Uzmanlardan Diyabet Uyarisi
SANKO Üniversitesi Tip Fakültesi Iç Hastaliklari Ana Bilim Dali Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Bastemir, diyabete karsi en büyük savasin yarini korumak için bugünden egitim oldugunu söyledi.
Bu yilin temasi olan ’diyabet egitimine erisim’in, daha genis ve uzun süreli ’bakim hizmetlerine erisim’ temasinin temelini olusturduguna dikkat çeken Prof. Dr. Bastemir, su bilgileri paylasti:
“Uluslararasi Diyabet Federasyonu bu temayi diyabet ile ilgili mevcut stratejik planlari en iyi sekilde sürdürmek ve diyabet kampanyasina iliskin planlama, gelistirme, katilim ve tanitimi kolaylastirmak için seçmistir. Diyabetli bireylerin ihtiyaçlari olan ilaçlara ve teknolojik ekipmanlara ulasabilmeleri konusunda farkindalik olusturup çözüm üretilmesini saglamak temel hedeftir. Insülinin kesfinin yüzüncü yili, diyabetli 460 milyondan fazla insan ve risk altindaki milyonlarca insan için anlamli bir degisiklik meydana getirmek adina essiz bir firsat sunmaktadir.”
Insülinin kesfi
Dünyadaki milyonlarca diyabetli ve risk altindaki kisi için ‘Insülinin Kesfinin 100’üncü Yilinda’ bakima erisimin büyük bir firsat sunacagina vurgu yapan Prof. Dr. Bastemir, “Bu baglamda diyabetli bireylere ihtiyaçlari olan ilaç, teknolojik ekipmanlarin saglanmasi, davranis degisikligi olusturacak ve diyabetlinin yönetimini saglayacak egitimlerin planlanip yapilmasi ve diyabetli bireylerin bakim ihtiyaçlarinin karsilanmasi önem arz etmektedir” ifadelerini kullandi.
Diyabet bakimina erisim
Günümüzde dünyada milyonlarca diyabetli bireyin diyabet bakimina erisemedigini, durumlarini yönetmek ve komplikasyonlardan kaçinmak için sürekli bakim ve destege ihtiyaç duyduklarini bildiren Prof. Dr. Bastemir, söyle devam etti:
“Diyabetli bireyler, diyabetle iyi yasamak ve komplikasyonlardan kaçinmak için sürekli bakim ve destege ihtiyaç duyarlar. Diyabet bakiminin temel bilesenleri arasinda insülin ve ilaca erisim, egitim ve psikolojik destek yer alir. Birçok diyabetli birey, diyabet ilaçlarina ve bu arada insüline, kan glukozu ölçümü diyabet yönetimi için temel ihtiyaçlardan biri olmasina ragmen ihtiyaç duyduklari kan sekeri ölçüm aletlerine, insülin pompalarina ve benzeri ekipmanlara ulasamamakta ya da ulasmakta güçlük çekmektedir. Özellikle düsük gelirli ülkelerde bu tedavi seçeneklerine ulasilamamakta ve maddi olarak karsilanamamaktadir. Her dört diyabetli bireyden üçü, düsük gelirli ülkelerde yasamaktadir.”
“Diyabetle yasayan insanlar, durumlarini yönetmelerine yardimci olmak için sürekli ve güncel egitime ihtiyaç duyar” diyen Prof. Dr. Bastemir, sunlari kaydetti:
“Diyabetli bireyler yeterli oranda tedavi alamadiklarinda kalp krizi, inme, böbrek yetersizligi, körlük ve alt ekstremite ampütasyonu gibi çok ciddi ve hayati tehdit eden komplikasyonlarla karsilasma riski altinda kalmaktadirlar. Bu komplikasyonlar diyabetli bireylerin yasam kalitesini düsürmekte ve saglik harcamalarinin da artmasina neden olmaktadir. Bunun yaninda diyabet yönetimini basarili bir sekilde yürütmek için gerekli olan egitim ihtiyaci da gün geçtikçe artmasina ragmen ihtiyaç duyulan bireysel ve toplumsal egitimin yeterince yapilabildigini ve bu egitimlere herkesin esit sekilde ulasabildigini söylemek zordur.”
Türkiye’de diyabet
Türkiye’de, Saglik Bakanligi birinci basamak hastalik yönetim platformu çerçevesinde 2021 yili Eylül ayi sonu itibari ile tanimlanmis 18 yas ve üzeri nüfusta diyabetli birey sikliginin yüzde 10,5 oldugunun altini çizen Prof. Dr. Bastemir, ülkemizdeki uygulamalarla ilgili olarak ise su bilgileri aktardi:
“Saglik Bakanligi tarafindan toplumda diyabet farkindaligini artirarak, gelecek nesilleri diyabetten korumayi ve tani alan hastalara sunulan diyabet bakim kalitesinin yükseltilmesini, komplikasyonlarin ve diyabete bagli ölümlerin azaltilmasini amaçlayan ‘Türkiye Diyabet Programi’ uygulanmaktadir. Programda diyabetle etkin mücadele edilebilmesi için ulasilmasi gereken 5 amaç belirlenmistir. Bunlar; etkin diyabet yönetimi için politika gelistirmek ve uygulamak, diyabetin önlenmesini ve erken tani konmasini saglamak, diyabet ve komplikasyonlarinin etkin tedavisini saglamak, çocukluk çaginda diyabet bakim ve tedavisini gelistirmek, Tip 2 diyabet ve obeziteyi önlemek ve diyabet ve diyabet programini etkin izlemek ve degerlendirmektir.”
Prof. Dr. Bastemir, diyabet ve komplikasyonlarindan korunmak için önerilen önlemleri ise su sekilde özetledi:
“Uygun araliklarla kan sekeri ölçülmeli. Göz, böbrek, sinir ve kalp kontrolleri uygun araliklarla yaptirilmali. Ayak ve tirnak bakimina özel bir itina gösterilmeli. Boya uygun vücut agirligi hedeflenmeli ve bu agirligin korunmasina çalisilmali. Yeterli ve dengeli beslenilmeli. Günlük alinan tuz miktari bes grami asmamali. Fiziksel olarak aktif olunmali. Sigara kullanilmamali ve alkol tüketiminden kaçinilmalidir.”