Küresel Karbon Emisyonlari Salgin Öncesi Seviyesine Yaklasiyor
Fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinin yil sonunda geçen yila göre yaklasik yüzde 5 artmasi bekleniyor.
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salginina karsi uygulanan kisitlar nedeniyle düsen fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinin yeniden artisa geçerek yil sonunda salgin öncesi seviyesine yaklasacagi öngörülüyor.
Küresel Karbon Projesi’nin Exeter Üniversitesi, Dogu Anglia Üniversitesi, CICERO Enstitüsü ve Stanford Üniversitesi arastirmacilariyla hazirladigi Küresel Karbon Bütçesi raporu, Birlesmis Milletler Iklim Degisikligi Çerçeve Sözlesmesi 26. Taraflar Konferansi'nda (COP26) açiklandi.
Rapora göre, geçen yil salgin nedeniyle uygulanan kisitlamalara bagli olarak fosil yakit kaynakli karbon emisyonlari 2019'a göre yüzde 5,4 düsüs gösterdi.
Bu yil ise çogu salgin önleminin kaldirilmasi, ekonomilerdeki canlanma, kömür ve dogal gaz tüketiminin artmasi sonucunda emisyonlar yeniden artisa geçti.
Fosil yakit kaynakli emisyonlarin bu yil sonunda geçen yila göre yaklasik yüzde 5 artarak 36,4 milyar tona ulasacagi ve salgin öncesi seviyesine yaklasacagi öngörülüyor.
ABD ve Avrupa Birligi'nin karbon emisyonlarinda 2019'a göre sirasiyla yüzde 3,7 ve 4,2 düsüs görülürken, Çin'in emisyonlarinda ayni dönemde yüzde 5,5 artis bekleniyor.
Hindistan'in karbon emisyonlarinin da yüzde 4,4 artacagi hesaplaniyor.
Dünyadaki fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinin yüzde 31'ine Çin ve yüzde 14'üne ABD yol açiyor. AB ve Hindistan'in fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinda yüzde 7'ser payi bulunuyor.
Diger ülkeler birlikte ele alindiginda, fosil yakit kaynakli karbondioksit emisyonlari 2019 seviyesinin altinda gerçeklesiyor.
- Ormanlar 10 yilda 9,9 milyar ton karbondioksitin atmosfere yayilmasini engelledi
Son 10 yilda küresel ölçekte arazi kullanimi degisikliginden kaynaklanan net karbondioksit emisyonu 4,1 milyar ton olarak gerçeklesti.
Ormansizlasma ve diger arazi kullanimi degisiklikleri sonucunda 14,1 milyar ton karbondioksit gazi atmosfere salindi.
Ormanlarin ve topragin geri kazanimi sonucunda 9,9 milyar ton karbondioksit tutularak, bu emisyonlarin atmosfere yayilmasi engelledi.
Rapora göre, son 20 yilda ormansizlasma ve diger arazi kullanimi degisikliklerinden kaynakli emisyonlar görece sabit kaldi.
Ormanlarin ve topragin tuttugu emisyonlar da bu dönemde artis gösterdi. Bu durum, arazi kullanimindaki degisimden kaynakli net emisyonlarin yakin zamanda azaldigina isaret ediyor.
Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü'nden Prof. Pierre Friedlingstein, rapora iliskin degerlendirmesinde, ekonomilerin salginin etkilerinden toparlandigi süreçte emisyonlarin hizla artmasinin, küresel ölçekte iklim degisikligiyle acilen harekete geçmeye yönelik ihtiyacin önemini gösterdigini belirtti.
