Yerli Ve Milli Patatesler Topraksiz Ortamda Üretiliyor

Tarim ve Orman Bakanligi, Tarimsal Arastirmalar ve Politikalar Genel Müdürlügü’ne bagli olarak faaliyetlerini sürdüren ve Türkiye’deki patatesle ilgili ilk ve tek konu arastirma enstitüsü olan Nigde Patates Arastirma Enstitü Müdürlügü yerli ve milli çesitlerinin ve çesit adaylarinin ileri kademedeki mini yumru üretimlerini havada yani ’aeroponik’ sistemle ve suda ’hidroponik’ sistem olmak üzere yerli ve milli çesitler topraksiz ortamda üretiliyor. Konu hakkinda açiklamalarda bulunan Nigde Patates Arastirma Enstitüsü Müdürü Ugur Pirlak; “Tarim ve Orman Bakanligi, Tarimsal Arastirmalar ve Politikalar Genel Müdürlügü’ne bagli olarak faaliyetlerini sürdüren Müdürlügümüz, Türkiye’deki patatesle ilgili ilk ve tek konu arastirma enstitüsüdür. Enstitümüzde 2005 yilindan beri yürütülen islah çalismalari neticesinde su ana dek 10 adet yerli ve milli patates çesidi ülke tarimina kazandirilmistir. Gelistirilen bu çesitlerden 8 tanesinin de yine ülkemizde bir ilk olarak özel sektöre devri gerçeklestirilmistir. Özel sektöre devredilen yerli ve milli çesitlerimizin en kisa sürede üreticilerimizin eline geçmesi için ara vermeden ileri kademedeki tohumluk üretimleri ve sertifikasyon islemleri firmalarimiz tarafindan yürütülmektedir. Patates (Solanum tuberosum L.) zengin bir besin kaynagi olup dünyada giderek büyüyen açlik sorunu ve dengeli beslenme ihtiyacina cevap verebilecek en önemli bitkilerin basinda yer almaktadir. Dünyada, yaklasik 376 milyon ton üretim miktari ile seker kamisi, misir, çeltik ve bugdayin ardindan en çok üretimi yapilan bitkidir. Türkiye önemli bir patates üreticisi ülke konumunda olup, sertifikali patates tohumlugu üretiminde de yeterlilik oranlari yüzde 115’lere ulasmistir. Dünyada ve Türkiye’de basta tohumluk olmak üzere patates üretim alanlarinda, özellikle hastalik ve zararlilarin kontrol altina alinmasi büyük önem arz etmektedir. Bilindigi gibi patateste viral, fungal ve bakteriyel hastalik etmenleri, ortalama yüzde 30-100 oraninda ürün kaybina neden olmaktadir. Bu sorunlarin önüne geçmek için topraksiz tarim gibi ileri teknikler; özellikle toprak kökenli patojenler gibi bazi toprak kaynakli problemlerin yasandigi alanlarda, alternatif ve yüksek verimli bir üretim sekli olarak karsimiza çikmaktadir” dedi.

Yerli ve milli çesitleri ile gelistirme asamalarinin modern sartlarda yapildigini ifade eden Enstitü Müdürü Pirlak; “Enstitümüz, hâlihazirda islah ettigi ve tescil ettirdigi yerli ve milli çesitleri ile gelistirme asamasinda olan yerli ve milli çesitlerinin süper elit kademedeki tohumluk üretimlerini modern sartlarda ve en verimli sekilde devam etmektedir. Gelistirmis oldugu yerli ve milli çesitlerinin ve çesit adaylarinin ileri kademedeki mini yumru üretimlerini havada yani aeroponik sistemle ve suda yani hidroponik sistemle yapmaktadir. Havada dedigimiz Aeroponik sistemde, enstitümüz doku kültürü laboratuvarinda üretilen viral, bakteriyel ve fungal etmenlere karsi temiz bir baslangiç materyali olan in-vitro bitkiler üretilmekte ve bu bitkilerin kökleri karanlik ve etrafi kapali bir muhafaza içine alinmakta, yesil aksami ise muhafazanin üst kisminda gelecek sekilde yerlestirilmektedir. Bu sistemde kökler karanlik ve kapali bir ortamda asili sekilde durur ve belli araliklarla köklere bitkinin tüm ihtiyacini karsilayan bir besin çözeltisi belirli araliklarla püskürtülmektedir. Bu yöntem ile bitki basina yaklasik 100-150 mini yumru üretimi saglanmaktadir. Suda dedigimiz hidroponik yöntemde ise yine enstitümüz doku kültürü laboratuvarinda üretilen in-vitro bitkiler, etrafi kapali ve içinde besin çözeltisinin dolastigi bir sisteme yerlestirilmektedir. Bu sistemde de bitkinin yesil aksami üst kisimda kökleri ise suyun içinde kalacak sekilde yerlestirilmektedir. Bu yöntem ile bitki basina yaklasik 50-60 mini yumru üretilmektedir. Her iki üretim sisteminde de kontrollü bir biyolojik ve kimyasal kontrol saglanabilmekte, özellikle viral, bakteriyel ve fungal etmenlere karsi temiz bir mini yumru üretimi gerçeklestirilmektedir. Bu sistemlerin diger bir avantaji ise gübre, su ve ilaç gibi girdi kullanimlarinda daha optimum ekonomik ve çevreye duyarli olmasidir” ifadelerini kullandi.

Patates Arastirma Enstitüsü Müdürlügünün mini yumru üretim kapasitesinin 2 milyon yumru olacak sekilde artirildigini belirten Pirlak; “ Bu çerçevede ülkemizde patates konusunda kamudaki AR-GE merkezi olan Enstitü Müdürlügü’müzde mini yumru üretim kapasitemizi 2 milyon yumru olacak sekilde artirmak için, Aeroponik Sistem seralarini bakanligimiz imkânlari ile gelistirdik, büyüttük ve faaliyete geçirdik. Yaptigi projelerle, gerçeklestirdigi çalismalarla her zaman patates sektörüne rol model olan enstitümüzde talep olmasi durumunda patates tohumlugu ile ilgili özel sektör firmalarina da mini yumru üretim konusunda hizmet verecektir. Tüm patates üreticilerimize sertifikali, iyi kalitede ve yüksek verimli tohumluklar için var gücümüzle çalisiyoruz” diye konustu.