ATB Baskani Çandir Açiklamasi 'Tarim Enflasyonu Aylikta Düstü, Yillikta Artista'
Antalya Ticaret Borsasi (ATB) ve Antalya Tarim Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Baskani Ali Çandir, Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan açiklanan 2024 yili Haziran ayi Tarim Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarim-GFE) degerlendirdi.
Tarim-GFE’nin Haziran ayinda yillik yüzde 47.56 ilan edildigini kaydeden Çandir, “Bu yillik rakam, son 9 yilin Haziran aylari ortalamasinin (31.53) yüzde 51 üzerinde olmustur. Tarim-GFE, aylikta giderek düsen ancak geçmis yillarin Haziran aylarina göre dördüncü en yüksek artis olarak ilan edildi. Yillikta ise giderek düsen ancak geçmis yillarin Haziran aylarina göre ikinci en yüksek artis olarak ilan edildi” degerlendirmesinde bulundu.
“Veterinerlik hizmetleri yillikta artista”
Haziran ayi Tarim-GFE’nin alt kalemlerine bakildiginda tarimda kullanilan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda aylikta yüzde 0.61 ve yillikta ise yüzde 44.60’lik artis oldugunu belirten Çandir, “Haziran aylari itibariyle aylikta 2021 ve 2022 yillarindan ve yillikta ise 2022 yilindan sonraki en yüksek degerler olmustur” dedi.
Çandir, tohumda aylik yüzde 0.65, enerjide yüzde 0.25, gübrede yüzde 0.19, ilaçta yüzde 1.25, veteriner hizmetlerinde yüzde 0.13, yemde yüzde 0.17 ve diger kalemlerde ise yüzde 3.67’lik artisa dikkat çekerken, yillikta ise tohumda yüzde 61.56, enerjide yüzde 63.17, gübrede yüzde 27.53, ilaçta yüzde 23.54, veteriner hizmetlerinde yüzde 114.01, yemde yüzde 30.01 ve diger kalemlerde ise yüzde 90.69’luk artis oldugunu kaydetti.
Çandir, tarimsal yatirima katki saglayan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda ise aylik yüzde 2.84 ve yillik yüzde 67.47’lik artis ilan edildigini belirtti.
Çandir, “Haziran ayinda Tarim-GFE alt kalemlerindeki degisimler, yilbasindan bu yana benzer egilim göstermistir. Örnegin veterinerlik hizmetlerindeki ve diger hizmet kalemlerindeki devam eden sira disi artislar ile gübre, ilaç ve yemdeki aylik ve yillik düsüsler dikkat çekici olmustur” dedi.
“Haziran ÜFE artisi üretici lehine”
TÜIK’in Haziran ayi tarimsal üretici fiyat endeksini (Tarim-ÜFE) aylik yüzde 1.95 ve yillik yüzde 54.58 olarak açikladigini belirten Ali Çandir, “Tarimsal faaliyetlerde bulunanlar açisindan son bir yillik egilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmisken Haziran ayindaki aylik artis üretici lehine olmustur. Yillik girdi maliyetleri artisi da üretici fiyatlarinin altinda seyretmistir. Üretici lehindeki bu yillik seyrin önümüzdeki aylarda devam etmesi, üreticiler için önem arz etmektedir. Böylece üretici kesimin birikmis zararlarinin azalmasina katki saglayacaktir” degerlendirmesinde bulundu.
Yurtiçi ve yurtdisi üretici enflasyonlarinin tarim sektörünü dolayli olarak etkiledigini belirten Ali Çandir, yurtdisi üretici enflasyonunun (YD-ÜFE), Haziran’da aylik yüzde 0.97, yillikta yüzde 44.51 arttigini belirtti.
Yurtiçi üretici enflasyonunun (YI-ÜFE) aylik yüzde 1.38, yillik yüzde 50.09 gibi oldukça yüksek düzeyde arttigina dikkat çeken Baskan Ali Çandir, üretici düzeyindeki gida kaleminin aylik yüzde 1.69, yillik ise yüzde 62.19 arttigini belirtti.
Çandir, “Bu durum, Haziran ayinda da tarima dayali imalat sanayiindeki enflasyonun, tarimdan daha yüksek seyrettigini göstermektedir” dedi.
“Tüketici enflasyonu yüksek”
Haziran ayinda üretici kesimdeki bu enflasyonlara karsilik tüketici enflasyonunun (TÜFE) aylik yüzde 1.64, yillik yüzde 71.60 arttigini belirten Çandir, “Tüketici taraftaki gida enflasyonu ise Haziran ayinda aylik yüzde 1.78 ve yillik yüzde 68.08 olarak ilan edilmisti. Islenmemis gida enflasyonu Haziran’da aylik yüzde 0.79 ve yillik yüzde 70.50 artis göstermisti. Yas meyve sebze enflasyonu aylik yüzde 6.07 ve yillik 78.61 artmisti. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticilerin maruz kaldigi enflasyonun üzerinde bir tüketici enflasyonu oldugunu göstermeye devam etmektedir” dedi.