TBMM Baskani Sentop, Said Halim Pasa Sempozyumu'nda Konustu Açiklamasi
'Iki Ddünya savasi, 100 yil öncesinin meselelerine kalici bir çözüm getiremedi. Savas sonrasi kurulan düzen de bunu saglayamadi. Simdi dünya 21'inci yüzyilin ilk çeyreginde, yeni bir düzen arayisiyla karsi karsiya' 'Aslinda yüz yil önce yasananlarin ve bitmeyen mücadelelerin, kapanmayan hesaplarin yeniden önümüzde oldugunu görüyoruz'
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Baskani Mustafa Sentop, "Iki dünya savasi, 100 yil öncesinin meselelerine kalici bir çözüm getiremedi. Savas sonrasi kurulan düzen de bunu saglayamadi. Simdi dünya 21'inci yüzyilin ilk çeyreginde, yeni bir düzen arayisiyla karsi karsiya."
dedi.
Sentop, Ankara'daki bir otelde Kültür ve Turizm Bakanliginin katkilariyla Muhafazakar Düsünce Dergisi tarafindan düzenlenen "Sehadetinin 100. Yilinda Said Halim Pasa Sempozyumu'nda" yaptigi konusmada, 100 yil önce yasanmis olaylarla ilgili önemli etkinliklerin düzenlendigini ve düzenlenecegini dile getirdi. Bu günleri anmayi, degerlendirmeyi önemli kilanin, yüzüncü yil gibi sihirli bir yil dönümüne ulasilmasi degil geçen yüz yilda o olaylarin etkisinin yasanmasinin oldugunu belirten Sentop, söyle devam etti:
"Yasadigimiz olaylar çerçevesinde de dikkate aldigimizda, aslinda yüz yil önce yasananlarin ve bitmeyen mücadelelerin, kapanmayan hesaplarin yeniden önümüzde oldugunu görüyoruz. Iki dünya savasi, yüz yil öncesinin meselelerine kalici bir çözüm getiremedi. Savas sonrasi kurulan düzen de bunu saglayamadi. Simdi dünya 21'inci yüzyilin ilk çeyreginde, yeni bir düzen arayisiyla karsi karsiya. Bu sadece uluslararasi politikada, uluslararasi iliskilerde degil, uluslararasi hukuk basta olmak üzere genel olarak hukuk alaninda, demokrasi alaninda, ekonomi alaninda dünyanin yeniden çok esasli ve sistemik araçlar içerisinde oldugunu müsahede ediyoruz. Dolayisiyla yüzüncü yillar vesilesiyle biz sadece birtakim anmalar yapmiyoruz, bir yüz yilin muhasebesini yapiyoruz ve o yüz yil aslinda bu günü, bu günden sonrasini etkileyecek."
Said Halim Pasa'nin sehadetinin yüzüncü yili vesilesiyle bu sempozyumun düzenlendigini animsatan Sentop, Said Halim Pasa'nin, yasadigi dönemde nevi sahsina münhasir birisi oldugunu söyledi.
Genç yaslarda Sura-yi Devlet üyesi olan Said Halim Pasa'nin, Ittihat ve Terakki hükümetlerinde Katibi Umumilik, Hariciye Nazirligi, Birinci Dünya Savasi'nda ise Sadrazam olarak görev yaptigini anlatan Sentop, sunlari kaydetti:
"Sadrazamligi dönemi, zor bir dönemdi. Kendisinin, Birinci Dünya Savasi'na girisle ilgili yaptigi degerlendirmelere esasen katiliyorum. Sultan Abdulhamid ile ilgili söyledigi sözü nakletmek isterim: 'Bir idare, yalniz bir adamin veya bir partinin degil, bütün bir neslin eseridir. Sultan Hamid, kendi adiyla yad edilen idare-i hamidiyenin tek amili ve kurucusu degildir. Belki bu idarenin mühim amirlerindendi. Fakat Sultan Hamid dünyaya gelmemis olsaydi çagdaslari baska bir Sultan Hamid'in meydana gelmesine sebep olacakti.' Sadece tek bir boyutla bakmiyor meseleye, sonuç itibariyla siyasi olaylara da bir veya birkaç amille izah etmeye taraftar degil."
Said Halim Pasa'nin hem bir siyasetçi hem de devlet adami olarak basarili oldugunu söyleyen Sentop, "Said Halim Pasa, fikirleri itibariyla daha ziyade önemlidir çünkü kendisinin, gerek Osmanli Devletiyle ilgili gerek genel olarak kültür ve medeniyet üzerine yapmis oldugu analizleri, kendi çagdaslarindan oldukça farkli." diye konustu.
Said Halim Pasa için daha önce de toplantilar yapildigini dile getiren Sentop, "Sehadetinin yüzüncü yili vesilesiyle böyle bir sempozyumun yapilmasinin ayrica kiymetli oldugunu düsünüyorum. Said Halim Pasa'nin dönemine, onun fikirlerine, onun arkadaslarinin yaptigi icraatlara dair sempozyumda degerlendirmeler çikacaktir." ifadesini kullandi.
TBMM Baskani Sentop, konusmasinin ardindan Muhafazakar Düsünce Dergisi yöneticileri ve akademisyenlerle hatira fotografi çektirdi.
Kaynak: AA
dedi.
Sentop, Ankara'daki bir otelde Kültür ve Turizm Bakanliginin katkilariyla Muhafazakar Düsünce Dergisi tarafindan düzenlenen "Sehadetinin 100. Yilinda Said Halim Pasa Sempozyumu'nda" yaptigi konusmada, 100 yil önce yasanmis olaylarla ilgili önemli etkinliklerin düzenlendigini ve düzenlenecegini dile getirdi. Bu günleri anmayi, degerlendirmeyi önemli kilanin, yüzüncü yil gibi sihirli bir yil dönümüne ulasilmasi degil geçen yüz yilda o olaylarin etkisinin yasanmasinin oldugunu belirten Sentop, söyle devam etti:
"Yasadigimiz olaylar çerçevesinde de dikkate aldigimizda, aslinda yüz yil önce yasananlarin ve bitmeyen mücadelelerin, kapanmayan hesaplarin yeniden önümüzde oldugunu görüyoruz. Iki dünya savasi, yüz yil öncesinin meselelerine kalici bir çözüm getiremedi. Savas sonrasi kurulan düzen de bunu saglayamadi. Simdi dünya 21'inci yüzyilin ilk çeyreginde, yeni bir düzen arayisiyla karsi karsiya. Bu sadece uluslararasi politikada, uluslararasi iliskilerde degil, uluslararasi hukuk basta olmak üzere genel olarak hukuk alaninda, demokrasi alaninda, ekonomi alaninda dünyanin yeniden çok esasli ve sistemik araçlar içerisinde oldugunu müsahede ediyoruz. Dolayisiyla yüzüncü yillar vesilesiyle biz sadece birtakim anmalar yapmiyoruz, bir yüz yilin muhasebesini yapiyoruz ve o yüz yil aslinda bu günü, bu günden sonrasini etkileyecek."
Said Halim Pasa'nin sehadetinin yüzüncü yili vesilesiyle bu sempozyumun düzenlendigini animsatan Sentop, Said Halim Pasa'nin, yasadigi dönemde nevi sahsina münhasir birisi oldugunu söyledi.
Genç yaslarda Sura-yi Devlet üyesi olan Said Halim Pasa'nin, Ittihat ve Terakki hükümetlerinde Katibi Umumilik, Hariciye Nazirligi, Birinci Dünya Savasi'nda ise Sadrazam olarak görev yaptigini anlatan Sentop, sunlari kaydetti:
"Sadrazamligi dönemi, zor bir dönemdi. Kendisinin, Birinci Dünya Savasi'na girisle ilgili yaptigi degerlendirmelere esasen katiliyorum. Sultan Abdulhamid ile ilgili söyledigi sözü nakletmek isterim: 'Bir idare, yalniz bir adamin veya bir partinin degil, bütün bir neslin eseridir. Sultan Hamid, kendi adiyla yad edilen idare-i hamidiyenin tek amili ve kurucusu degildir. Belki bu idarenin mühim amirlerindendi. Fakat Sultan Hamid dünyaya gelmemis olsaydi çagdaslari baska bir Sultan Hamid'in meydana gelmesine sebep olacakti.' Sadece tek bir boyutla bakmiyor meseleye, sonuç itibariyla siyasi olaylara da bir veya birkaç amille izah etmeye taraftar degil."
Said Halim Pasa'nin hem bir siyasetçi hem de devlet adami olarak basarili oldugunu söyleyen Sentop, "Said Halim Pasa, fikirleri itibariyla daha ziyade önemlidir çünkü kendisinin, gerek Osmanli Devletiyle ilgili gerek genel olarak kültür ve medeniyet üzerine yapmis oldugu analizleri, kendi çagdaslarindan oldukça farkli." diye konustu.
Said Halim Pasa için daha önce de toplantilar yapildigini dile getiren Sentop, "Sehadetinin yüzüncü yili vesilesiyle böyle bir sempozyumun yapilmasinin ayrica kiymetli oldugunu düsünüyorum. Said Halim Pasa'nin dönemine, onun fikirlerine, onun arkadaslarinin yaptigi icraatlara dair sempozyumda degerlendirmeler çikacaktir." ifadesini kullandi.
TBMM Baskani Sentop, konusmasinin ardindan Muhafazakar Düsünce Dergisi yöneticileri ve akademisyenlerle hatira fotografi çektirdi.