Bu Yilin Zeytinyagi Ihracati Hedefi 50 Bin Ton
Izmir’de "Iklim Degisikligi ve Sürdürülebilir Tarim: Zeytinin Gelecegi” isimli çalistay geçeklestirildi. Çalistayda konusan Türkiye Ihracatçilar Meclisi Baskani Ismail Gülle, zeytinyagi ihracatinda bu yil 50 bin tonu hedeflediklerini açiklarken, Ege Zeytin ve Zeytinyagi Ihracatçilari Birligi Baskani Davut Er de zeytin ve zeytinyagini kutulu, ambalajli ve yüksek katma degerli ihraç edebilmek için var güçleriyle çalistiklarini belirtti.
“Ülkemiz için ciddi bir firsat sagliyor”
Türkiye’nin bu yil 235 bin ton zeytinyagi ürettigini, bu alanda geçen yila göre yüzde 32’lik bir artis oldugunu belirten Türkiye Ihracatçilar Meclisi Baskani Ismail Gülle, “Sektörümüzün yilin ilk 11 ayindaki ihracati, geçtigimiz yila göre yüzde 12 artisla 270 milyon dolara ulasti. En çok ihracat gerçeklestirdigimiz ilk 3 ülke; 52 milyon dolarla Amerika Birlesik Devletleri, 38 milyon dolarla Almanya ve 28 milyon dolarla Irak oldu. Son 10 yildir en fazla üretim yapan Ispanya, Italya ve Yunanistan’i küresel iklim degisikligi oldukça etkiliyor. Belli bölgelerde artik var-yok yillari söz konusu. Bizim ülkemizde ise üretim noktasinda makas giderek daraliyor. Bu, son derece ümit verici bir gelisme. Ispanya 1 milyon 403 bin ton üretimle birinci, Italya 371 bin ton ile ikinci sirada. Ülkemiz ise üretimde bu ülkelerin ardindan üçüncülükte yarisiyor. Diger ülkelerin rekoltesinde yasanan bu düsüsler, ülkemiz için ciddi bir firsat sagliyor. Zeytin kültürünün olmadigi bir ülkeye sifirdan ürün satmak zorluklari olan bir süreç. Ancak bugün geldigimiz konumda, nokta atisi olarak tedarik sikintisi yasanan bu ülkelerden ürün alan pazarlara erisme imkanina sahibiz. Zeytinyagi ihracatimizda bu yil 50 bin tonu hedefliyoruz” diye konustu.
“Bu zenginligi, katma degere dönüstürmemiz gerekiyor”
Ihracatçilardan beklentilerini siralayan Gülle, “Mümkün oldugunca dökme zeytinyagi ihracati yerine ambalajli ve markali ihracata yönelmelerini bekliyoruz. Özellikle küresel anlamda sorun yasanan bu yilda, bu firsati degerlendirmeli ve pazarlara kendi markalarimizla ulasmaliyiz” dedi.
Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini gösteren bir rakamin da dikili zeytin agaci sayisi oldugunu kaydeden Gülle, söyle devam etti: “Güncel olarak 193 milyon adedi askin toplam zeytin agacimiz var. Bu alanda dünyada Ispanya’nin ardindan ikinci siradayiz. Italya ve Yunanistan gibi pazarlari, dikili agaç sayisinda geride birakmayi basardik. Bu zenginligi katma degere dönüstürmemiz gerekiyor.”
“Rakip üretici ülkelerin gerisinde kalmaktayiz”
Ege Zeytin ve Zeytinyagi Ihracatçilari Birligi Baskani Davut Er, artan dünya nüfusunun getirdigi sosyal ve ekonomik dönüsüm sonucunda beklenen en büyük tehlikelerden birisinin de iklim degisikligi oldugunu belirtti.
Dünya zeytin agaç varligi bakimindan, Ispanya’nin 330 milyon agaç varligiyla ilk sirada yer aldigini hatirlatan Er, söyle konustu: “Ülkemiz 193 milyon agaç varligiyla 2’nci sirada yer almasina ragmen sofralik zeytin üretiminde yillara göre 2’nci ve 3’üncü siralarda, zeytinyaginda ise 3’üncü ve 5’inci siralarda yer almaktadir. Buradan anlasilacagi üzere, agaç basina verimlilikte rakip üretici ülkelerin gerisinde kalmaktayiz. Ülke olarak bizim dünya zeytin ve zeytinyagi ticaretinde daha fazla söz sahibi olmamiz ve ihracatta sürekliligi saglamamizin yolu üretim artisindan ve istikrarli üretimden geçmektedir.”
Iklim degisikligi üzerine konusan Er, “Bütün dünyada sicakliklar artiyor, tatli su kaynaklari kuruyor, göller, nehirler haritadan siliniyor. Üzülerek belirtmek isterim ki küresel isinmanin etkilerinin en çok yasanacagi ülkelerin basinda Türkiye de var. Zeytin agaçlari, agirlikli olarak kiraç topraklarda yetisen, kurakliga dayanikli bir bitkidir. Ülkemizdeki zeytinliklerin büyük bir kismi sulama altyapisindan yoksundur. Agaç basina verimi artirabilmek için damla ve basinçli sulama sistemleri kurulmali ve elektrik harcamalari, mazot ve gübre gibi çiftçilere yönelik destekler artirilmalidir” önerilerinde bulundu.
“Ihracatimizin ilk firsatta 1 milyar dolara ulasmasi hedefleniyor”
2020-2021 ihraç sezonunda sofralik zeytin ihracatinin 88,5 bin ton ve 150 milyon dolar olarak gerçeklestigini dile getiren Er, “Zeytinyagi ihracatimiz, 45 bin ton ve 135 milyon dolar olarak gerçeklesti. Son iki sezonda en fazla ihracat yaptigimiz ülkeler, sofralik zeytinde Almanya, Irak, Romanya, ABD ve Bulgaristan olurken, zeytinyaginda ise ABD, Ispanya, Japonya, Iran ve Suudi Arabistan seklinde siralaniyor. Önümüzdeki yillarda, üretici ve ihracatçilarimizin daha fazla desteklenmesi ve bekledigimiz üretim artisinin gerçeklesmesiyle birlikte ihracatimizin ilk firsatta 1 milyar dolara ulasmasi hedeflenmektedir. Yönetim kurulu olarak zeytin ve zeytinyagimizi kutulu, ambalajli ve yüksek katma degerli ihraç edebilmek için tüm gücümüzle çalismaya devam ediyoruz” ifadelerini kullandi.
Ödül töreni düzenlenecek
Konusmalarin ardindan Ali Ekber Yildirim moderatörlügünde Iklim Degisikligi ve Zeytincilik Sektörüne Etkileri oturumu düzenlendi.
Taris Zeytin ve Zeytinyagi Birligi Genel Müdürü S. Güngör Sarman, FAO Türkiye Temsilci Yrd. Dr. Aysegül Selisik, Istanbul Bilgi Üniversitesi DTÖ Kürsüsü Baskani Dr. N. Pinar Artiran, Global Compact Türkiye Genel Sekreteri Melda Çele ve Ticaret Bakanligi Ihracat Genel Müdür Yrd. Musa Demir oturumda konusmaci olarak yer aldi. Ardindan Prof. Dr. Emre Alkin tarafindan Iklim Degisikligi ve Sürdürülebilirlik Ekseninde Türkiye Ekonomisi oturumu düzenlenecek. Çalistayda, 2020 yilinda en çok ambalajli zeytin ve zeytinyagi ihracati yapan ihracatçilara yönelik ödül töreni de gerçeklestirilecek.