Türkiye'nin Zirvesi 20 Bin Yillik Cilo Buzullari Eriyor

• Video - Türkiye’nin zirvesi 20 bin yıllık Cilo buzulları eriyor

Hakkari-Yüksekova sinirinda Cilo Daglari’nda yer alan 20 bin yillik buzullar, dogaseverlerin ugrak mekani olurken, küresel ve iklim degisikligiyle gün geçtikçe eriyor. Dünya genelinde etkili olan küresel isinma ve iklim degisikligi beraberinde riskleri de getiriyor. Bu risklerden biri de buzullarin erimesi oldu. Türk Cografya Kurumu da iklim degisikliginin Türkiye’deki buzullarina etkisini gözlemlemek için Hakkari ve Yüksekova Cilo Daglari’nda 5 günlük arazi çalismasi yapti. Cografya ögretmenlerinden olusan kadroyla, 1950 metrelerdeki Yüksekova’da sazlik ve bataklik alanlari gezdi, 3 bin 794 metre yüksekligindeki Sat Daglari’nin buzul göllerini gözlemledi. Daha sonra Cilo Buzul Vadisi’ndeki buzullara ve selale bölgesine çikildi. Kuraklik nedeniyle buzullardaki gerilemeleri yerinde gözleyen ekip, 3 bin 50 metredeki Gelyano Buzul Gölü’nü inceledi. Aktif buzullar, enine buzul çatlaklari, erime öncesindeki eski buzuldan geriye kalan buzul çizikleri ve buzul cilalama izlerini gören ekip, yaylalardaki otlaklarda sürü sahiplerinden bilgi aldilar.

Buzullarin arastirilmasi ilk 1948 yilinda Sirri Erinç hoca tarafindan yapildigini diyen Cografya Ögretmeni ve arastirmaci Kenan Canan, ’’O zaman yapilan arastirmada buzullarin 4 kilometre mesafede oldugunu tespit etmisti. 2009 yilinda arastirmada arastirmada buzullarin 1 kilometreye kadar düstügü tespit etmisleri hocalarimiz. En son 5 Temmuz 2021 tarihinde, Türk Cografya kurumunun degerli hocalariyla, 30 kisilik cografya ekibi olarak, biz Hakkâri’deki buzullari yerinde inceledik. 5 günlük arazi çalismamiz oldu. Bu arazi çalismasi içerinde, bölgedeki dogal yapiyi yerinde inceledik. Ve ne yazik ki su tabloyla karsilastik. 70 yillik süre içerisinde buzullarin ciddi anlamada küçülmüs oldugunu gördük. Ve bu sekilde bu hizla bir erime devam ederse belki 15-20-30 yil sonra belki biz bu buzullari hiç göremeyecegiz. Bizden sonraki nesiller bu buzullardan haberdar bile olmayacaklardir. Onun için acilen çözümler bulmaliyiz. Küresel isinmanin, iklim degisikligin belki önüne belki tamamen geçemeyiz ama bireysel olarak her birey neler yapabilir bunun üzerine oturup konusmak gerekiyor. Küresel isinmayla, iklim degisikliginin en büyük etkileri son 4-5 gündür orman yanginlariyla görebiliyoruz. Bu gerek ülkemizde olsun, gerek yakin komsularimizda olsun ciddi boyutta orman yanginlarini görebiliyoruz. Maalesef buda küresel isinmanin ve iklim degisikliginin hangi safa oldugunu diger bir kanitidir’’ dedi.

Buzullar gün geçtikçe erdigini söyleyen dogasever Faruk Akbas, "4 yil önce tekrar buraya gelmistim. Geldigimiz yer tamamen buzuldu. Burada da buzul magarasi vardi. Bugün gördügüm tablo çok üzücü. Buzullarin yarisi yok yok olmus. Artik iklim degisiyor. Buranin mikro klimasi degisiyor. Bilim insanlari buraya gelmeli ve bu zarari en aza indirecek sekilde çalismalar yapilmali. Çünkü burasi sadece basit bir buzul gölünden olusmuyor. Burasi özel bir dogal ortamdir. Buradaki dogal çesitlerini sürdürmek için çok acil bir seyler yapmak gerekir. Burasi ülkemizin en güzel yeri ve fotograf için vazgeçilmez yer. Ülkemizin en ücra kösesinde böyle dogal güzellik kesfedilmeyi bekliyor. Hem dogaseverler için hem de fotografçilar için" ifadelerini kullandi.