Bu yil, küresel ölçekte fosil yakit kaynakli karbondioksit emisyonlarindaki toparlanmanin, salgin öncesindeki fosil yakitlara dayali ekonomiye dönüldügüne isaret ettigini aktaran Friedlingstein, "Bazi ülkelerin salgin sonrasindaki ekonomik toparlanma planlarinda yesil ekonomiye yönelik gerçeklestirdikleri yatirimlarin, salgin öncesi emisyon seviyesine ulasmayi engellemek açisindan kendi baslarina yetersiz kaldigi görülüyor." degerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
Küresel Karbon Projesi’nin Exeter Üniversitesi, Dogu Anglia Üniversitesi, CICERO Enstitüsü ve Stanford Üniversitesi arastirmacilariyla hazirladigi Küresel Karbon Bütçesi raporu, Birlesmis Milletler Iklim Degisikligi Çerçeve Sözlesmesi 26. Taraflar Konferansi'nda (COP26) açiklandi.
Rapora göre, geçen yil salgin nedeniyle uygulanan kisitlamalara bagli olarak fosil yakit kaynakli karbon emisyonlari 2019'a göre yüzde 5,4 düsüs gösterdi.
Bu yil ise çogu salgin önleminin kaldirilmasi, ekonomilerdeki canlanma, kömür ve dogal gaz tüketiminin artmasi sonucunda emisyonlar yeniden artisa geçti.
Fosil yakit kaynakli emisyonlarin bu yil sonunda geçen yila göre yaklasik yüzde 5 artarak 36,4 milyar tona ulasacagi ve salgin öncesi seviyesine yaklasacagi öngörülüyor.
ABD ve Avrupa Birligi'nin karbon emisyonlarinda 2019'a göre sirasiyla yüzde 3,7 ve 4,2 düsüs görülürken, Çin'in emisyonlarinda ayni dönemde yüzde 5,5 artis bekleniyor.
Hindistan'in karbon emisyonlarinin da yüzde 4,4 artacagi hesaplaniyor.
Dünyadaki fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinin yüzde 31'ine Çin ve yüzde 14'üne ABD yol açiyor. AB ve Hindistan'in fosil yakit kaynakli karbon emisyonlarinda yüzde 7'ser payi bulunuyor.
Diger ülkeler birlikte ele alindiginda, fosil yakit kaynakli karbondioksit emisyonlari 2019 seviyesinin altinda gerçeklesiyor.
- Ormanlar 10 yilda 9,9 milyar ton karbondioksitin atmosfere yayilmasini engelledi
Son 10 yilda küresel ölçekte arazi kullanimi degisikliginden kaynaklanan net karbondioksit emisyonu 4,1 milyar ton olarak gerçeklesti.
Ormansizlasma ve diger arazi kullanimi degisiklikleri sonucunda 14,1 milyar ton karbondioksit gazi atmosfere salindi.
Ormanlarin ve topragin geri kazanimi sonucunda 9,9 milyar ton karbondioksit tutularak, bu emisyonlarin atmosfere yayilmasi engelledi.
Rapora göre, son 20 yilda ormansizlasma ve diger arazi kullanimi degisikliklerinden kaynakli emisyonlar görece sabit kaldi.
Ormanlarin ve topragin tuttugu emisyonlar da bu dönemde artis gösterdi. Bu durum, arazi kullanimindaki degisimden kaynakli net emisyonlarin yakin zamanda azaldigina isaret ediyor.
Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü'nden Prof. Pierre Friedlingstein, rapora iliskin degerlendirmesinde, ekonomilerin salginin etkilerinden toparlandigi süreçte emisyonlarin hizla artmasinin, küresel ölçekte iklim degisikligiyle acilen harekete geçmeye yönelik ihtiyacin önemini gösterdigini belirtti.
Bu yil, küresel ölçekte fosil yakit kaynakli karbondioksit emisyonlarindaki toparlanmanin, salgin öncesindeki fosil yakitlara dayali ekonomiye dönüldügüne isaret ettigini aktaran Friedlingstein, "Bazi ülkelerin salgin sonrasindaki ekonomik toparlanma planlarinda yesil ekonomiye yönelik gerçeklestirdikleri yatirimlarin, salgin öncesi emisyon seviyesine ulasmayi engellemek açisindan kendi baslarina yetersiz kaldigi görülüyor." degerlendirmesinde bulundu.