Eflatunpinar Hitit Kutsal Aniti Ve Havuzu'nun Dünyada Benzeri Yok

Selçuk Üniversitesi (SÜ) Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Musmal, tarihte insanoglunun süreç içerisinde hep su kenarlarina yerleserek yerlesim merkezi kurduklarini belirterek, Anadolu’da kurulu büyük medeniyetlerden birisi olan Hititler’in de Beysehir Gölü kenarinda günümüzde de Eflatunpinar olarak bilinen alanda önemli bir açik hava tapinagi tesis ettigini söyledi.

Bu tapinakla ilgili arastirmacilarin eserlerine bakildiginda bölgenin alelade seçilmis bir bölge olmadigini gördüklerini anlatan Prof. Dr. Hüseyin Musmal, Eflatunpinar ve yakinlarinda yer alan Fasillar anitlarinin kuruldugu bölgede tarihteki Hitit egemenliginden söz ederek, “Eflatunpinar’in dogal bir kaya üzerinde degil, bir havuzun, yani su kaynaginin, bir pinarin etrafinda andezit taslardan, itinali bir isçilikle bir araya getirilmis bir tapinak oldugu görülüyor. Geçmiste açik hava tapinagi olarak yapilmis olan bu tapinak, günümüzde bir açik hava müzesi niteliginde. Ülkemizin önemli turizm bölgelerinden olan Konya’da, yine Konya’nin da önemli turizm yörelerinden olan Beysehir’de yer alan Eflatunpinar Hitit Kutsal Aniti’ni bugün bir açik hava müzesi seklinde degerlendirmek mümkün görünüyor” dedi.



"Anit, suyun tasarruflu kullanilmasiyla ilgili sembollerle dolu"

Anitin gerektiginde tasarruflu bir sekilde suyun kullanilmasiyla ilgili bir takim sembolleri de barindirdigini aktaran Hüseyin Musmal, “Etrafinda pinardan kaynayan sular, kanallar marifetiyle havuza toplanmakta, suyun azaldigi dönemlerde havuzdaki sudan da istifade edildigi görülmekte. Bu pinarin sulari da Beysehir Gölü’ne kadar uzanan bir dere halinde ulasmakta. Biz istiyoruz ki, bölgemizdeki özellikle kültür varliklari, hangi döneme ait olursa olsun, ister Türk dönemi dedigimiz Selçuklu, beylikler, Osmanli ve Türkiye Cumhuriyeti olsun, ister Türk dönemi öncesi dedigimiz Bizans, Roma, Hitit, hatta Neolotik döneme ait bu bölgede medeniyetlerin birakmis oldugu tarihi kültür varliklarinin günümüze ulasmis, degerli önemli kültür varliklarinin gelecek nesillere ulasmasina imkan tanimak ve bu günde özellikle dünya üzerindeki yerli ve yabanci turistlerin bölgeyi ziyaret eden insanlarin daha güzel, daha kolay ziyaretlerine imkan taniyabilmeleri için düzenlenmesi gerektigine inaniyoruz” ifadelerini kullandi.

Bölgenin çok kiymetli bir kültür varligi olan Eflatunpinar’in bu nedenle etrafinin düzenlenerek, hatta gerekirse bir bilgilendirme platformu olusturularak etrafinda kurulacak kamera sistemleri ile ziyaretçi sayisinin tespit edilmesinin hem güvenligi hem de bölgeye gelen ziyaretçilerin ülke ve Konya turist potansiyelini ortaya çikarmasi açisindan son derece önemli oldugunu düsündüklerini belirten Prof. Dr. Musmal, “Böylece bölgemize gelen ziyaretçi sayilarini bilirsek, bu ziyaretçilerin bölgede, eser etrafinda geçirdikleri vakti tespit edebilirsek eserle ne kadar ilgilendiklerini tespit edebilirsek, orada sunacagimiz hizmet, orada ortaya konulacak çalismanin tespiti açisindan da bize önemli veriler verecektir. Biz de bu kez sunu söyleyebilecegiz: Evet, Konya’da önemli bir açik hava müzesi durumunda olan Eflatunpinari’na yilda 5 bin turist gelirken Fasillar bölgesinde bulunan Hitit Aniti’na 3 bin turist geliyor. Acaba turistler bu bölgeyi daha iyi mi taniyorlar, daha iyi mi anlatilmis, bölgemizin degerleri daha iyi mi insanlara aktarilmis ya da ulasim imkanlari mi sikintili, insanlarin ulasmalarinda problemler mi var? Bunlarin masaya yatirilmasi mümkün olabilecektir” seklinde konustu.

Beysehir’deki kutsal anit ve havuzunun dünyada bir esinin olmadigini da arastirmacilarin söyledigini anlatan Prof. Dr. Musmal, M.Ö. 13. yüzyilda yapilan aniti digerlerinden ayiran bir özelliginin de oldugunu vurguladi. Bir pinarin etrafinda andezit taslari ile özel olarak islenerek yapilan bu anitin çok ilgi çekici bir eser oldugunun altini çizen Musmal, “Bu andezit taslari belki bu Fasillar bölgesindeki maden bölgesinde islendi, getirildi.

Belki de Eflatunpinari’na yakin olan Sadikhaci civarindaki andezit taslarindan yapildi, bilmiyoruz. Ama kaya oymak suretiyle degil, parça parça yapilmak suretiyle, özel olarak bir kompozisyon etrafinda yapilmis, birlestirilmis. Tanrilar, tanriçalar islenmis bir kompozisyon halinde oraya çok büyük bir önem verdikleri anlasiliyor. Suya çok önem verdikleri anlasiliyor. Zaten, insanin suya önem vermemesi mümkün degil. Eski çaglardan itibaren de günümüze kadar insanlar suya çok deger vermis. Suyun bulundugu bölgelerde önemli semboller ve abideler ortaya koymuslar. Ivriz, bunun örnegi Konya’da. Eflatunpinar bunun örnegi, kompozisyonu itibariyle, bulundugu cografya itibariyle bir bütün halinde bir abideyi olusturmasi açisindan Eflatunpinar anitinin, abidesinin Türkiye’de ve dünyada örneginin bulunmadigini arastirmacilar söylüyor. Alanla ilgili Hititologlar ve tarihçiler ve eski çag tarihçileri bunlari böyle söylüyor. Belki yakin benzer örnekler vardir ama ülkemizde bunun örnegi bulunmuyor. Bu muhtesem eser bilim camiasi tarafindan yaziti olmadigi için tamamen dini nitelikli, ayni zamanda Hititlerin sanatsal ve politikaci gücünü yansitan eser olarak degerlendirilmektedir” dedi.

Anitin mutlak surette muhafaza edilmesi gerektigini, etrafinin daha düzenli hale getirilmesi ve korunmasi gerektigini kaydeden Musmal, “Elbette Konya Müze Müdürlügü’müz orada yaptigi yüzey ve kurtarma kazisi çalismalari marifetiyle havuzu temizledi. Havuzdan anitin kompozisyonuna ait bazi parçalari çikardi, etrafini tel örgüyle çevirdi, düzenledi.

Hayvanlarin belki havuzu kullanmasinin önüne geçilmis oldu ama daha tertibatli, daha düzenli, daha kontrol altinda tutulabilir bir seviyeye devletimizin, ülkemizin, Kültür ve Turizm Bakanligi’mizin getirecegine inaniyoruz. Hem de böylece biz esi benzeri bulunmayan bir aniti etrafinda yapmis oldugumuz düzenleme ile yüz akimiz olarak dünyaya gösterebilir ve anlatabiliriz” diye konustu.