Milli Mücadele Müzesi Birçok Esere Ev Sahipligi Yapiyor

Milli Mücadele döneminin en önemli evraklarindan bir tanesi propaganda kartlari, Türk Kurtulus Mücadelesini anlatan ve ana kaynak olan Nutuk, Lozan Baris Antlasmasini anlatan Paris Ulusal Matbaasi tarafindan basilan kitap ve eki ile Latin Alfabesine geçis döneminde Kayseri’ye gelen Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e ait yeni fotograflar da müzede sergileniyor. Kayseri Büyüksehir Belediyesi Müzeler ve Tarihi Yapilar Yönetim Sube Müdürü Fehmi Gündüz, yaptigi açiklamada, Milli Mücadele döneminin en önemli evraklarindan bir tanesi Propaganda ve Mefkûre Kartlari’nin müzede sergilendigini dile getirerek, kartlarin o döneme ait önemini söyle anlatti;

“Propaganda kartlari döneme ait bizim insanimizin ne düsündügünü veya o dönemin siyasi, sosyal ve savas dönemlerini anlatan önemli kartlardir. Bu kartlar Milli Mücadele’nin nasil kazanildigini gösteren ve vatanin kurtulmasinda ne gibi görsel ve yazili materyaller oldugunu anlatan çok önemli belgelerdir. Kartpostallar özellikle 18.yy’da kullanilan iletisim araci ve o tarihlerde Almanya ve Osmanli iliskileri çok iyi. 1890 yilinda Almanya’da 300 milyon kartpostalin basildigini ve özellikle önemli günlerde tebrik karti olarak kullanildigini bilmekteyiz. Bu rakam 1913’te yani 23 yil sonra Almanya’da 1,8 milyara ulastigini görüyoruz. Kartpostallarin daha sonra ülkelerin menfaatlerine yönelik kullanildigini da görüyoruz. Propaganda kartlari ve afisleri sayesinde 1. Dünya Muhaberesi basladiginda özellikle Birlesik Krallik günümüzde Ingiltere dedigimiz devletin sömürgelerinde bu faaliyeti çok iyi gerçeklestirdigini görüyoruz.”

Gündüz, Türk Kurtulus Mücadelesini anlatan ve ana kaynak olan Milli Mücadele Müzesi’nde sergilenen ve ilk baskilardan biri olan Nutuk Kitabi’nin Kayseri Büyüksehir Belediyesi Milli Mücadele Müzesi’nde sergilendigini de ifade ederek, “Günümüze kadar binlerce Nutuk Kitabi basilmistir ama en önemlisi ilk baskisidir. 1927 yilinda orijinal kaliplari Viyana’da alinmis ve Istanbul Devlet Matbaasi’nda bastirilmis bin adet Nutuk’tan bahsediyoruz. Simdi Kayseri’de Milli Mücadele Müzesi’nde sergilenmekte bu Nutuk” diye konustu.

3 bölümden olusan Nutuk’ta 19 Mayis 1919’dan 1927’ye kadar olan dönemin anlatildigini, ilk dönemi savas dönemi, ikinci dönemi Cumhuriyet Dönemi ve sonrasi olarak geçtigini belirten Gündüz, Nutuk’un 1927 yilinda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Mustafa Kemal Atatürk’ün hiç kesintisiz okumus oldugu metinlerden olustugunu, bunun yaninda 10 adet haritadan olusan Nutuk ekleri oldugunu, ilk baskisinin çok kaliteli bir kâgit üzerine basildigini ve ilk baskisinda Mustafa Kemal Atatürk’ün fotografi ve imzasi bulundugunu anlatti. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal tarafindan bizzat imzalanmis Osmanlica Istiklal Savasi Madalya Berati ve Istiklal madalyasindan bir tanesinin de müzede ziyaretçilerini bekledigine vurgu yapan Müze Müdürü Gündüz, “30 Agustos 1922 tarihinde büyük taarruzumuzla birlikte düsman askerlerin tamami yurttan atilmisti ve 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin ilani ile birlikte artik yeni ülkede kurulmus oldu. Bu tarihten sonra Milli Mücadelede Büyük Kahramanlik gösteren Mehmetçiklerimize Istiklal Madalyasi ve Beratlar verildi.

