Ispir Fasulyesine Akademik Bakis

Nüfus yogunlugu azaliyor

Günümüzde tarimsal üretimin ve kirsal bölgelerin en önemli sorunu nüfusun kent merkezlerinde toplanmis olmasi oldugu ifade edilen arastirmada, “Türkiye’de 2021 yilinda il ve ilçe merkezlerinde yasayanlarin orani yüzde 93,2 olurken belde ve köylerde yasayanlarin orani yüzde 6,8’e düsmüstür. Sosyal imkânlarin yetersiz olmasi nedeniyle kirsal bölgelerde yasayan genç nüfusun kent merkezlerinde yasiyor olmasi tarimsal üretim açisindan degerlendirilmesi gereken en önemli sorun olarak durmaktadir. Türkiye genelinde kilometrekareye düsen insan sayisi 109 kisi olurken Erzurum’un nüfus yogunlugu 30 kisi, Ispir ilçesinin nüfus yogunlugu ise 15 kisiden olusmaktadir. Ilçenin nüfus yogunlugu ülke ortalamasinin sadece yüzde 13,7’si kadardir. Nüfusun az olmasinin sosyolojik nedenlerinin yaninda önemli bir kismini ekonomik nedenler olusturmaktadir. Yerel örgüt ve kuruluslarin cografi isaretli ürünlerin gelisiminde önemli yeri vardir. Özellikle kirsalda örgütlü yapi ile bu kuruluslar arasindaki is birligi ve organizasyon gelisimi gerekmektedir.” denildi.

Üreticilerin sorunlari giderilmeli

Ispir ilçesinde nüfusun yas ortalamasinin yüksek olmasi ve bu nüfusun etkin ve verimli çalisma imkânlarindan yoksunluguna bagli olarak yöre halkinin gelir seviyesinin düsük kaldigi belirtilerek, “Kirsal nüfusun yerinde ikamesi ve gelir seviyesinin artirilmasina yönelik politikalarin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu baglamda Ispir Kuru Fasulyesinin üretiminin yayginlastirilmasi, verimliliginin arttirilmasi gelirin arttirilabilmesi açisindan üreticiye firsat sunmaktadir. Ancak üreticinin karsi karsiya kaldigi sorunlarin çözülmesi, üretimin tesvik edilmesi ve çesitli egitim faaliyetleri ile üreticinin bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda cografi isaretli ürün olan Ispir Kuru Fasulyesinin üretiminin artirilmasi baska bölgelere göç etmis yöre halkinin tersine göçü cazip kilacaktir. Çalisma neticesinde elde edilen önemli sonuçlardan birisi pazara ulasmada aracilarin rolü ve örgütlü yapi ile ilgilidir. Konuya iliskin yürütülen bir çalismada üreticilerin %89,3’ü tüccar ve pazarlamaci araciligi ile satis yaptigini tespit etmistir. Ancak Ispir ilçesinde araci ya da komisyoncuya satis oraninin son derece düsük oldugu görülmüstür.” Seklinde tespitlerde bulunuldu.

Baska fasulyeler Ispir Fasulyesi diye satiliyor

Ilçede az sayida esnafin fasulye piyasasini kontrol ederek fiyatlari belirleme ve piyasayi yönlendirme potansiyeline sahip oldugu belirtilen arastirma sonuçlarinda, “Ilçede bu grupta yer alan esnaf baska sehirlerden daha ucuza getirdikleri fasulyeyi Ispir Kuru Fasulyesi olarak sattiklari tespit edilmistir. Bu durum ilçede yasayan üretici, kamu kurumlari, STK’lar tarafindan bilinmekle birlikte önlem alma konusunda somut bir girisim bulunmamaktadir. Yaygin görüse göre farkli fasulye türlerinin Ispir Kuru Fasulyesi olarak pazarlanmasi uzun vadede cografi isaret tescilli yerel ürünün olumsuz etkilenmesi kaçinilmaz olacaktir. Ilçede kooperatiflesme orani çok düsük kalmaktadir. 2019 yilinda kurulan Ispir hanimeli Kadin Girisimi Üretim ve Isletme Kooperatifi, 2021 yili üretim döneminde 100 dekar alanda fasulye üretimine baslamistir. Modern üretim tekniklerinin kismen uygulandigi üretim alaninda makineli ekim yöntemi ile yagmurlama sulama yöntemi kullanilmistir. Kurulan üretim kooperatifi kiralamis oldugu alanda üretim yapmanin yaninda üreticinin ürününü de satin alarak üretimi tesvik edici rol üstlenmistir. Fasulye üretimini artirmak isteyen üreticiler büyük alanlarda üretim yapmak isteseler de tarim isçisi bulamamaktan dolayi ekim alanlarini artiramamaktadirlar.” denildi.

Pazarlama ve üretimin artmasi bölgeyi kalkindirir

Fasulyenin Ispir ilçesinin ekonomisinin gelismesine katki saglayabilecegi ön görüldügü ifade edilen arastirmanin sonuç kisminda sunlar söylendi”, “Ayrica, bu alan içerisinde yürütülecek diger çalismalar için arastirmacilara yön belirleyebilecek, bir alt yapi sunabilecek nitelige sahip oldugu görülmektedir. Kronik hale dönüsen bölgesel sorunlarin çözümünde politika belirleyicilere, bölgedeki sivil toplum ve çiftçi örgütlerine, ayrica da üreticilere bir dizi tavsiyelerde bulunulmustur. Bölgede gerçeklestirilecek disiplinli çalismalar ile kirsal nüfusun artirilabilecegi, tersine göçün hareketlendirilecegi ve nüfusun yerinde ikamet etmesinin mümkün oldugu görülmektedir.”