Asiri Sicaklarin Bilinmeyen Riski
Psikoterapist Dr. Selin Yurdakul, asiri sicaklarin kisilerin ruhsal dengesini bozdugunu ifade ederek, "Sicak hava dönemleri, bazi bireylerde depresyon ve kaygi düzeylerini artirabilir" dedi.
Yurdakul, "Arastirmalara göre, yüksek sicaklik, duygusal dengeyi bozar ve huzursuzluk, sinirlilik ve irritasyon gibi tepkilere neden olabilir. Yale Üniversitesi’nde yapilan bir çalismada ABD’de ortalama sicakliklardaki artisin intihar oranlarinda yüzde 1’lik artisa karsilik geldigi görülmüs. Dünyada küresel isinma ile birlikte isinan havalar sonucu gelecek bir ruh sagligi krizinden endise edilmekte. Sicak hava dönemleri, bazi bireylerde depresyon ve kaygi düzeylerini artirabilir. ABD’de yapilan bir arastirmada yilin en sicak günlerinde ve en soguk günlerine kiyasla acil servise basvuran psikiyatri iliskili vakalarda anlamli oranda artis oldugu tespit edilmis" dedi.
"Sicak hava, dikkat ve konsantrasyon seviyelerini, zihinsel berrakligi azaltir"
Yurdakul, sözlerine söyle devam etti:
"Sicak hava, suç oranlarinda artisla iliskilendirilmistir. 2019 yilinda yapilan bir çalisma, Los Angeles’ta sicaklik ve siddet suçlari arasindaki iliskiyi incelemis. Sicakligin 30 derecenin üzerinde oldugu günlerde siddet suçu oranlarinin ortalama yüzde 5,7 arttigi tespit edilmis. Kendinizde ya da çevrenizde son zamanlarda gözlemlediginiz tahammülsüzlük ve öfke patlamalarinin bir sebebi de son günlerde asiri yükselen sicaklikla iliskili olabilir. Sicak havanin kendisi, bireylerde saldirgan güdüleri ve davranislari artirabilir. ’Sicak hipotezi’, insanlarin sicak havalarda daha kolay sinirlenebilecegini ve düsmanca davranabilecegini ileri sürer. Sicak hava, dikkat ve konsantrasyon seviyelerini, zihinsel berrakligi azaltir ve bellek performansini etkiler. Yüksek sicakliklarda kan-beyin bariyeri bozulmaya baslar ve böylece istenmeyen proteinler ve iyonlar beyinde birikerek inflamasyona ve normal fonksiyonlarin bozulmasina neden olur. Nöronlar isindikça aktive olmasi zorlasir sessizlesir. Özellikle Alzheimer, parkinson ve multiple skleroz gibi nörolojik hastaliklari olan kisilerin sicaklardan korunmasi hastalik seyrini olumsuz etkilememsi açisindan önemlidir. Sadece beyin degil, kalp akciger ve böbreklerde sicaklardan olumsuz etkilenen organlardandir. Sicak havalar ve vücudun susuz kalmasi bu organlara binen yükü arttir. Kronik kalp akciger ve böbrek hastaliklari olan kisilerin sicak havalarda özellikle kendini korumak için daha çok dikkat etmesi gerekir"
"Yetersiz uyku, zihinsel ve duygusal islevleri olumsuz etkiler"
Uyku kalitesinin de önemli oldugunun altini çizen Dr. Selin Yurdakul, "Uzmanlara göre, uyku kalitesini etkileyen en önemli faktörlerden biri oda isisi ve ideali 16-19 derece arasi olmasi. Vücut isimiz normalde uykuda 1-2 derece düser ancak sicak havalarda vücut isisinin düsmesi zorlasir. Bu durum REM ve derin dinlenmenin oldugu yavas dalga uyku süresini kisaltarak uyku kalitesini olumsuz etkiler. Yetersiz uyku, zihinsel ve duygusal islevleri olumsuz etkiler" ifadelerini kullandi.
"Bol su için" uyarisi
Yüksek sicakliklarin vücutta su kaybina yol açtigini ve bunun da enerji seviyelerini düsürerek, yorgunluk hissine sebep oldugunu hatirlatan Yurdakul, "Ayrica beynimizin saglikli islev görebilmesi açisindan yeterli hidrasyon önemlidir. Sicagin etkilerini azaltmak için yapacagimiz en önemli seylerden biri bol su içmektir. Beynimizi sicaktan korumak için bir diger yöntem ise günesin tepede oldugu günün en sicak vakitlerinde disari çikmamak ve mümkünse iç ortamlari klima ile sogutmaktir. Klima yoksa soguk suyla dus almak vücut isisini düsürmek için güzel bir alternatiftir" sözlerine ekledi.