Yeni Binalarin Insasinda Alüvyon Kalinligi Dikkate Alinmali
Deprem sonrasi zarar gören 11 ilde enkaz kaldirma çalismalari tamamlandiktan sonra, bölgede yeni binalarin insa edilmesinde en önemli konulardan birinin dogru zemin seçimi oldugu belirtildi. Yasar Üniversitesi Insaat Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Dr. Sahin Çaglar Tuna, "Yapi tasariminin, zemin etkisi dikkate alinmadan yapilmasi mümkün degildir. Zeminler üzerinde insa edilen yapilarin tasariminda mutlaka zemin yapisi, alüvyon kalinligi, alüvyon mühendislik özellikleri dikkate alinarak hesaplamalarin yapilmasi gerekiyor" dedi.
Kurum, deprem bölgesindeki yeni konutlarin zemin arti 3-4 kati geçmeyecegini, yöresel kültürel ihtiyaçlara göre ve ovalardan daglara dogru saglam zeminlerde yapilacagini söyledi.
"Olusan yikimlarin bir kismi zemin-yapi etkilesimi ile ilgili"
Yasar Üniversitesi Insaat Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Dr. Sahin Çaglar Tuna, zemin yapisi ile ilgili önerilerde bulunarak, "Maalesef deprem sonrasi olusan yikimlarin bir kismi zemin-yapi etkilesimi ile ilgili. Bunlar zemin yapisi ve mühendislik özellikleri dikkate alinmadan yapilan veya bir sekilde yetersiz olan yapilar. Yapi tasariminin, zemin etkisi dikkate alinmadan yapilmasi mümkün degildir. Zeminler üzerinde insa edilen yapilarin tasariminda mutlaka zemin yapisi, alüvyon kalinligi, alüvyon mühendislik özellikleri dikkate alinarak hesaplamalarin yapilmasi gerekiyor. Insanlarin her sartta dogru mühendislik hizmeti almis yapilara yönelmeleri de önemli" dedi.
Yasanan depremle beraber tarih kitaplarina girecek bir dönemin görüldügünü söyleyen Tuna, "Ülkemiz dünyada önemli bir deprem kusaginda yer aliyor. Milyonlarca yillik süreçler içerisinde sürekli devinim halindeki plaka tektonigi ile beraber durmaksizin yer degistirmelere maruz kaliyoruz. Yasadigimiz deprem bize bazi seyleri daha iyi etüt etmemiz gerektigini gösterdi. Çok fazla yikim oldu ve yikilmayan binalarimizin pek çogu da kullanilamaz hale geldi. Dolayisiyla tüm bilesenleri ile beraber bu konunun etraflica düsünülmesi gerekmektedir. Konuya genel çerçeveden bakarsak, depreme dayanikli bina yapmak, çoklu disiplinlerin bir arada çalismasi ile mümkün olabilir. Bölgenin yerel zemin sartlari belirlenmeli, yasanilan depremde elde edilen veriler çalisilmali ve gerekirse bu istikâmette yönetmelik revizeleri de gündeme alinmalidir. Tüm bunlardan sonra güvenli bir sekilde yapilarimizi tasarlayabiliriz. Bu sürecin, ilgili devlet kurumlari tarafindan saglikli bir sekilde analiz edilmesi ve modellenmesi gereklidir" diye konustu.
Zemin-yapi degisimi
Deprem sonrasi olusan yikimlarin bir kisminin zemin-yapi etkilesimi ile ilgili olduguna dikkat çeken Tuna, "Bunlar zemin yapisi ve mühendislik özellikleri dikkate alinmadan yapilan veya bir sekilde yetersiz olan yapilar. Bu konulara hem derslerde hem de özel sektörde çesitli platformlarda dikkat çekmeye çalisiyoruz; ancak sunu söyleyebilirim, en azindan yakin çevremizde son 5 yillik süreçte, mühendislerimiz de artik bu konulara daha duyarli hale geldiler. Bunda 2018 yilinda yapilan yönetmelik degisikliginin çok büyük katkisi oldu; ancak halen daha eksik olan kisimlar bulunmaktadir" dedi.
Zemin yapisinin depremin etkisini degistirme konusundaki önemini de anlatan Tuna, "Deprem dalgalari bizim yasadigimiz yeryüzüne gelene kadar uzun mesafeler kat ediyor. Yasadigimiz yerin zemin yapisi, kaya/zemin sartlarina göre de deprem dalgasi degisimlere ugruyor. Bu degisimler deprem dalga boyu degisimi, süre degisimi ve dolayisiyla direkt olarak yapiyi etkileyecek çesitli parametrelerin degisimine sebep oluyor. Zeminler üzerinde insa edilen yapilarin tasariminda mutlaka zemin yapisi, alüvyon kalinligi, alüvyon mühendislik özellikleri dikkate alinarak hesaplamalarin yapilmasi gerekiyor. Insanlarin her sartta dogru mühendislik hizmeti almis yapilara yönelmeleri önemli. Bunun için de satin alma sürecinde belki daha bilinçli olmalari ve sadece yapi mimari özellikleri disinda, statik ve mühendislik altyapisini da irdelemeleri gerekir" seklinde konustu.