ÖNLEMI HAYAT KURTARAN AFET Açiklamasi DEPREM-Yapi Denetim Sistemi Kapsaminda Bugüne Kadar 830 Bin Yapi Denetlendi

Çevre ve Sehircilik Bakanliginca 2011'de hayata geçirilen Yapi Denetim Sistemi kapsaminda yaklasik 772 milyon metrekare toplam alana sahip 678 bin yapinin denetimi devam ediyor Istanbul'da 2011'den bu yana 156 bin 700 yapinin denetimi tamamlandi, 70 bin 126 binanin ise denetimi sürüyor EBIS ile 2021'in agustos ayina kadar 186 bin yapidan, 14 milyon taze beton numunesi alinarak incelendi.

YILDIZ NEVIN GÜNDOGMUS - Çevre ve Sehircilik Bakanliginca 2011'de hayata geçirilen Yapi Denetim Sistemi kapsaminda bugüne kadar 830 bin yapi denetlendi, 678 bin yapinin denetimi ise sürüyor.

Yapi Isleri Genel Müdürlügünden alinan bilgiye göre, 17 Agustos 1999'da Gölcük merkezli yasanan depremin ardindan yapilan arastirmalarda yapi hasarina yol açan en önemli nedenler arasinda proje denetimi asamasindaki projelerin yüzde 91'inde tasarim, hesap ve çizim hatalari olmasi, uygulamanin hiç denetlenmemesi ve santiyelerin yüzde 90'inda yönetmelik ve standartlara aykiri beton dökülmesi ve beton mukavemet degerlerinin ise projesinde öngörülenden ortalama yüzde 40 daha az olmasi görüldü.

Bu kapsamda Türkiye'de yapi denetim sisteminin yeniden tanimlanmasina ihtiyaç duyulmasiyla 13 Agustos 2001'den itibaren Istanbul, Kocaeli, Ankara, Izmir, Sakarya gibi deprem açisindan kritik önem arz eden illerin de aralarinda yer aldigi 19 pilot ilde 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun yürürlüge konuldu.

Böylece yapilarin denetiminin, mesleginde deneyimsiz serbest mimar ve mühendisler yerine sadece yapi denetimi faaliyetini ihtisas konusu olarak seçmis ve bünyesinde en az 5 yillik mesleki deneyime sahip denetçi mimar ve mühendisleri barindiran Bakanliktan izin belgeli yapi denetim kuruluslari eliyle yürütülmesi saglandi.

- 2011'de 81 ilde yapi denetim sistemine geçildi

Bakanlikça pilot illerde yapi denetimi tamamlanan yapilarda, tasiyici sistem yönünden statik-betonarme projeleriyle uyum konusunda yüzde 90'in üzerinde basari saglanmasi sonucu 2011'de 81 ilde yapi denetim sistemine geçildi.

2011'de yasanan Van depremi ve sonrasinda meydana gelen diger depremlerde denetlenen yapilarda herhangi bir can kaybinin ve yikimin yasanmamis olmasi da 4708 sayili kanunun önemini gözler önüne serdi.

"Yapi Denetim Sistemi" kapsaminda ülke genelinde bugün itibariyla 830 bin yapi denetlendi. Yaklasik 772 milyon metrekare toplam alana sahip 678 bin yapinin denetimi ise devam ediyor.

Istanbul'da 2011'den bu yana 156 bin 700 yapinin denetimi tamamlandi, 70 bin 126 binanin denetimi sürüyor. Ankara'da 65 bin yapinin denetimi bitti, 19 bin 633 yapinin denetimi devam ediyor.

Izmir'de ise denetimi biten yapi sayisi 74 bin 378, denetimi devam eden yapi sayisi ise 26 bin 953, Kocaeli'nde denetimi biten yapi sayisi 40 bin, denetimi devam eden yapi sayisi ise 25 bin 500.

- EBIS ile yüzde 99,45 basari

Türkiye'de son yillarda yasanan depremlerde elde edilen tecrübeler isiginda bugünün teknolojik gelismelerine uyum saglanmasi, uygulamada yasanan sikintilarin ortadan kaldirilarak daha etkin ve verimli bir yapi denetiminin saglanmasi için yapi denetim sisteminde önemli düzenlemelere de gidildi.

Bu kapsamda yapilan düzenlemelerden biri de 25 Aralik 2018'den itibaren uygulamaya alinan Elektronik Beton Izleme Sistemi (EBIS). Bu sistemle insaatlardan alinan beton numunelerinin RFID (çip) sistemi ile izlenmesi ve deney sonuçlarinin laboratuvar ortamindan herhangi bir müdahale olmadan Bakanlik sistemine çevrim içi aktarilmasi saglaniyor.

Yüzde 99,45 oraninda basari saglanan EBIS ile 2021'in agustos ayina kadar 186 bin yapidan, 14 milyon taze beton numunesi alinarak incelendi.

Istanbul'da 21 bin yapidan 2 milyon 253 bin, Ankara'da 6 bin 800 yapidan 735 bin, Izmir'de ise 13 bin yapidan 757 bin çipli numune alinarak laboratuvar ortaminda degerlendirildi.

- Elektronik ortamda 280 bin görevlendirme yapildi

Yapi denetimde yapilan bir baska düzenleme ise 2019 yili basindan itibaren yapi sahipleri ile yapi denetim hizmet sözlesmesi imzalayacak yapi denetim kuruluslarinin Bakanlikça elektronik ortamda belirlenmesi. Böylece yapi denetim kuruluslarinin denetim görevlerini her türlü etki ve baskidan uzak bir sekilde objektif olarak yerine getirmelerine katki saglanmasi amaçlaniyor. Bu kapsamda bugüne kadar 280 bin elektronik görevlendirme yapildi.

Ayrica haziran ayinda ise Türkiye'de yapi denetimli olarak tamamlanan her binanin denetimi ve takibi ile teknik ve genel bilgilerine ulasilmasi amaciyla gelistirilen Bina Kimlik Sistemi'nin (BKS) uygulanmasina iliskin düzenleme yapildi.

Bu kapsamda Bakanlik, 4708 sayili kanun kapsaminda denetimi devam eden yapilardan is bitirme asamasina gelenlere Bina Kimlik Sertifikasi verecek. Bu sertifika ile tamamlanan binalarin teknik ve genel bilgilerine, Bakanlikça farkli modüllerde yapilan yetkilendirmelerle, hem yapinin sahibi vatandaslarca hem de sonraki asamalarda kamu görevlileri tarafindan ulasilacak.

Böylece deprem, yangin gibi afet anlarinda binaya yerlestirilen etiketlerdeki bilgilere RFID okuyucu vasitasiyla uzak bir mesafeden ulasilarak, bina kat planlari, yapinin genel verileri ve yapida ikamet eden vatandas bilgileri gibi hayati önem saglayan bilgilere en kisa zamanda erisilmesine imkan saglandi. Buna iliskin çalismalar da sürdürülüyor.
Kaynak: AA