Ticaret Bakanligi'ndan Zeytinyagi Ihracatina Iliskin Ilave Tedbirler
Ticaret Bakanligi’ndan yapilan açiklamada, dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin yurt içi tüketici fiyatlarina olan olumsuz etkisinin devam etmesinin üzerine yeniden bir degerlendirme yapildigi belirtilerek, “Önümüzdeki zeytinyagi hasat döneminin baslangicina (1 Kasim 2023) kadar, dökme veya varilli zeytinyagi ihracatina yönelik olarak ilave tedbirler yürürlüge konulmustur” denildi.
Ticaret Bakanligi tarafindan son dönemde yurt içi ve yurt disinda zeytinyagi sektöründe yasanan gelismelere iliskin yapilan açiklamada, Uluslararasi Zeytin Konseyi (UZK) verilerine göre, Avrupa’da yasanan kuraklik nedeniyle, Ispanya ve Italya basta olmak üzere dünyada zeytinyagi üretiminin 2022/2023 sezonunda yüzde 20 oraninda azalirken, Türkiye’de üretimin yüzde 62 artis gösterdigi hatirlatilarak, “Diger taraftan, toplam zeytinyagi ihracati ise 2022/2023 sezonu Kasim-Temmuz döneminde, bir önceki sezonun ayni dönemine göre; miktar bazinda yüzde 240 artarak 136,5 bin tona ulasmistir” ifadeleri kullanildi.
Ayni dönemde, ambalajli zeytinyagi ihracatinin miktar bazinda yüzde 3 artarken, dökme zeytinyagi ihracatinin 5,5 kat, varilli ihracatinin ise 4 kat arttigi vurgulanan açiklamada, “Ihracatin sevkiyat türüne göre dagilimina bakildiginda ise dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin toplam ihracattaki miktar bazinda payi yüzde 42’den yüzde 83’e yükselmistir. Dökme ve varilli zeytinyagi ihracatimizdaki hizli yükselis, yurt içi fiyatlara da yansimis olup, zeytinyagi perakende fiyatlarinda iç piyasada görülen artis, son bir yillik dönemde genel fiyat artisinin oldukça üzerinde seyretmektedir” cümlelerine yer verildi.
“Dünya zeytinyagi üretimindeki azalmaya paralel olarak dünya zeytinyagi fiyatlari da artis göstermekte olup, Haziran 2023 itibariyle üretici/borsa fiyatlari bir önceki yilin ayni dönemine göre Türkiye’de yüzde 102, Ispanya’da yüzde 84, Italya’da yüzde 58 ve Yunanistan’da yüzde 72 oraninda artmistir” denilen açiklamada, Avrupa Birligi’nin (AB) yüksek gümrük vergileri nedeniyle, Türkiye’nin AB üyesi ülkelere olan katma degerli ve nihai tüketiciye yönelik ambalajli zeytinyagi ihracatinin çok düsük miktarda yapilabildigi dile getirilerek, söyle devam edildi:
“Ancak özellikle Italya ve Ispanya, ülkemizden ithal ettikleri dökme ve varilli zeytinyagini isleyerek yeniden üçüncü ülkelere pazarlamaktadir. Içinde bulunulan 2022/2023 sezonu Kasim-Temmuz döneminde, dökme ve varilli ihracatimizin bir önceki sezonun ayni dönemine göre Ispanya’ya 21 kat, Italya’ya ise 44 kat artis gösterdigi görülmektedir. Bu itibarla, dis talep sebebiyle yükselen dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin, ambalajli zeytinyagina yönlendirilerek katma degerli ürün ihracatina katki saglanmasi amacindan hareketle, her türlü dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinda kilogram basina 20 cent kesinti yapilmasi hususunu düzenleyen Destekleme ve Fiyat Istikrar Fonu Hakkinda Kararda Degisiklik Yapilmasina Dair 7391 sayili Cumhurbaskani Karari, 19 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayimlanarak yürürlüge girmistir.”
