'Ekmek Fiyatlari, Simdi 19 Mart'a Kilitlendi'
ALB Yatirim Yurt Disi Piyasalar Direktörü Meryem Gürsoy, “ABD’nin siki para politikasi ve navlun fiyatlarinin gerilemesine ek olarak; Tahil Koridoru Anlasmasi ve dünyada ekim alanlarinin artmasi, bugday fiyatlarini da düsürdü. Buna ragmen ‘koridor’ üzerindeki polemikler ve kuraklik faktörü, fiyatlar için zaman zaman risk unsuru olabiliyor” seklinde konustu.
Rusya-Ukrayna savasinin ilk yili geride kalirken, bu süreçte gida güvenligi dünya gündeminde ilk siralarda yer aldi. Her iki ülkenin üretimdeki agirligi sebebiyle savasin baslarinda bugday fiyatlari zirve yapti. Ancak Türkiye’nin katkilariyla açilan ‘Tahil Koridoru’ ile birlikte, fiyatlar da hizla gerilemeye basladi.
ALB Yatirim Yurt Disi Piyasalar Direktörü Meryem Gürsoy, konu hakkinda açiklamalarda bulundu.
1350 dolar sinirindan döndü
Bundan sonraki sürece dair beklentilerini paylasan Meryem Gürsoy, “Bugday fiyatlari geçen yil subat basinda, ABD vadeli piyasalarinda 755 dolar seviyesinde bulunuyordu. 24 Subat’ta savasin resmen baslamasiyla birlikte, mart ayinin ilk haftasinda 1350 dolar sinirina kadar yükselis yasandi. Haziran ortalarina kadar bugdayda, agirlikli olarak 1000 dolarin üzerinde bir fiyatlama gördük. Ardindan Türkiye’nin çabalariyla hayata geçirilen Tahil Koridoru Anlasmasi meyvelerini vermeye basladi.
2022’nin ikinci yarisi ile birlikte fiyatlar hizla gerilemeye basladi.
Bugday, bu yilin ocak ayinda 700 dolar sinirina kadar geriledi. Böylece dünya da rahat bir nefes aldi” dedi.
“Tahil koridoru, islevini sürdürmeli”
Tahil Koridoru Anlasmasi’nin mart ayinda tekrar güncellenmesinin büyük önem tasidigini vurgulayan Gürsoy, “Hatirlanacagi gibi 19 Kasim 2022’de bu anlasma, ikinci defa 120 gün süre ile uzatilmisti. Takvimler, 19 Mart’i isaret ediyor. Bu tarihte söz konusu anlasmanin üçüncü defa güncellenmesi halinde, bugday fiyatlarinda sakin seyrin devamini bekleyebiliriz. Bugday fiyatlarinin düsük seyretmesi, bilindigi gibi ekmek fiyatlari ile dogrudan ilgili. Bu anlamda Türkiye’nin çabalari ile hayat bulan Tahil Koridoru Anlasmasi, özellikle gidaya erisim problemi yasayan ülke ve bölgeler için de çok kritik” diye konustu.
“Ukrayna’da rekolte azalacak”
Bugday fiyatlarinin son 3 aydir yaklasik 700-790 dolar bandinda yatay seyrettigini ve savas öncesi seviyelere geriledigini anlatan Meryem Gürsoy, “Pandemi sonrasi dünyada navlun maliyetlerinin düsmesi ve özellikle rezerv para olan dolarda uygulanan siki para politikasi da, bütün emtialar gibi bugdayi da zayiflatti. Bugday özelinde Rusya, ABD ve Kanada basta olmak üzere birçok bölge ve ülkede ekim alanlarinin artmasi da, bu ürünün fiyatini dizginledi. Rusya’da, son yillarin ortalamasina yakin, 80 milyon ton rekolte bekleniyor. Ukrayna’da ise 10 milyon ton civari bir kayip öngörülüyor” ifadelerini kullandi.
“Ekim alanlari artsa da, riskler var”
Bugday fiyatlari için iki unsurun risk teskil edebilecegini hatirlatan Gürsoy, söyle devam etti: “Bunlardan birincisi; savasin devam ediyor olmasi ve Tahil Koridoru Anlasmasi’nin bu süreçte sürekli bir koz olarak kullanilmasi Ikincisi de kuraklik faktörü Her ne kadar ekim alanlari artsa da, kurakligin, bir miktar rekolte veya kalite kaybina sebep olma ihtimali var. Küresel bugday üretimi, ABD Tarim Bakanligi’nin (USDA) son verilerine göre, 2023’te 781 milyon ton olarak öngörülüyor. Tüketim ise 788 milyon ton tahmin ediliyor. Burada da arz aleyhine bir açiklik söz konusu ve kaçinilmaz olarak stoklar devreye girecektir. Bu riskler, dönem dönem fiyatlar üzerinde de etkili olabilir. Burada tahil ticareti yapan ve ürünlerinde tahil ham maddesi kullanan sanayicilerimizin, fiyat risklerine karsi kendilerini mutlaka koruma altina almalarini tavsiye ediyoruz. Isletmelerimiz, vadeli islemler piyasalarinda mevcut stok ve ileriki dönem ihtiyaç durumlarina göre hedge (korunma) islemi yaparsa, fiyat hareketlerinden de olumsuz etkilenmezler. Bunu, özellikle son bir yillik süreçte daha net gördük.