Mükellef eğitimi adı verilen programlarda İl Afet ve Acil Durumu Müdürlüğü tarafından tespit edilen vatandaşlar doğal ve insan kaynaklı afetler, herhangi bir afet öncesi, anı ve sonrası ile yangın ve boğulma vakaları karşısında yapılması gerekenler hakkında bilgilendiriliyor. Ayrıca eğitim seminerleri kapsamında teorik yönden eğitilen mükelleflere daha sonra pratik eğitim veriliyor. Cumhuriyet Lisesi`nde düzenlenen mükellef eğitiminde konuşan İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü`nde görevli uzman Duran Kaya, Van depreminin arama kurtarma çalışmalarında sivil vatandaşların desteğine ihtiyaç olunduğunun gözlemlendiğini belirterek, bu tür eğitimlerle bu açığı gidermeyi amaçladıklarını söyledi. 7126 sayılı sivil savunma kanunu kapsamında sivil halkın meydana gelebilecek olası bir doğal afette arama kurtarma çalışmalarını katılımlarını sağlamak amacıyla eğitim programları düzenlendiğini dile getiren Kaya, teorik ve pratik eğitimlerle uzmanlaşacak olan mükelleflerin bundan sonraki çalışmalarda arama kurtarma ekiplerine yardımcı olacağını söyledi. Afet anında yetkililere ve kurtarma ekiplerine yardımcı olunması için çağrıda bulunan Kaya, yardımlaşma ve paylaşmanın olağanüstü durumlarda en yüce insani değer olduğunu vurguladı. Afetlerin doğal ve insan kaynaklı olmak üzere ikiye ayrıldığını açıklayan Kaya, yaralanma, ölüm, sakat kalmalar ve bulaşıcı hastalıklara neden olan bu afetlerin insanların üzerinde şok etkisi yaptığına dikkat çekti. Türkiye`de 1900-2000 yılları arasında meydana gelen depremler hakkında örnekler veren Kaya, toplum olarakdepremlere hazırlıklı olunması gerektiğini belirtti. Seminerde yapısal bilincin önemine dikkat çeken Kaya, "Deprem öldürmez, binalar öldürür. Binaları doğru inşa etmemiz gerekir" dedi. Depremlerde aile afet hazırlığı ve afet planı için yapılması gerekenler hakkında da bilgi veren Kaya, "Çevrenizdeki acil durum ve afete yol açabilecek tehlikeleri belirleyiniz. `Tehlike avı` yaparak evde ve her odadaki en güvenli yerleri belirleyiniz. Yapısal ve yapısal olmayan zararları azaltmak için tedbirler almalıyız. Doğalgaz, elektrik ve su gibi vanaların yerini ve nasıl kapanacağını bilmeliyiz. Acil durum telefonlarını öğreniniz. Şehir içi ve dışından en az iki yakınınızı belirleyip telefon veadresini öğreniniz. Evimizde afet ve acil durum çantası hazırlamalıyız. Panik olmamak için tepkilerimizi planlamalıyız. Evde, okulda ve iş yerinde deprem tatbikatı yapmalıyız. Ne kadar bilgili olursak o kadar bilinçli hareket ederiz" ifadelerini kullandı. Deprem anında yapılması gerekenler hakkında açıklama da bulunan Kaya, konuşmasında şunları kaydetti: "Evde iseniz sakin olun, sırtınızı pencereye dönün. Varsa sağlam bir sıranın ya da masanın altında veya yanında, yoksa pencereden, cam bölmelerden, kırılabilir, devredilebilir ve düşebilir eşyalardan uzak bir duvarın dibinde `çök-kapan-tutun` hareketini yapın. Merdiven ve asansörleri kullanmayın. Yüksek binalardan, tabela, elektrik direklerinden ve tellerinden devrilebilecek veya düşebilecek eşyalardan uzak durun. Dışarıda iseniz paniğe kapılmayın, soğukkanlı olmaya çalışın, etrafınızdaki insanlarısakinleştirin. Kapılara, merdivenlere ve asansöre koşmayın. Araç içerisinde iseniz, pencerelerden, vitrinlerden, aydınlatma cihazlarından ve ağır eşya dolu raflardan uzak durun. Depremi hissedince enerji hatlarından, köprü ve viyadüklerden uzaklaşarak aracı sağa çekip motoru durdurunuz. Deprem durana kadar aracı terk etmeyiniz. Aracı terk ettiğinizde camları kapalı tutun, kontak anahtarını üzerinde bırakınız. Kapıları kilitlemeyiniz. Enkaz altında kaldıysanız sakin olmaya çalışın moralinizi bozmamak için çaba gösterin. Kımıldayacak durumdaysanız ve çıkış yolunuz varsa, hareketlenin. Aksi takdirde durumunuzu koruyun. İlerleyen saatlerde borulara ve duvarlara bir cisimle vurun ki yeriniz belli olsun. Varsa düdük ve el feneri kullanabilirsiniz. Enkaz altında sıkıştıysanız, rastgele bağırmayın, enerjinizi boşa harcamayın. Sakin olun, paniğe kapılmayın. Kendinizin ve çevrenizdeki insanların yaralanıp yaralanmadığı kontrol edin. Artçıdepremlere hazır olun. Hasarlı binalardan uzak durun. Kibrit, çakmak kullanmayın. Işıklar açıksa kapatmayın. Kapalıysa açmayın. Yolun açık ve gidilecek yerin güvenli olduğundan emin olmadan, araçlarla yola çıkmayın. Telefonları meşgul etmeyiniz. SMS atmayı tercih ediniz."