Zeytinyagi ihracatina yeni karar
Ticaret Bakanliginca, zeytinyagi sektörüne iliskin dis ticaret, yurt içi arz, tedarik, yurt disi ve yurt içi fiyatlar konusunda Türkiye ve dünyadaki güncel gelismelerin sektör paydaslariyla yogun temas halinde yakindan takip edildigi aktarilan açiklamada, sunlar kaydedildi:
“Bu çerçevede dünyada azalan zeytinyagi rekoltesinin sebep oldugu artan dis talep ve dünya fiyatlari sebebiyle önemli ölçüde yükselen dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin yurt içi tüketici fiyatlarina olan olumsuz etkisinin devam ettigi kaydedilmistir. Bakanligimizca bu sartlar altinda yeniden bir degerlendirme yapilarak, önümüzdeki zeytinyagi hasat döneminin baslangicina (1 Kasim 2023) kadar, dökme veya varilli zeytinyagi ihracatina yönelik olarak ilave tedbirler yürürlüge konulmustur.”
Kaynak: İHA
Ayni dönemde, ambalajli zeytinyagi ihracatinin miktar bazinda yüzde 3 artarken, dökme zeytinyagi ihracatinin 5,5 kat, varilli ihracatinin ise 4 kat arttigi vurgulanan açiklamada, “Ihracatin sevkiyat türüne göre dagilimina bakildiginda ise dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin toplam ihracattaki miktar bazinda payi yüzde 42’den yüzde 83’e yükselmistir. Dökme ve varilli zeytinyagi ihracatimizdaki hizli yükselis, yurt içi fiyatlara da yansimis olup, zeytinyagi perakende fiyatlarinda iç piyasada görülen artis, son bir yillik dönemde genel fiyat artisinin oldukça üzerinde seyretmektedir” cümlelerine yer verildi.
“Dünya zeytinyagi üretimindeki azalmaya paralel olarak dünya zeytinyagi fiyatlari da artis göstermekte olup, Haziran 2023 itibariyle üretici/borsa fiyatlari bir önceki yilin ayni dönemine göre Türkiye’de yüzde 102, Ispanya’da yüzde 84, Italya’da yüzde 58 ve Yunanistan’da yüzde 72 oraninda artmistir” denilen açiklamada, Avrupa Birligi’nin (AB) yüksek gümrük vergileri nedeniyle, Türkiye’nin AB üyesi ülkelere olan katma degerli ve nihai tüketiciye yönelik ambalajli zeytinyagi ihracatinin çok düsük miktarda yapilabildigi dile getirilerek, söyle devam edildi:
“Ancak özellikle Italya ve Ispanya, ülkemizden ithal ettikleri dökme ve varilli zeytinyagini isleyerek yeniden üçüncü ülkelere pazarlamaktadir. Içinde bulunulan 2022/2023 sezonu Kasim-Temmuz döneminde, dökme ve varilli ihracatimizin bir önceki sezonun ayni dönemine göre Ispanya’ya 21 kat, Italya’ya ise 44 kat artis gösterdigi görülmektedir. Bu itibarla, dis talep sebebiyle yükselen dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin, ambalajli zeytinyagina yönlendirilerek katma degerli ürün ihracatina katki saglanmasi amacindan hareketle, her türlü dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinda kilogram basina 20 cent kesinti yapilmasi hususunu düzenleyen Destekleme ve Fiyat Istikrar Fonu Hakkinda Kararda Degisiklik Yapilmasina Dair 7391 sayili Cumhurbaskani Karari, 19 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayimlanarak yürürlüge girmistir.”
Zeytinyagi ihracatina yeni karar
Ticaret Bakanliginca, zeytinyagi sektörüne iliskin dis ticaret, yurt içi arz, tedarik, yurt disi ve yurt içi fiyatlar konusunda Türkiye ve dünyadaki güncel gelismelerin sektör paydaslariyla yogun temas halinde yakindan takip edildigi aktarilan açiklamada, sunlar kaydedildi:
“Bu çerçevede dünyada azalan zeytinyagi rekoltesinin sebep oldugu artan dis talep ve dünya fiyatlari sebebiyle önemli ölçüde yükselen dökme ve varilli zeytinyagi ihracatinin yurt içi tüketici fiyatlarina olan olumsuz etkisinin devam ettigi kaydedilmistir. Bakanligimizca bu sartlar altinda yeniden bir degerlendirme yapilarak, önümüzdeki zeytinyagi hasat döneminin baslangicina (1 Kasim 2023) kadar, dökme veya varilli zeytinyagi ihracatina yönelik olarak ilave tedbirler yürürlüge konulmustur.”