Hatay'in Mandalinasina Nilüfer Destegi
Deprem felaketinin dogurdugu olumsuz sartlar Hatayli üreticinin mandalinasinin dallarda kalmasina neden oldu. Nilüfer Belediyesi’nin Hatayli yerel üreticilerden satin alarak Bursa halkina aracisiz satisa sundugu mandalinalar bir günde tükendi. Mandalina yüklenen yeni kamyonlar Bursa’ya dogru yola çikmaya hazirlaniyor.
Depremin hemen ardindan çalismak zorunda kalan üreticiler, acilarini içlerine gömerek mandalina bahçelerinde, agaçlara gübre verdi, bakimlarini yapti. Su ve sulama sebekelerindeki arizalar nedeniyle kendi imkanlariyla tankerlerle bahçelerini sulamaya çalistilar. Üreticinin emekleri sonuç verdi, mandalina agaçlari ürünle doldu tasti ama simdi baska bir sorunlari var. Depremin de etkisiyle önceki yillarda var olan ticaret agi simdi yok ve emek vererek yetistirdikleri mandalinalar ellerinde kaldi. Kara kara düsünen üreteciler yil boyunca gübre ve bakim için yaptiklari masrafi bile karsilayamama kaygisi içinde. Gelecek yil agaca zarar vermemesi için agaç diplerine düsen ürünlerin toplanmasinin bile büyük maliyet oldugunu söyleyen Hatayli çiftçiler, “Ürünlerimizi tüketiciye ulastirmakta sikinti yasiyoruz. Depremle her sey altüst oldu, kendi imkanlarimizla ayakta durmaya çalisiyoruz. Yöneticiler gelsin tarlada, yerinde halimizi görsün istiyoruz” diyerek çagrida bulundu.
“Mandalinalar agaçta kaldi"
“Artan maliyetler belimizi büktü” diyen üreticiler, agaçlarda dolup tasan mandalinalari toplayacak isçi bulamadiklarini, isçi bulsalar da günlük ücretin, bir günde toplayacagi mandalinanin kazandiracagi paraya neredeyse es deger oldugunu söylediler. Tek sorunun isçi maliyeti olmadigini da belirten üreticiler, “Ürün toplansa bile tüketiciye ulastiracak ticaret agi yok denecek kadar az. Kisaca biz Hatayli üreticiler bahçelerimizde on binlerce ton mandalina ile çaresiz bekleyisteyiz. Mandalinalarimiz agaçta çürüyor. Çürüyenleri de toplamak zorundayiz çünkü kalirsa agaca zarar verecek. Bu bile bizim için büyük maliyet” diyerek dert yandilar. Ürünlerini satabilmek için yardim çagrisinda bulunan üreticiler, daha önce birinci sinif kalite olarak ihracata giden Hatay’in meshur mandalinalari ellerinde kaldigi için çaresizler
Nilüfer Belediyesinden yardim eli
Deprem sonrasi Hatay’in Samandag ilçesine pek çok destekte bulunan Bursa’nin Nilüfer Belediyesi bu sefer mandalina üreticilerine umut oldu. Nilüfer Belediyesi, Samandag Belediyesi’nin istiraki olan S.S. Samandag Ilçe Merkezi ve Mahalleleri Tarimsal Kalkinma Kooperatifi üreticilerinden ilk etapta yaklasik 10 ton mandalina satin aldi. Ürünlerinin satilacagini ögrenen üreticiler de büyük heyecanla mandalinalari topladi. Üreticinin bahçeden toplayip kamyona yükledigi mandalinalar dogrudan vatandasa ulasmasi için Bursa’ya getirildi.
Göreve geldiklerinden bu yana her zaman tarima destek olmak, topraga küsen çiftçiyi yeniden toprakla baristirmak için çalistiklarini vurgulayan Nilüfer Belediye Baskani Turgay Erdem, Nilüfer’de oldugu gibi Hatayli üreticinin de yaninda olduklarini söyledi:
“6 Subat’tan bu yana her zaman depremzedelerin yaninda olmak için çabaladik. Konteyner kent kurduk, asevi kurduk, anaokulu açtik. Simdi de Hatayli mandalina üreticisinin feryadina bir nebze de olsak cevap verebiliyorsak ne mutlu bize. Biz her zaman tarimsal üretimden tarafiz. Üretimin öneminin farkinda olan bir belediye olarak bu konuda çiftçiye elimizden gelen destegi saglamaya çalisacagiz. Ayrica üreticiden aldigimiz mandalinalari dogrudan halka sunarak aslinda Bursalilara da Hatay’in meshur mandalinasina aracisiz ulasma imkani sagladik. Gelen tepkilerden görüyoruz ki Bursalilar da bu destegimizden memnun kaldi. Biz mandalina agaçta oldugu sürece alip destegimizi sürdürmek istiyoruz. Bu konuda Bursa’daki akademik odalar, sivil toplum örgütleri, sendikalar ve sanayiciler de bize destek oldu. Aldigimiz mandalinalarin büyük kismini bu kuruluslar alarak çalisanlarina ve çocuklara dagitti.
Is birliginin en güzelini Nilüfer’de yasadik, dilerim devami gelir.”
“Tonlarca mandalina bir günde satildi"
Hatay’dan Nilüfer’e ulasan mandalinalar Bursa’da büyük ilgi gördü. Nilüfer Belediyesi’nin girisimiyle Bursa’ya getirilen mandalinalar, üreticiden alip dogrudan halka saglikli gidalar ulastiran NILKOOP bünyesindeki Nilüfer Bostan Satis Noktalarinda satisa sunuldu. Konuya duyarli olan akademik odalar, is insanlari, sivil toplum örgütleri ve sendikalar Samandagli mandalina üreticilerine destek amaciyla toplu alim yaptilar. Büyük ilgi gören mandalinalar bir günde tükenirken, yeni kamyonlarin yola çikmasi için çalismalar basladi.
Dogrudan üreticiden gelen mandalinaya ulasan Bursalilar, dolayli da olsa depremzedelere yardim ettikleri için memnun.
“Belediyelerden destek bekliyoruz"
Nilüfer Belediyesi’nin verdigi destegin kendilerine umut oldugunu söyleyen üreticilerin beklentisi, bu destegin basta büyüksehir belediyeleri olmak üzere diger belediyelere de örnek olmasi Hatay’da daha tonlarca mandalinanin tüketiciye ulasmayi bekledigini söyleyen Samandag Belediye Baskan Yardimcisi Öner Bakimci, “Nilüfer Belediyesi’nin bu destegi çok önemli. Diger belediyeler de böyle bir destek saglarsa bir ticaret agi olusur ve Hatayli mandalina üreticisi zarar etmekten kurtulur. Belediyelere sesleniyoruz, elinizi uzatin, kooperatiflerle iliski kurmamiza yardimci olun. Hiç bu kadar zor duruma düsmemistik. Bu durum öyle bir durum ki sinaniyoruz, aslinda bütün insanlarin vicdani sinaniyor. Binalarimiz yikildi ama umutlarimiz var. Bize elini uzatanlari asla unutmayacagiz” dedi.