderiliyor.