Dünyada Yaklasik 5,5 Milyon Kisi Covid-19 Nedeniyle Hayatini Kaybetti
Korona virüs (Covid-19) salgininda dünyada bugüne kadar toplam 5 milyon 431 bin 509 kisi hayatini kaybetti. En çok can kaybinin yasandigi ülkeler sirasiyla ABD, Brezilya, Hindistan, Rusya, Meksika, Peru, Birlesik Krallik, Endonezya, Italya ve Iran oldu.
EN ÇOK CAN KAYIPLARININ YASANDIGI ÜLKELER
Dünyada toplam vefat sayisinda Amerika Birlesik Devletleri (ABD) 842 bin 161 kisi ile ilk sirada yer aldi. ABD’yi 618 bin 723 can kaybi ile Brezilya takip etti. Bu ülkeleri 480 bin 592 vefat ile Hindistan, 306 bin 90 vefat ile Rusya, 298 bin 944 vefat ile Meksika, 202 bin 584 vefat ile Peru, 148 bin 21 vefat ile Birlesik Krallik, 144 bin 71 vefat ile Endonezya, 136 bin 955 vefat ile Italya ve 131 bin 474 vefat ile Iran takip etti. Türkiye ise 81 bin 917 ölüm ile listede 19. sirada yer aldi.
TÜRKIYE’DE DURUM
Türkiye’de ilk vakanin göründügü 11 Mart 2020 tarihinden, 2020 yili sonuna kadar Covid-19’dan vefat eden toplam kisi sayisi 20 bin 881 oldu. 1 Ocak 2021 tarihi ve 30 Eylül 2021 tarihleri arasindaki 9 aylik süreçte ise Türkiye’de Covid-19’dan vefat eden toplam kisi sayisi 43 bin 429 olarak kaydedildi. Salginin basindan 29 Aralik 2021 tarihine kadar Türkiye’de 9 milyon 365 bin 399 vaka görülürken, toplamda 81 bin 917 kisi hayatini kaybetti. Türkiye’de bugüne kadar 129 milyon 332 bin 845 doz Covid-19 asisi uygulandi. 18 yas ve üzerinde en az 1 doz Covid-19 asisi olma orani yüzde 91.55 olurken, en az 2 doz asi olma orani ise yüzde 82.89 olarak gerçeklesti.
ABD ZIRVEDE
Covid-19 nedeniyle dünyada en fazla can kaybinin meydana geldigi ABD’de toplamda 842 bin 161 kisi hayatini kaybetti. ABD’de 2020 yilinin sonuna kadar 370 bin 712 can kaybi meydana gelirken 2021 yilinda bu sayi 800 bini asti. Ülkede en fazla can kaybi sirasiyla Kaliforniya, Texas, Florida, New York ve Prensilvanya’da görüldü.
Ülkede en yüksek günlük ölüm sayisi 4 bin 443 kisinin hayatini kaybettigi 21 Ocak 2021’de kayitlara geçti. ABD’de salginin basindan bu yana toplamda 54 milyon 148 bin 544 vaka tespit edildi. En yüksek günlük vaka sayisina 8 Ocak 2021’de 306 bin 305 vaka ile ulasildi.
BREZILYA’DA ÖLÜM SAYILARINDA BÜYÜK ARTIS
Brezilya’da salginin basindan 2020 sonuna kadar 194 bin 976 kisi hayatini kaybetti. 2021 yilinda Covid-19 nedeniyle hayatini kaybedenlerin sayisi 618 bin 723’e yükseldi. Ülkede en yüksek günlük can kaybi 6 Nisan 2021’de 4 bin 211 kisinin hayatini kaybetmesi ile kaydedildi. 23 Haziran 2021’de 115 bin 41 vaka ile en yüksek günlük vaka sayisi tespit edilirken salginin basindan bu yana toplam vaka sayisi 22 milyon 254 bin 706 oldu.
HINDISTAN’DA TOPLAM VAKA SAYISI ISE 34 MILYON 808 BIN 886 OLDU
Hindistan’da Covid-19 salgininda 2020 yilinin sonuna kadar 150 bin 811 can kaybi, salginin basindan bu yana ise toplamda 480 bin 592 can kaybi meydana geldi. Hindistan’da en yüksek günlük ölüm sayisi 23 Mart 2021’de 5 bin 41 kisinin hayatini kaybetmesi ile kayitlara geçti. Hindistan’da salginin basindan bu yana en yüksek günlük vaka sayisi 6 Mayis 2021’de 414 bin 433 vakanin tespit edilmesi ile kaydedildi. Son verilere göre ülkede toplam vaka sayisi ise 34 milyon 808 bin 886’ya yükseldi.
RUSYA’DA 306 BIN 90 KISI HAYATINI KAYBETTI
Salginda toplam can kaybi 306 bin 90’a ulasan Rusya’da 2020 yilinin sonuna kadar 57 bin 19 can kaybi meydana geldi. Rusya’da en yüksek günlük can kaybi 20 Kasim 2021’de bin 254 ölüm ile gerçeklesti. Salginin basindan bu yana toplam 10 milyon 437 bin 152 vakanin tespit edildigi Rusya’da en yüksek günlük vaka sayisina 6 Kasim 2021’de 41 bin 335 vakanin tespit edilmesi ile ulasildi.
MEKSIKA’DA 298 BIN 944 KISI HAYATINI KAYBETTI
Meksika’da Covid-19 salgininda toplamda 298 bin 944 ölüm meydana geldi. 2020 yilinin sonuna kadar 145 bin 195 kisinin hayatini kaybettigi Meksika’da en yüksek günlük can kaybi 22 Ocak 2021’de bin 417 ölüm ile kayitlara geçti. Meksika’da toplamda 3 milyon 956 bin 372 Covid-19 vakasi tespit edilirken salginin basindan bu yana en yüksek günlük vaka sayisina 19 Agustos’ta 28 bin 953 vakanin tespit edilmesi ile ulasildi.
PERU’DA TOPLAM CAN KAYBI 200 BINI ASTI
Salginin basindan 2020 yilinin sonuna kadar 100 bin 449 can kaybinin meydana geldigi Peru’da 2021 yilinda can kaybi sayisi 202 bin 584’e yükseldi. Ülkede 18 Nisan 2021’de bin 154 kisinin hayatini kaybetmesi ile en yüksek günlük can kaybi tespit edilirken, en yüksek günlük vaka sayisina 15 Nisan’da 13 bin 326 vaka ile ulasildi. Peru’da toplamda 2 milyon 283 bin 474 vaka kaydedildi.
AVRUPA’DA YÜKSEK CAN KAYBI
Ingiltere’de Covid-19 salgininda toplamda 12 milyon 338 bin 676 vakanin tespit edildigi Ingiltere’de son verilere göre, toplam ölüm sayisi 148 bin 21’e yükseldi. Ingiltere’de 2020 sonuna kadar 106 bin 338 can kaybi meydana geldi. Virüs nedeniyle Avrupa’daki en yüksek ölüm sayisinin görüldügü Ingiltere’de 20 Ocak’ta bin 824 kisinin hayatini kaybetmesi ile en yüksek günlük can kaybi tespit edildi. Ingiltere’de Aralik 2021’de Covid-19 vaka sayilari salginin basindan bu yana rekor seviyelere çikti. En yüksek günlük vaka sayisi 24 Aralik’ta 121 bin 137 vakanin tespit edilmesi ile kayitlara geçti.
ENDONEZYA’DA TOPLAM 144 BIN 71 KISI ÖLDÜ
Covid-19 salgininda toplam 4 milyon 262 bin 157 vakanin tespit edildigi Endonezya’da toplam can kaybi 144 bin 71’e yükseldi. 2020 sonuna kadar 22 bin 138 can kaybinin meydana geldigi Endonezya’da 1 yil içinde ölüm sayisi yaklasik 6 kat yükseldi. Endonezya’da en yüksek günlük can kaybinin görüldügü 27 Temmuz 2021’de 2 bin 69 ölüm tespit edilirken, 15 Temmuz 2021’de 56 bin 757 vaka ile en yüksek günlük vaka sayisi kaydedildi.
ITALYA’DA VEFAT SAYISI 136 BIN 955’E ULASTI
Salginin basindan 2020 sonuna kadar 74 bin 148 can kaybinin meydana geldigi Italya’da 2021 yilinda toplam can kaybi 136 bin 955’e ulasti. Italya’daki en yüksek günlük can kaybi 3 Aralik 2020’de 992 kisinin hayatini kaybetmesi ile kayitlara geçti. Toplam vaka sayisi 5 milyon 678 bin 112’ye ulasan Italya’da en yüksek günlük vaka sayisi 25 Aralik 2021’de 54 bin 761 vaka tespit edilmesi ile ulasildi.
IRAN’DA TOPLAM CAN KAYBI 131 BIN 474
Iran’da Covid-19 salgininin basindan bu yana toplam can kaybi 131 bin 474’e ulasti. Ülkede 2020 sonuna kadar 55 bin 223 ölüm meydana geldi. 24 Agustos 2021’de 709 kisinin hayatini kaybetmesi ile en yüksek günlük ölüm sayisina ulasildi. Ülkede en yüksek günlük vaka sayisina 17 Agustos’ta 50 bin 228 vakanin tespit edilmesi ile ulasilirken, pandeminin basindan bu yana toplam vaka sayisi 6 milyon 188 bin 857’ye yükseldi.
DÜNYADA 9 MILYAR DOZ ASILAMA YAPILDI
Dünya genelinde 184 ülkede yaklasik 9 milyar doz Covid-19 asisi uygulandi. Bir günde uygulanan ortalama asi oraninin 41.9 milyon doz oldugu belirtildi. En fazla sayida doz asi uygulayan ülkeler sirasiyla Çin, Hindistan, Avrupa Birligi (AB) ülkeleri, ABD ve Brezilya oldu. Toplamda 82 ülke asinin güçlendirici dozu olarak bilinen 3’üncü dozu uygulamaya basladi.
En çok güçlendirici doz uygulayan yerler arasinda nüfusunun yüzde 79.2’si ile Cebelitarik, yüzde 55.7’si ile Izlanda, yüzde 54.6’si ile Bahreyn ve yüzde 53.4 ile Sili yer aldi.
COVID-19 ASILARININ OMICRON MUTASYONU ÜZERINDEKI ETKISI
Dünya Saglik Örgütü’ne (DSÖ) göre, salginin basindan bu yana Covid-19’a iliskin endise edilmesi gereken çesitli mutasyonlar ortaya çikti. Dünya Saglik Örgütü, ilk olarak Ingiltere’nin Kent sehrinde görülen ve Alpha olarak adlandirilan B.1.1.7 mutasyonu, Güney Afrika’ da tespit edilen B.1.351 Beta mutasyonu, Brezilyada ortaya çikan Ganna adli P.1 mutasyonu, Hindistan’da tespit edilen Delta adli B1.617.2 mutasyonu ve son olarak Güney Afrika’da orta çikan Omicron adli mutasyonu endise edilmesi gereken mutasyonlar olarak adlandirdi. Dünya Saglik Örgütü, Kasim 2021 itibariyle ortaya çikan Omicron mutasyonu hakkinda yayinladigi son açiklamada, Omicron mutasyonunun daha bulasici olduguna ve asilarin etkisini azalttigina dair kesin bulgulara ulasilmadigini söyledi.
Öte yandan, Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) Genel Sekreteri Tedros Adhanom Ghebreyesus, 20 Aralik’ta yaptigi bir açiklamada Omicron mutasyonunun virüsün Delta mutasyonuna göre daha hizli yayildigini, Covid-19’a karsi asilanmis kisilerde ve daha önce Covid-19 enfeksiyonuna yakalanan kisilerde Omicron mutasyonunun enfeksiyona neden oldugunu söyledi.
Birlesik Krallik Saglik Güvenligi Ajansi (UKHSA), Covid-19’un Omicron mutasyonuna iliskin yürütülen bir arastirmada Omicron’un virüsün Delta gibi diger mutasyonlarina oranla hastanede tedavi görme riskinin yüzde 70’e kadar daha az oldugunu söyledi.
(Aylin Albayrak - Utku Simsek-IHA)