Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yıldız Açıklaması

Bakan Yıldız, CNBC-E'deki Enerji Koridoru programında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Cenevre'de İran'la varılan nükleer anlaşmanın petrol fiyatlarına yansımasına yönelik soru üzerine Yıldız, anlaşmanın ardından petrol fiyatlarıyla alakalı muhafazakar, ihtiyatlı olunması gerektiğini dile getirdi.

Dün fiyatların 111 dolara çıktığını sonra 108 dolara indiğini anımsatan Yıldız, "Fiyatlar konusunda beklentiler yerine gelmeyince piyasada tam ters etki yapıyor. Anlaşmada, İran'la gelinen nokta, ilişkilerin geliştirilmesinde artıdır. Yaptırımların ortadan kısmen kalkacak olmasının olumlu adımlar getireceği kanaatindeyim. İran, Rusya'dan sonraki en büyük tedarikçimiz. İran başkası için sıradan bir ülke olabilir ama bizim için herhangi bir ülke değil. Petrol, doğal gaz ve madencilikle alakalı yatırımlarımızda İran'la ilgili ciddi bir potansiyel var" ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın fiyatlara etkisi konusunda sabırlı olmak ve ihtiyatlı olmak gerektiğini vurgulayan Yıldız, fiyatlarla alakalı her şeyin 3-4 yıldır olumsuz seyrettiğini, bu yüzden şimdi en ufak olumlu hareketin, ülkeleri büyük beklentilere soktuğunu ifade etti.

Türkiye'nin, İran'dan günlük 100-110 bin varil arasında petrol aldığına dikkati çeken Yıldız, şunları kaydetti:

"Daha fazla inemeyeceğimizi biz yaptırımlar sırasında belirtmiştik. Burada belirtilen gerekçeler ne ise onlar ortadan kalktıktan sonra belli bir rakamlarda seyredeceğini düşünüyorum. Biz, 5 ayrı ülkeden doğal gaz, 12 ayrı ülkeden petrol alıyoruz. Hem ülke hem de güzergah çeşitlendirmeyle alakalı politikamıza devam ediyoruz. İran'dan alınan petrol o gerekçeler ortadan kalktıktan sonra 130-140 bin varil civarına çıkabilir."

İran doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyacak olan doğal gaz boru hattı projesiyle ilgili kamulaştırma çalışmalarına ilişkin de bilgi veren Yıldız, bu tür projelerin Türkiye'nin stratejik önemini artıran ve Avrupa'nın gaz tedariğiyle ilgili önemli projeler olduğunu belirtti.

Bakan Yıldız, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bunun derdine düşecek olan biz değil, AB üyesi ülkelerdir. Bizim konumumuz gereği tedarikle alakalı sıkıntımız yok. Türkiye kara parçasından geçecek projelere, gerek Güney Akım gerek TANAP gerekse İran'dan geçecek doğal gazın geçmesine müsaade etmiştir. Türkiye enerji sektörü, AB müzakere sürecinde masa başında hep ileridedir. Biz doğru olanı yapmaya çalışıyoruz. Önceliğimiz ülkemizin çıkarlarıdır. AB ile proje geliştirmeye devam edeceğiz. Dünyanın en büyük 3 doğal gaz rezervinden birine sahip olan İran'a kayıtsız kalamayız. İran'a olan yaptırımların hep geçici olduğuna inandık. İyi ki de öyle yapmışız. 19-20 ilden geçecek bir boru hattı 2 milyon tona yakın boru üretimini sağlayacak. Önümüzdeki hafta boru üreticileriyle de bir araya geliyoruz. Bu konu, sanayi ve istihdam için de çok önemli. 5 ülke bunu istiyorsa, biz bunu niye iletmeyelim?"

- Kuzey Irak petrolü ve gazı

Yıldız, Kuzey Irak'taki petrol ve gaz kaynaklarıyla ilgili sorular üzerine, Güney Kore'de Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin El Şehristani ile ilişkileri nasıl geliştirebileceklerini konuştuklarını anımsattı.

İki ülke arasında zaman zaman serin rüzgarlar estiğini ifade eden Yıldız, enerjiyle alakalı görüşmelerin siyasi olayları da sürükleyeceğine inandığını vurguladı. Merkezi hükümetle, belki Basra'da belki Bağdat'ta görüşme yapmayı düşündüklerini belirten Yıldız, şunları kaydetti:

"Bunları yapınca ilişkilerimiz normalleşecek. Türkiye tedarik zincirini artırmayı, yanı başındaki kaynaklara kayıtsız kalmamayı sağlamış olacak. Kerkük Yumurtalık ham petrol boru hattının 15 yıllık anlaşması yenilendi. Anlaşmada, 70 milyon ton kapasiteli boru hattının tam kapasiteli kullanılmasını öngördük. Bu kapasite günlük 1,5 milyon varildir. Ancak zaman zaman 400 bin varile düştüğü oluyor. 3 yılı doldurduktan sonra ki doldurduk, anlaşma gereği 750 bin varillik kapasite kullanılıyormuş gibi tarifesini alıyoruz. Kuzey Irak'tan gelecek petrolün günlük 300 bin varille başlamasını öngörüyoruz. Bundan sonra bu kapasite dolduktan sonra yeni boru hattı gerekir mi gerekmez mi bunu onlarla konuşacağız. Irak'ın üretimi yeni boru hatları gerektiriyor. Irak Merkezi Hükümeti'nin Basra petrollerini Türkiye üzerinden Ceyhan'a aktarma konusundaki projelerine de biz olumlu bakıyoruz. Irak'ın yalnız kuzeyinden değil, güneyinden akacak petrolün de Türkiye üzerinden geçmesi bizim stratejik önemimizi artıracak."

Irak'taki petrolün gelir dağılımındaki anlaşmazlığın Türkiye tarafından çözülebileceği yönündeki açıklamalarının hatırlatılması üzerine Yıldız, bu gelirin prensip olarak bir kamu bankasında tutulmasıyla ilgili bir karara vardıklarını, Irak Merkezi Hükümeti'nin bu konudaki endişelerini paylaştıklarını dile getirdi.

Türkiye'ye giren her petrolün bir yerde değil birden fazla yerde, örneğin petrolün Türkiye'ye girdiği nokta ve Ceyhan'da ölçüleceğini anlatan Yıldız, bunun Irak Merkezi Hükümeti'nden de bir temsilcisiyle yapılacağını, ölçümlemelere isterlerse uluslararası bir gözlemcinin de katılabileceğini ifade etti.

Yıldız, burada önemli olanın günlük dekontların Merkezi Hükümetle paylaşılması olduğunu ve bunun bir şeffaflık getireceğini belirtti.

Yıldız, bu konuda hangi kamu bankası olacağının henüz netlik kazanmadığını bildirdi.

Yıldız, TANAP'a İsrail ve Irak gazı dahil olup olmayacağı sorusuna, "Biz öyle düşünmüyoruz. TANAP'ın kendi doğal gazını destekleyecek yapısı var. İhtiyaç hissedilmeyecek" yanıtını verdi.