Kusadasi'nda, 'Mars'a Gidersek Ne Yiyecegiz' Konusuldu
Kusadasi Sokak Festivali’nde uzay gastronomisini konu alan “Mars’a gidersek ne yiyecegiz?” baslikli bir söylesi düzenlendi. Türkiye Asçilar Federasyonu (TAFED) Baskani Zeki Açiköz ve Kusadasi Asçilar Federasyonu Baskani Aydin Sürer’in konusmaci olarak katildigi söyleside astronotlarin ve Mars’i seyahat edecek insanlarin nasil beslenebilecegi konusu ele alindi. Söyleside hazirlanacak Mars menülerinde Türk Mutfagi’na has lezzetlerin ve cografi isaretli ürünlerin yer almasi gerektigi vurgulandi.
Kusadasi Belediyesi ile Kusadasi Altin Güvercin Kültür Sanat ve Tanitim Vakfi (KUSAV) is birliginde “Hayat Sokakta” sloganiyla düzenlenen Kusadasi Sokak Festivali’nin üçüncü gününde Ibramaki Sanat Galerisi’nde gerçeklesen “Mars’a Gidersek Ne Yiyecegiz? Dünü, Bugünü ve Gelecegi ile Gastronomi” baslikli söyleside konusan TAFED Baskani Zeki Açiköz, bilimin ve teknolojinin geldigi noktada insanlarin Mars’a yerlesmeye baslamasinin an meselesi olduguna dikkat çekerek “Insanli uzay programlarinin basladigi ilk tarih olan 1961’den 2020 yilina kadar aradan geçen 59 yillik sürede önemli gelismeler kaydedilmistir. Ilk insanli uzay görevlerinde astronotlar yani kurutulmus besinleri tüketti. Bu yiyecekleri uzay macerasi boyunca tükettiler ve bu sekilde hayatta kaldilar. 1997 yilinda Rus uzay istasyonu Mir’de ilk uzay bitkisi olan salgamin filizlendirilmesinden sonra degisti. O andan itibaren artik soru suydu: Uzayda bitki yetistirebilir miyiz? Iste bu soru, 2013 yilinda NASA astronotlari Uzay Istasyonu’nda özel bir plastik torba kullanarak kabak yetistirmeyi basardi” dedi.
"Mars’ta 8 farkli tarim ürünü yetistirilebilir"
2017 yilinda Villanovaastrobiyoloji ögrencilerinin baslattigi ‘Mars Bahçeleri Programi’ ile komsu gezegen kosullarinda yetistirilebilecek sebzelerin arastirilmaya baslandigini belirten TAFED Baskani Zeki Açiköz, söyle konustu: “Günümüze kadar 45 farkli bitki test edildi. 2019 yilinda Dortmouth Üniversitesi’nin fütürist ögrenciler ekibi tarafindan gelistirilen ‘Mars Serasi Projesi’ ile topraksiz tarim baz alinarak olusturulan yapay seralar sayesinde 8 farkli ürün ile Mars’ta tarim yapmanin mümkün hale gelmesi planlaniyor. Bu ürünler; lahana, soya fasulyesi, tatli patates, patates, brokoli, çilek, bugday ve yer bademi. Bilim adamlari yaptiklari çalismalar ve ön görüleri sayesinde Mars’ta böcek çiftliklerinin kurulabilecegini ve bu böcekler sayesinde protein ihtiyaçlarini karsilayabileceklerinin altini çiziyorlar. Bunlarin Mars yasaminda insanoglunun protein kaynaklari olmasi planlaniyor”
"Uzay mekiklerinde tam donanimli mutfaklar var"
Yerçekimi olmamasi nedeniyle uzayda yemek yemenin astronotlar için önemli zorluklari oldugunu ifade eden TAFED Baskani Zeki Açiköz, uzayda yiyeceklerin muhafaza edilme kosullari ile ilgili olarak da bilgi aktardi. Modern uzay mekikleri sayesinde astronotlarin artik Dünya’daki çogu yiyecegi yiyebildigini belirterek “Yiyeceklerin hala özel bir sekilde dehidre edilmesi veya hazirlanmasi gerekiyor, ancak uzay mekiklerinde artik sicak su ve hatta firin içeren tam donanimli mutfaklar bulunmaktadir. Astronotlar, lezzet katmak için paketlerde ketçap, hardal ve mayonez gibi çesniler de kullanabilirler” dedi.