Bunlarin en önemlilerinden bir tanesi Mustafa Kemal Atatürk imzali olan Istiklal Madalyalari ve beratlariydi. Onlardan bir tanesi de su an Milli Mücadele Müzemizde sergileniyor” seklinde konustu.

Gündüz, Lozan Konferansi 24 Temmuz 1923 Tarihli Mektuplar ve Anlasmalar Kitapçigi ile ekinin de Büyüksehir Belediyesi Milli Mücadele Müzesi’nde oldugunu ifade ederek, o dönem ile ilgili sunlari söyledi:

“Isviçre’nin Lozan kentinde bir anlasma yapiliyor. Bu anlasma neticesinde biz artik tüm dünya tarafindan taninan bir devlet haline geliyoruz. Bununla alakali en önemli belge, bu anlasmanin yapildigi yere istinaden zaten Lozan Baris Antlasmasi olarak geçiyordu, buna ait Paris Ulusal Matbaasi tarafindan basilan kitap ve eki. 30 Ekim 1918 tarihi, Birinci Dünya Harbi’nden Osmanli’nin yenik olarak ayrildiginin önemli bir belgesi aslinda. Bu tarihten sonra ilk isgallerin Anadolu’da basladigini biliyoruz. Ilk isgaller basladiktan sonra Türk kurtulus mücadelesi 19 Mayis 1919’da Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çikisi ile basliyor. Havza, Amasya, Erzurum ve Sivas kongreleri sonrasinda Mustafa Kemal Atatürk’ün Ankara’ya gitmesi ve Büyük Taarruzu gerçeklestirmemizle birlikte savas artik bitiyor. Bizim için önemli olan burada su, kurtardigimiz vatan için yeni bir anlasma yapmamiz gerekiyor. Tam bagimsiz bir ülke oldugumuzu göstermemiz açisindan bu çok önemli. 24 Temmuz 1923 tarihinde Isviçre’nin Lozan kentinde bir anlasma yapiliyor. Bu anlasma neticesinde biz artik tüm dünya tarafindan taninan bir devlet haline geliyoruz. Bununla alakali en önemli belge, bu anlasmanin yapildigi yere istinaden zaten Lozan Baris Antlasmasi olarak geçiyordu, buna ait Paris Ulusal Matbaasi tarafindan basilan kitap ve eki. Bu kitap suanda orijinal hali ile basildigi tarih olan 24 Temmuz 1923 tarihli bir kitap, bu kitabi görmek isteyenler, Türk bagimsizligina sahit olmak isteyenleri müzemizdeki eseri görmeye davet ediyoruz.”

Latin Alfabesine geçis döneminde Kayseri’ye gelen Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e ait yeni fotograflarinda müze de sergilendigine isaret eden Gündüz, “Gazi Mustafa Kemal, 21 Aralik 1919 Heyeti Temsiliye olarak geldigi tarihten itibaren 4 defa daha Kayseri’ye geldigini biliyoruz. 20 Eylül 1928 yilinda Ismet Inönü ile birlikte Kayseri’ye geldiklerinde Saat Kulesi önünde bir kara tahta kurduruluyor. Kara tahta üzerine yeni Latin Alfabesi ile ilk denemeler gerçeklesiyor. Bu denemelerin en önemli sahitleri günümüze gelen fotograflardir. Seyahatim yazili bir görsel internette çok fazla rastlayacagimiz bir görsel ama biz müzeye iki fotograf daha kazandirdik. Sergilenen bu görseller o güne ait görsellerdir. Müze severler buraya geldiklerinde Mustafa Kemal Atatürk’ün o günlere ait fotograflarini görebilirler” ifadelerini kullandi.