Embriyolar Laboratuvar Ortaminda 16-19 Günlük Asamaya Kadar Gelistirildi

Dünyanin en prestijli arastirma dergilerinden Nature’nin 17 Kasim 2021 tarihli yayininda dünya tip tarihinde önemli bir yer tutacak arastirmaya yer verildigini kaydeden Embriyolohg Turgay Barut, “Ingiltere’de dünyaca taninan Oxford Üniversitesi’nde bugüne kadar daha önce hiç yapilamamis ilginç çalismaya göre insan embriyonik gelisiminde organlari olusturan yapilarin olusum asamasinda yüksek çözünürlükte tek hücre gen ifadesi analizi yapildi. Ingiltere’de yasal düzenlemeye göre insan embriyolari laboratuvar kosullarinda 14 günden daha fazla gelistirilemiyor ve bu konuda çalismak isteyen bilim insanlari tüp bebek teknolojisiyle elde edilen ve ancak anne baba adaylari tarafindan tedavinin sonlanmasinin ardindan bagislanan embriyolarla çalisilabilir. Bu yönde yapilan çalismalar en fazla 2 haftalik sinira sahip oldugu için kisitlidir. Oxford Üniversitesi’nden Profesör Shankar Srinivas ve çalisma arkadasinin görüslerinin de açiklandigi yayinda ‘Vücudumuz yüzlerce hücre tipinden olusuyor. Vücudumuzdaki çok çesitli hücrelerin üretilmesi için temelleri bu asamada atilir bu, hücre türlerinin çesitliliginde bir patlama gibidir’ ifadelerini kullanarak artik insan embriyolarinin erken dönem gelisiminin incelenmesi yoluyla daha iyi anlasilmasi ve erken dönemde embriyolarda yasanan anormalliklerin anlasilabilmesi mümkün olabilecek” diye konustu.

Progress Educational Trust Merkezi Direktörü Sarah Norcross’un görüslerine de yer verildigini Kaydeden Embriyolog Turgay Barut, “Sarah Norcross’un çalismayi “Insanlarda kök hücreden doku tiplerine giden sürecin daha eksiksiz sekilde anlasilmasini sagladi. Bu sekilde gelisimsel hastaliklarin teshisini, tedavisini ve insan organlarini olusturan dokularin vücut disinda büyütülebilmesi için verilen ugraslara isik tutabilir” seklinde degerlendirdigini belirtti.

Embriyolog Turgay Barut, açiklamasinin devaminda “Sonuçlarin, embriyo gelisimini kapsayan tüm basamaklarin bu asamasinda insanlar ve model arastirma organizmalari arasindaki benzerlikleri de ortaya çikardigi belirtilen arastirmada Oxford Üniversitesi’nden makalenin ilk yazari Dr. Richard Tyser, ‘Güven verici bir sekilde, farenin bir insanin moleküler düzeyde nasil gelistigini modelledigini artik gösterebildik. Bu tür modeller zaten degerli bilgiler sagliyordu, ancak simdi bu arastirma o kara kutuya isik tutabildigimiz ve insanlarda nasil çalistigini daha yakindan görebildigimiz gerçegiyle daha da zenginlestirilebilir’ degerlendirmesinde bulunmus. Yapilan bu degerli çalismadan elde edilen veriler gebelik sirasinda bu süreçlerin neden bazen yanlis gittigini ve bazi bebeklerde gelisimsel kusurlara neden olabildigini anlamak için yeni ipuçlari saglayabilecek böylelikle hayranlik verici süreçlere sahip insan embriyosunun gelisimini anlamamiza önemli katkilar saglayacaktir” dedi.

(Murat Yalçin-IHA)