Sivas'ta Uzman Doktor ALS Hastaligi Hakkinda Önemli Açiklamalarda Bulundu
Sivas Numune hastanesinde Nöroloji Uzmani olarak görev yapan Dr. Zeynep Özelce, ülkemizde 8 bine yakin kisinin etkilendigi ve halk arasinda “Stephen Hawking’in hastaligi” olarak bilinen ALS hastaligi hakkinda bilgiler verdi.
ALS hastaligi ile ilgili açiklamalarda bulunan Uzm. Dr. Zeynep Özelce “Amyotrofik lateral skleroz(ALS) esas olarak istemli kas hareketinin kontrolünden sorumlu sinir hücrelerinin hasarindan kaynaklanan nadir görülen bir nörolojik hastalik grubudur. Istemli kaslar çigneme, yutma, yürüme ve konusma gibi hareketlerin yapilmasinda görevlidir. ALS hastaligi ilerleyicidir ve belirtiler zamanla kötülesme egilimi gösterir. ALS’nin baslangiç belirtileri hastadan hastaya degisir. ALS, tüm yaslarda görülebilmekle beraber, genellikle 40-60 yas arasinda ve agirlikla erkeklerde görülüyor. 65 yasindan sonra ise hem kadin hem erkeklerde esit oranda rastlaniyor” dedi.
“ALS hastalik belirtilerinin kisilere göre farklilik gösterebilir”
ALS hastalik belirtilerinin kisilere göre farklilik gösterebilecegini belirten Özelce “ALS’nin belirtileri her hasta için ayni olmaz. Genellikle hastalik erken dönemde agirlikli olarak kol ve/veya bacaklarda basliyor. Ilk olarak kaslarda sertlik, kramp ve segirmelerle basliyor. .Sonrasinda kaslarda güçsüzlük ve erime görülüyor. ALS’nin hiçbir döneminde hafiza ve zihin etkilenmiyor. Kaslardaki güçsüzlügün elden basladigi durumda kalem tutmada, anahtar çevirmede veya çay bardagini kaldirmada güçlük meydana gelebilir. Son evrede kaslarda çok yogun erimeler bas gösterdiginde ise hasta yürüyemez, konusamaz ve kollarini kullanamaz hale geliyor. Hasta yataga bagimli hale gelebiliyor ve solunum cihazina ihtiyaç duyuyor. Buna karsin ALS, hastaligin bagirsak ve mesane kontrolünü, duyu sistemini, hafizayi ve zekayi etkilemiyor. Ayrica kalp kasi da zarar görmüyor. Göz kaslari çogu kez en son etkilenen kas olurken kimi zaman hiç etkilenmiyor” dedi.
“Su an hastaligin bir tedavisi bulunmuyor”
ALS’de olasi nedenlerine vurgu yapan Özelce, “Hastalik, vakalarin %5 ila 10’unda kalitim yoluyla ebeveynlerden aktarilirken, digerlerinin bilinen bir nedeni bulunamamaktadir. Bu grup hastalardaki olasi nedenler, kimyasal dengesizlik, gen mutasyonu, proteinlerin anormal birikimi ve düzensiz bagisiklik yanitidir. ALS tedavisi için ilaç çalismalari sürse de su an hastaligin bir tedavisi bulunmuyor. Hastaligin iyilestirici bir tedavisi söz konusu degil ancak, Amerika Gida ve Ilaç Yönetim Kurulusu (FDA) tarafindan onaylanan bir ilaç söz konusu. Bu ilaç ile ilgili arastirmalar nispeten ümit verici” dedi.
“ALS hastalarinda yasam beklentisini uzatmistir”
Hastalarin yasam kalitesini artirabilmek için uygulanan tedavilerinden bahseden Özelce “Agrili kas kramplari, asiri tükürük ve diger ALS semptomlari hafifletmek için ilaçlar verilir. Ilaçlar panik atak, depresyon, kontrol edilemeyen kahkaha, aglama ve kas segirmelerini tedavi etmek için de kullanilir. Son dönemlerde bulunan kimi ilaçlar, bazi ALS hastalarinda yasam beklentisini uzatmistir. Bunlarla beraber duygusal durum degisikligi için hasta ve yakinlarina psikiyatrik yaklasim ile tedavi, konusma problemlerinin konusma terapisti ile birlikte tedavisi, salya artisi ve yutma problemi sorunlari için ilaç veya PEG denilen tüp ile besleme tedavi, agri tedavisi ve solunum problemlerinin tedavisi için trakeotomi veya solunum cihazina baglama hastalarin yasam kalitesini oldukça arttiracaktir” diye konustu.