Binalarin Saglam Olup Olmadigi Cep Telefonu Ile Kontrol Edilebilecek

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Deprem Mühendisligi Uygulama ve Arastirma Merkezi (DEMAR) Müdürü Prof.Dr. Abdussamet Arslan ve ögrencileri tarafindan projesine 2017 yilinda baslanilan Bina Kontrol (Yapi Hasar Tespit Uygulamasi) mobil uygulama gelistirildi. Yapay zeka sistemi ile çalisan uygulama, binalarin fotograflari ve özellikleri ile analiz yaparak binanin saglamligi hakkinda bilgi veriyor. Bina Kontrol uygulamasi su an sadece Android sistemli cep telefonlarda hizmet veriyor, IOS isletim sistemine sahip telefonlarda hizmet vermesi içinde çalismalari devam ediyor.

“Bina hasar tespit açigini kapatabilmek için yazilim gelistirdik”

DEMAR Müdürü Prof.Dr. Abdussamet Arslan, Deprem Mühendisligi Uygulama ve Arastirma Merkezinde binalarin hasar tespitleri, deprem performanslari gibi konular üzerine arastirmalar yaptiklarini söyledi.

Gelistirilen uygulamanin 7-8 yil önce baslanilan bir proje oldugunu belirten Arslan, “Binalarin özellikle depremde hasar görmüs veya hasar görmemis henüz saglam olan binalarin deprem performanslarinin analizi genellikle ciddi bir uzmanlik istiyor. Kahramanmaras bölgesinde deprem oldu, 11 ilimiz etkilendi. Burada yürüyerek çok fazla test yapmadan (binalarin) durumunun ne oldugunu belirlemek gerekiyor. Bu açigi kapatabilmek için bir yazilim gelistirdik. Yazilim soru cevap seklindeydi. Görseller üzerinden bilgisayarin tanimlama yapmasi bina degerlendirmesi modülünü de üzerine ekleyip hem soru cevap hem de görselleri ekleyerek bir degerlendirme yapan yapay zeka sistemi kullandik. Hibrit yapay zeka programi kullaniyoruz, obje tanima kalip tanima diyebiliriz buna” dedi.



Uygulama bina fotograflarini görüyor ve degerlendirme yapiyor

Prof. Dr. Arslan, uygulamanin kullanici dostu bir uygulama oldugunu belirterek, “Piyasa sürmek için 1-2 ayimiz var daha. Okudugunu anlayabilen, anladigini teknik olarak dogru yorumlayabilen bir insan çok rahatlikla sorulara cevap verebilir. Çok basit sorular, bilmediginiz kismi pas geçebilirsiniz o zaman tabi ki sonucunuzun güvenirliligi alt seviyelere düsüyor. Fotograflari yüklüyorsunuz, çatlaklarin fotografini çekiyorsunuz, yumusak kat için binanin uzaktan fotografini çekiyorsunuz bunlarin disinda yüzeyde olusan çatlaklari kendisi (uygulama) görüyor ve buna göre bir degerlendirme yapiyor. Tek sikintimiz bizim görsel kismin disinda degerlendirilmesi gereken bazi parametreler var. Bunlardan bir tanesi beton kalitesidir. Beton kalitesi, tahmin etmeye çalisiyoruz” diye konustu.



“Android isletim sistemine sahip telefonlarda çalisir vaziyette”

Uygulamanin su an da Android isletim sistemine sahip telefonlarda çalisir vaziyette oldugunu ifade eden Arslan, “Dogruluk seviyesi en kötüsünde yüzde 76 civarinda en iyisinde yüzde 99 dogruluk seviyesi veriyor. Elimizde veri seti arttikça, kullanildikça bunun dogruluk payi çok yükselecektir, tecrübeli bir program haline gelecektir. Buna (uygulamaya) kaynak ariyorum simdilik. Türkiye’de iyi bir server kurup üzerinde çalismayi yapip vatandaslarimizin kullanimina sunmayi planliyoruz” ifadelerini kullandi.

Bina kalitesi hakkinda sifir ila 100 puan arasinda puan veriyor

Yapi Hasar Tespit Uygulamasinda çikan sonuçla binanin kalitesini 4’e ayrildigini dile getiren Prof.Dr. Arslan, “100 puan üzerinde 0-25 puan, 25-50 arasi, 50-75 arasi ve 75-100 arasi olmak üzere 4 gruba ayiriyor. En üst grupta ise 75-100 arasinda binaniniz binanizi güvenle kullanabilirsiniz. Eger 0-25 arasinda ise puan çok düsükse, binayi terk edin acil uzman ve belediyeye telefon açin. Eger 50 ila 75 arasindaysa bir uzmana binanizi mutlaka detayli kontrol ettirin sekliden size beyanda bulunuyor, sizde ona göre geregini yapiyorsunuz” seklinde konustu.



"Alüvyal zeminde ve tarim arazisinin üzerinde bina negatif puan"

Prof. Dr. Arslan, binalarda en önemli kritigin binanin düseyliginin kaybedip kaybetmedigi oldugunu söyledi.

Arslan, binanin tepeden itibaren kaç santimetre saga sola kaykilmis olduguna dikkatli olunmasi gerektiginin altini çizere sözlerine söyle devam etti: “Bu olduysa binada plastik deformasyon, kalici deformasyon medyana gelmistir. Ilk bakilmasi gereken sey bu. Binanin tasiyici sisteminde kolon ve kirislerin birlestigi bölümde bir çatlak, hasar var mi? Çok detayli ve yakindan bakilmasi gerekir. Binanin oldugu zemin sartlari önemli, alüvyal zeminde ve tarim arazisinin üzerinde ise bu da negatif bir puan. Bunlarin hepsini üst üste biriktirdiginiz zaman dogru bir kayit çikar.”